| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,926 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,401 |
اِعمال شهرت فتوایی یا اجتهاد مطلوب نسبت به ماده ۹۴۹ قانون مدنی ایران | ||
| مجله علمی "حقوق خصوصی" | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 اردیبهشت 1405 اصل مقاله (882.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jolt.2026.401722.1007409 | ||
| نویسنده | ||
| محمد تقی رفیعی* | ||
| گروه حقوق انرژی و تجارت بین الملل ، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| چکیده منبع قانون مدنی ایران از جمله ماده ۹۴۹ آن، فقه امامیه است و هنگام اختلاف نظر فقیهان، به شهرت فتوایی رجوع می شود. مسأله اصلی جستار حاضر که به روش توصیفی ـ تحلیلی نگارش یافته، این است که آیا اِعمال فتوای مشهور نسبت به ماده قانونی یاد شده مانع از اعمال اجتهاد مطلوب نمی گردد؟ اجتهاد مطلوب اجتهاد پویایی است که از طریق اجتهاد در منابع شرعی معتبر و مبتنی بر قانون تحوّل اجتهاد با تحوّل زمان، شرایط و احوال انسان ها، به احکام جدید شرعی برای موضوعات جدید دست می یابد. اجتهاد مطلوب همان دیدگاه اصولی معتدل است که در مقام عملِ استنباط و نه فقط تئوری، آگاهی فقیه نسبت به موضوع جدید را مؤثر در فهم فقیه از منابع اجتهاد می داند. بررسی ماهیت شهرت فتوایی نشان می دهد که از سنخ تقلید است و نه روش استنباط فقهی. بنابراین، نگارنده معتقد است اِعمال اجتهاد مطلوب که به معنای لحاظ شرایط اجتماعی - اقتصادی زنان در جامعه کنونی است با حجیت شهرت فتوایی همخوانی ندارد. از این رو، تجدیدنظر در اجتهاد فقیهان و اصلاح این ماده مبنی بر تساوی ارث بردن در صورت انحصار جهت اجرای عدالت در حق زنان از ضروریات است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارث زوجه؛ شهرت فتوایی؛ اجتهاد مطلوب؛ تقلید؛ استنباط فقهی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 66 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 47 |
||