میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,147
تعداد مقالات76,899
تعداد مشاهده مقاله154,888,136
تعداد دریافت فایل اصل مقاله116,867,683
لعل عارفی, شاهین, بیطرفان, مهدی, طاهری زاده, علیرضا, اباذرلو, سجاد. (1404). ارزیابی تاب‌آوری شهری در برابر خطر سیل با استفاده از روش IHWP با تأکید بر قطعات ساختمانی؛ مطالعه موردی: محله کن شهر تهران. , 13(4), 119-136. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.405766.2128
شاهین لعل عارفی; مهدی بیطرفان; علیرضا طاهری زاده; سجاد اباذرلو. "ارزیابی تاب‌آوری شهری در برابر خطر سیل با استفاده از روش IHWP با تأکید بر قطعات ساختمانی؛ مطالعه موردی: محله کن شهر تهران". , 13, 4, 1404, 119-136. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.405766.2128
لعل عارفی, شاهین, بیطرفان, مهدی, طاهری زاده, علیرضا, اباذرلو, سجاد. (1404). 'ارزیابی تاب‌آوری شهری در برابر خطر سیل با استفاده از روش IHWP با تأکید بر قطعات ساختمانی؛ مطالعه موردی: محله کن شهر تهران', , 13(4), pp. 119-136. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.405766.2128
لعل عارفی, شاهین, بیطرفان, مهدی, طاهری زاده, علیرضا, اباذرلو, سجاد. ارزیابی تاب‌آوری شهری در برابر خطر سیل با استفاده از روش IHWP با تأکید بر قطعات ساختمانی؛ مطالعه موردی: محله کن شهر تهران. , 1404; 13(4): 119-136. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.405766.2128

ارزیابی تاب‌آوری شهری در برابر خطر سیل با استفاده از روش IHWP با تأکید بر قطعات ساختمانی؛ مطالعه موردی: محله کن شهر تهران

پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری
دوره 13، شماره 4، آذر 1404، صفحه 119-136    اصل مقاله (1.34 M)
نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jurbangeo.2025.405766.2128
نویسندگان
شاهین لعل عارفی* 1؛ مهدی بیطرفان2؛ علیرضا طاهری زاده3؛ سجاد اباذرلو4
1گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی مکانیک و عمران، مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین، اسفراین، ایران
2پژوهشکده سازه، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران
3گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران
4گروه مدیریت بحران، دانشکده مدیریت بحران، دانشگاه مالک اشتر، تهران، ایران
چکیده
در دهه‌های اخیر، مدیریت سیلاب در شهرهای بزرگ به یکی از دشوارترین ابعاد حکمرانی شهری بدل شده است. توسعه کالبدی ناهماهنگ، نفوذناپذیری اراضی، تخریب مسیر رود دره‌ها و ناکارآمدی سامانه‌های زهکشی، آسیب‌پذیری شهر تهران را در برابر بارش‌های شدید فزونی داده است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاب‌آوری محله کن شهر تهران در برابر خطر سیل و ارائه یک مدل کارآمد است. لذا در این پژوهش ابتدا با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با جامعه نخبگان شاخص‌های تأثیرگذار بر تاب‌آوری شهری در برابر سیل استخراج شد. سپس با استفاده از روش تصمیم‌گیری چند معیاره IHWP وزن هر یک از شاخص‌ها به دست آمد. در ادامه با توجه به اطلاعات موجود محله کن 18 لایه برای ارزیابی تاب‌آوری این منطقه در برابر سیل انتخاب گردید و با استفاده از پایگاه داده اطلاعات ARC GIS تاب‌آوری با تأکید بر قطعات ساختمانی در برابر سیل محاسبه گردید. نتایج نشان می‌دهد 07/17 درصد مساحت محله در تاب‌آوری خیلی کم که در بخش شرقی محله و در اطراف رودخانه کن هستند. 52/32 درصد محله از میزان تاب‌آوری کم که بخش‌های وسیعی از شمال غربی و جنوب غربی محله را شامل می‌شود. 02/26 درصد محله در میزان تاب‌آوری متوسط در بخش‌های شرق و جنوب شرق محله متمرکز می‌باشد. 99/12 درصد محله در محدوده تاب‌آوری زیاد شامل بخش‌های شمال شرق محله است. 81/10 درصد محله در محدوده تاب‌آوری خیلی بالا که شمال شرق محله را شامل می‌شود.
