پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,988 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,667 |
بهینهسازی سبد سرمایهگذاری با رویکرد ریسک سیستمی و اندازه شرکت: بهرهگیری از الگوریتم PSO در بورس اوراق بهادار تهران | ||
| تحقیقات مالی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/frj.2026.394872.1007741 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب قلی پور سوته* 1؛ سید کاظم چاووشی2؛ رضا غلامی جمکرانی1؛ مژگان صفا1 | ||
| 1دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم | ||
| 2دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| نوسانات روزافزون بازارهای مالی و افزایش همبستگی و وابستگی میان نهادهای اقتصادی، ضرورت توجه ویژه به ریسک سیستمی را در فرآیند تصمیمگیری سرمایهگذاران تشدید کرده است. ریسک سیستمی، بهعنوان خطر وقوع اختلالات گسترده که میتواند کل بازار یا بخشهای بزرگی از آن را تحت تأثیر قرار دهد، اهمیت ویژهای در مدیریت پرتفوی و سیاستگذاریهای مالی دارد. در این میان، اندازه شرکت بهعنوان یکی از عوامل ساختاری مهم، نقش تعیینکنندهای در میزان آسیبپذیری بنگاهها در برابر شوکهای فراگیر ایفا میکند؛ بهطوری که شرکتهای کوچک معمولاً بیشتر در معرض نوسانات بازار و بحرانهای مالی قرار دارند، در حالی که شرکتهای بزرگ به دلیل منابع مالی بیشتر و تنوع عملیاتی نسبی، توانایی مقاومت بالاتری در برابر این شوکها دارند. مرور ادبیات نشان میدهد که اگرچه سنجهها و معیارهای مختلفی برای سنجش ریسک سیستمی در سالهای اخیر توسعه یافتهاند، اما ترکیب همزمان ریسک سیستمی و اندازه شرکت در مدلهای بهینهسازی پرتفوی بهطور محدود مورد بررسی قرار گرفته است. بسیاری از مطالعات پیشین صرفاً بر ریسک فردی داراییها یا بازده مورد انتظار تمرکز داشتهاند و نقش تعدیلکننده ویژگیهای ساختاری شرکتها، بهویژه اندازه، در تعیین ترکیب بهینه پرتفوی اغلب نادیده گرفته شده است. این خلا پژوهشی انگیزهای برای طراحی چارچوبی تلفیقی فراهم آورده که بتواند بهصورت همزمان اثرات ریسک سیستمی و تفاوتهای ساختاری بین شرکتها را در تصمیمگیری سرمایهگذاری لحاظ کند. هدف پژوهش حاضر ارائه یک چارچوب یکپارچه برای بهینهسازی سبد سرمایهگذاری در بورس اوراق بهادار تهران است، بهگونهای که ریسک سیستمی با استفاده از معیار ریزش مورد انتظار نهایی (MES) اندازهگیری میشود، اندازه شرکت بهعنوان متغیر تعدیلکننده اثر ریسک سیستمی لحاظ میگردد، و الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات (PSO) برای تعیین ترکیب بهینه پرتفوی بهکار گرفته میشود. استفاده از MES بهعنوان شاخصی پیشرفته برای ارزیابی ریسک سیستمی این امکان را میدهد که اثرات بالقوه شوکهای شدید بازار بر هر شرکت بهطور کمی تحلیل شود و نقش اندازه شرکت در تعدیل این اثرات شفاف گردد. دادههای پژوهش شامل قیمتهای روزانه سهام شرکتهای پذیرفتهشده در بورس تهران و اطلاعات ارزش بازار طی دوره پژوهش است. پس از محاسبه MES برای هر شرکت، آنها بر اساس اندازه به سه گروه کوچک، متوسط و بزرگ تقسیمبندی شدند تا اثرات متفاوت ریسک سیستمی بر شرکتها با ساختارهای مختلف مالی و عملیاتی بررسی شود. سپس مدل بهینهسازی چندهدفه با هدف حداقلسازی ریسک سیستمی و حداکثرسازی بازده مورد انتظار، در قالب الگوریتم PSO اجرا گردید تا ترکیب بهینه پرتفوی با در نظر گرفتن محدودیتها و شرایط واقعی بازار تعیین شود. نتایج پژوهش نشان میدهد که شرکتهای کوچک بهطور معناداری ریسک سیستمی بالاتری نسبت به شرکتهای بزرگ دارند و این تفاوت موجب تغییر قابل توجهی در ساختار پرتفوی بهینه شده است. در حضور ریسک سیستمی، وزن داراییهای شرکتهای کوچک کاهش یافته و ترکیب پرتفوی به سمت شرکتهای باثباتتر و بزرگتر متمایل شده است. در مقابل، سهم شرکتهای بزرگ در پرتفویهای بهینه افزایش یافته و نشان میدهد که سرمایهگذاران با در نظر گرفتن ریسک سیستمی، تمایل دارند از شرکتهای با ثبات بیشتر و توانایی مقاومت بالاتر در برابر نوسانات گسترده بازار بهرهمند شوند. این یافتهها تأکید میکند که نادیدهگرفتن ریسک سیستمی میتواند به تخصیص وزنی ناکارآمد و برآورد نادرست ریسک پرتفوی منجر شود و تصمیمگیری سرمایهگذاران را در معرض خطرات جدی قرار دهد. پژوهش حاضر با ادغام همزمان ریسک سیستمی، اندازه شرکت و الگوریتم PSO، چارچوبی نوآورانه برای بهینهسازی سبد سرمایهگذاری در بازارهای ناپایدار ارائه میکند و میتواند بهعنوان راهنمای عملی برای سرمایهگذاران، مدیران دارایی و سیاستگذاران مالی مورد استفاده قرار گیرد. این مطالعه همچنین زمینهساز تحقیقات آتی در حوزه مدیریت ریسک و بهینهسازی پرتفوی است و نشان میدهد که توجه همزمان به ویژگیهای ساختاری شرکتها و ریسک سیستمی، میتواند کیفیت تصمیمات سرمایهگذاری و پایداری بازارهای مالی را بهبود بخشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوریتم PSO؛ اندازه شرکت؛ بازار سرمایه ایران؛ بهینهسازی پرتفوی؛ ریسک سیستمی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 113 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب