| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,204,936 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,397,821 |
تحلیل فضایی از کیفیت زیستگاههای تحت تاثیر عوارض انسانساخت | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.411946.2897 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده آلمحمد* 1؛ اردوان زرندیان2؛ جلیل بادام فیروز3 | ||
| 1گروه نوآوری و پایداری، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه ارزیابی و مخاطرات محیط زیست، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران | ||
| 3گروه اقتصاد محیطزیست، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مناطق تحت حفاظت به شدت در معرض تهدیدهای انسانساخت هستند. استان زنجان نمونهای بارز از این تقابل است. این پژوهش با هدف ارزیابی فضایی- کمّی تأثیر همزمان تهدیدهای انسانساخت بر کیفیت زیستگاههای این استان و اولویتبندی حفاظتی، انجام شد. روششناسی این مطالعه مبتنی بر مدل کیفیت نسبی زیستگاه در نرمافزار InVEST بود. منطق این مدل بر پایه محاسبه اثر تجمعی تهدیدها (شامل سکونتگاههای شهری، کاربری صنعتی، راهآهن، جادههای اصلی، فرعی، روستایی و اراضی کشاورزی) با در نظر گرفتن فاصله، وزن هر تهدید، حساسیت ذاتی انواع پوشش/کاربری زمین و نقش تعدیلکننده مناطق تحت حفاظت استوار است. خروجیها شامل نقشههای پیوسته تخریب تجمعی و کیفیت نسبی زیستگاه بودند. میانگین کیفیت زیستگاه در سطح استان 42/0 و میانگین درجه تخریب 18/0 است. پراکنش مکانی این دو شاخص رابطه معکوس آشکاری داشته است. هستههای با کیفیت بالا عمدتا در جنگلهای انبوه شمال شرق و مراتع متراکم شمال غرب متمرکز بودهاند، در حالی که کانونهای با شدت تخریب بالا، منطبق بر مناطق شهری، صنعتی و تقاطع شریانهای ارتباطی اصلی بودهاند. ارزیابی کمّی چهار منطقه تحت حفاظت استان، مبنای تدوین یک چارچوب چهار سطحی نوآورانه برای اولویتبندی اقدامات مدیریتی قرار گرفت. شناسایی عرصههایی با کیفیت زیستگاهی استثنایی در خارج مناطق حفاظتی موجود، شکاف آشکاری را نشان داد. مناطق تحت حفاظت استان زنجان علیرغم سطح قابل توجه، در برابر فشارهای بیرونی آسیبپذیر هستند. این نتایج، به معنای نفی ارزشهای کنونی این مناطق حفاظتشده نیست، بلکه برای تخصیص بهینه منابع و اقدامات حفاظتی، پیشنهادهای سیاستی در اختیار مدیران میگذارد و ضرورت مطالعات تکمیلی را نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اولویتبندی حفاظتی؛ مناطق تحت حفاظت؛ InVEST؛ پیشنهاد سیاستی؛ استان زنجان | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 87 |
||