کلیدواژه‌ها
سیلاب؛ مخاطرات طبیعی؛ ساختمان؛ تاب‌آوری؛ روش IHWP
مراجع
  1. حبیبی، کیومرث. (۱۳۸۵). ارزیابی سیاست‌های توسعه کالبدی، بازسازی و احیای بافت‌های تاریخی شهری با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS). رساله دکتری، دانشگاه تهران.
  2. لعل عارفی، شاهین؛ حاتمی نژاد، حسین و غفوری زرندی، علیرضا. (1404). ارزیابی روش‌های کنترل سازه‌های مقاوم در برابر زلزله با رویکرد دومنظوره سازی و استفاده از روش AHP. شهر ایمن، 8 (3)، 82-97.
  3. Adeyeye, K., & Emmitt, S. (2017). Multi-scale, integrated strategies for urban flood resilience. International Journal of Disaster Resilience in the Built Environment, 8(5), 494–520. https://doi.org/10.1108/IJDRBE-11-2016-0044
  4. Arefi, S. L., & Gholizad, A. (2020). Damage detection of truss structures by reduction of degrees of freedom using the SEREP method. The Baltic Journal of Road and Bridge Engineering, 15(1), 1-25. https://doi.org/10.7250/bjrbe.2020-15.459
  5. Arefi, S.L., Gholizad, A., & Seyedpoor, S.M. (2020). A modified index for damage detection of structures using improved reduction system method. Smart Structures and Systems, 25(1), 1–25. https://doi.org/10.12989/sss.2020.25.1.001
  6. Baibarac, C., & Petrescu, D. (2017). Open-source resilience: A connected commons-based proposition for urban transformation. Procedia Engineering, 198, 227-239. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2017.07.157
  7. Bhattacharya, N. (2010). Flood risk assessment in Barcelona. Enschede: University of Twente. International Institute for Geo-information Science and Earth Observation.
  8. Bitarafan, M., & Nemati, A. (2026). Constructed urban infrastructure safety prediction under explosive effects using hybrid explainable ML approaches. Structures, 84, 110928. https://doi.org/10.1016/j.istruc.2025.110928
  9. Bitarafan, M., Amini Hosseini, K., & Hashemkhani Zolfani, S. (2023). Evaluating natural hazards in cities using a novel integrated MCDM approach (case study: Tehran city). Mathematics, 11(8), 1936. https://doi.org/10.3390/math11081936
  10. Bitarafan, M., Hossainzadeh, Y., & Yaghmayi, S. (2013). Evaluating the connecting members of cold-formed steel structures in reconstruction of earthquake-prone areas in Iran using the AHP methods. Alexandria Engineering Journal, 52(4), 711–716. https://doi.org/10.1016/j.aej.2013.07.007
  11. Bitarafan, M., Hosseini, S.B., Abazarlou, S., & Mahmoudzadeh, A. (2015). Selecting the optimal composition of architectural forms from the perspective of civil defense using AHP and IHWP methods. Architectural Engineering and Design Management, 11(2), 137–148. https://doi.org/10.1080/17452007.2013.802982
  12. Bitarafan, M., Zolfani, S.H., Arefi, S.L., & Zavadskas, E.K. (2012). Evaluating the construction methods of cold-formed steel structures in reconstructing the areas damaged in natural crises, using the methods AHP and COPRAS-G. Archives of Civil and Mechanical Engineering, 12(3), 360–367. https://doi.org/10.1016/j.acme.2012.06.015
  13. Cozens, P. M. (2011). Urban planning and environmental criminology: Towards a new perspective for safer cities. Planning practice and research, 26(4), 481-508. https://doi.org/10.1080/02697459.2011.582357
  14. Dassopoulos, A., & Monnat, S. M. (2011). Do perceptions of social cohesion, social support, and social control mediate the effects of local community participation on neighborhood satisfaction?. Environment and Behavior, 43(4), 546-565. https://doi.org/10.1177/0013916510366821
  15. Davis, D.E., (2012). Urban resilience in situations of chronic violence. Washington, DC: United States Agency for International Development (USAID).
  16. Doornkamp, T.J.L., Vinke-de Kruijf, J., Pahlow, M., & Matheson, D. (2024). How flood risk management projects can improve urban resilience: A combined assessment approach of functional resilience and adaptive capacity. Australasian Journal of Water Resources, 29(1), 8–18. https://doi.org/10.1080/13241583.2024.2429226
  17. Fakhruddin, B.S., Reinen-Hamill, R., & Robertson, R. (2019). Extent and evaluation of vulnerability for disaster risk reduction of urban Nuku'alofa, Tonga. Progress in Disaster Science, 2, 100017. https://doi.org/10.1016/j.pdisas.2019.100017
  18. Hosseini, S.T., Lale Arefi, S., Bitarafan, M., Abazarlou, S., & Zavadskas, E.K. (2016). Evaluation types of exterior walls to reconstruct Iran earthquake areas (Ahar Heris Varzeqan) by using AHP and fuzzy methods. International Journal of Strategic Property Management, 20(3), pp.328–340. https://doi.org/10.3846/1648715X.2016.1190794
  19. Kwon, H. Y., & Kang, Y. O. (2016). Risk analysis and visualization for detecting signs of flood disaster in Twitter. Spatial information research, 24(2), 127-139. https://doi.org/10.1007/s41324-016-0014-1
  20. Lale Arefi, S., Gholizad, A., & Seyedpoor, S. M. (2020). Damage detection of structures using modal strain energy with guyan reduction method. Journal of Rehabilitation in Civil Engineering, 8(4), 47-60. https://doi.org/10.22075/jrce.2020.19803.1384
  21. Lale Arefi, S., Naghipour, M., Turskis, Z., & Nematzadeh, M. (2014). Evaluation of grooving method to postpone debonding of FRP laminates in WPC-FRP beams. Journal of Civil Engineering and Management, 20(2), 237–246. https://doi.org/10.3846/13923730.2013.878379
  22. Lu, P., & Sun, Y. (2023). Scenario‐based hydrodynamic simulation of adaptive strategies for urban design to improve flood resilience: A case study of the Mingzhu Bay Region, Guangzhou, Greater Bay Area. River Research and Applications, 39(7), 1425-1436. https://doi.org/10.1002/rra.3913
  23. Moghadas, M., Asadzadeh, A., Vafeidis, A., Fekete, A., & Kötter, T. (2019). A multi-criteria approach for assessing urban flood resilience in Tehran, Iran. International Journal of Disaster Risk Reduction, 35, 101069. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.101069
  24. Nakhaei, J., Forghani, S., Bitarafan, M., Lale Arefi, S., & Šaparauskas, J. (2015). Reinforcement of laminated glass facades against the blast load. Journal of Civil Engineering and Management, 21(8), 1085–1097. https://doi.org/10.3846/13923730.2015.1109544
  25. Nieuwenhuis, E., Cuppen, E., Langeveld, J., & de Bruijn, H. (2021). Towards the integrated management of urban water systems: Conceptualizing integration and its uncertainties. Journal of Cleaner Production, 280, 124977. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124977
  26. Normandin J. M., Therrien M. C., & Tanguay G. A. (2011), city strength in tmes of turbulence: strategic resilience indicators. urban affairs associaton 41st conference, New Orleans.
  27. Pathak, S.D., & Kulshrestha, M. (2021). Assessment of flood resilience using RAAR framework: The case of Narmada river basin, India. Environmental Engineering and Management Journal, 20(8), 1263–1276.
  28. Rahim, A.A.P., Bitarafan, M., & Arefi, S.L. (2013). Evaluation of types shapes of building roof against explosion. International Journal of Engineering and Technology, 5(1), 1–6. https://doi.org/10.7763/IJET.2013.V5.498
  29. Rahmani, M., Lotfata, A., Khoshnevis, S., Javanmardi, K., & Akdogan, M. E. (2023). Resilience assessment of health-care facilities within urban context: learning from a non-profit hospital in Tehran, Iran. International journal of disaster resilience in the built environment, 14(5), 669-699. https://doi.org/10.1108/IJDRBE-11-2021-0151
  30. Ran, J., MacGillivray, B. H., Gong, Y., & Hales, T. C. (2020). The application of frameworks for measuring social vulnerability and resilience to geophysical hazards within developing countries: A systematic review and narrative synthesis. Science of the total environment, 711, 134486. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.134486
  31. Razafindrabe, B. H. N., Cuesta, M. A., He, B., Rañola Jr, R. F., Yaota, K., Inoue, S., & Kada, R. (2015). Flood risk and resilience assessment for Santa Rosa-Silang subwatershed in the Laguna Lake region, Philippines. Environmental Hazards, 14(1), 16-35. https://doi.org/10.1080/17477891.2014.981497
  32. Rose, A. (2007). Economic resilience to natural and man-made disasters: Multidisciplinary origins and contextual dimensions. Environmental hazards, 7(4), 383-398. https://doi.org/10.1016/j.envhaz.2007.10.001
  33. Serre, D., Barroca, B., Balsells, M., & Becue, V. (2018). Contributing to urban resilience to floods with neighbourhood design: The case of Am Sandtorkai/Dalmannkai in Hamburg. Journal of Flood Risk Management, 11(S1), S69–S83. https://doi.org/10.1111/jfr3.12253
  34. Suárez, M., Gómez-Baggethun, E., Benayas, J., & Tilbury, D. (2016). Towards an urban resilience index: A case study in 50 Spanish cities. Sustainability, 8(8), 774. https://doi.org/10.3390/su8080774
  35. Talaei, M., Sharifi, A., Sliuzas, R., & Mesgari, M. (2008). Evaluating the compatibility of multi-functional and intensive urban land uses. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 9(4), 414–426. https://doi.org/10.1016/j.jag.2007.11.002
  36. Tayyab, M., Zhang, J.Q., Hussain, M., Ullah, S., Liu, X.P., Khan, S.N., Baig, M.A., Hassan, W., & Al-Shaibah, B. (2021). GIS-based urban flood resilience assessment using urban flood resilience model: A case study of Peshawar City, Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan. Remote Sensing, 13(9), p.1864. https://doi.org/10.3390/rs13091864
  37. Wang, M.M., Fang, Y.T., & Sweetapple, C. (2021). Assessing flood resilience of urban drainage system based on a ‘do-nothing’ benchmark. Journal of Environmental Management, 288, 112472. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.112472
  38. Wang, Y.T., Meng, F.L., Liu, H.X., Zhang, C., & Fu, G.T. (2019). Assessing catchment scale flood resilience of urban areas using a grid cell based metric. Water Research, 163, 114852. https://doi.org/10.1016/j.watres.2019.114852
  39. Xu, W.P., Cong, J.T., Proverbs, D., & Zhang, L.L. (2021). An evaluation of urban resilience to flooding. Water, 13(14), 2022. https://doi.org/10.3390/w13142022
  40. Zhang, H.M., Yang, J.Y., Li, L.S., Shen, D.Y., Wei, G., Khan, H.U.R., & Dong, S.J. (2021). Measuring the resilience to floods: A comparative analysis of key flood control cities in China. International Journal of Disaster Risk Reduction, 59, 102248. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102248
  41. Zhu, S.Y., Li, D.Z., Huang, G.Y., Chhipi-Shrestha, G., Nahiduzzaman, K.M., Hewage, K., & Sadiq, R. (2021). Enhancing urban flood resilience: A holistic framework incorporating historic worst flood to Yangtze River Delta, China. International Journal of Disaster Risk Reduction, 61, 102355. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102355
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 75
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 22





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب