پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,071 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,690 |
بازنمایی و بازاندیشی پدیدارها در قرن پانزدهم: از پرسپکتیو آلبرتی تا انقلاب کیهانشناختی کوپرنیک | ||
| تاریخ علم | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2026.411858.371892 | ||
| نویسنده | ||
| محمد علی زمانی فر* | ||
| دانشگاه شریف/دانشکده فلسفه علم | ||
| چکیده | ||
| چکیده سده پانزدهم میلادی در تاریخ اندیشه غرب، صرفاً یک دوره گذار نجومی نیست، بلکه نمایانگر یک گسست معرفتشناختی بنیادین در فهم رابطه میان «پدیدار» (Phenomenon) و «حقیقت» (Truth) است. این مقاله به بررسی این فرض میپردازد که گذار از نظام زمینمرکزی به نظام خورشیدمرکزی، پیش و بیش از آنکه محصول انباشت دادههای رصدی جدید باشد، ریشه در دگرگونی مفهوم «امر مرئی» و بازتعریف جایگاه «ناظر» داشت. این پژوهش نشان میدهد که چگونه هندسیسازیِ ادراک حسی در هنر پرسپکتیو (توسط آلبرتی)، با نقدهای الهیاتی بر اعتبار حواس و طرح وحدت اضداد (توسط نیکلاس کوزا) پیوند خورد. در ادامه، نقش انتقادی و روششناختی رگیومونتانوس و توسکانلی در ایجاد شبکهای از تبادلات فکری واکاوی میشود؛ شبکهای که خودمختاری ریاضیات را با تجربه فنی درهم آمیخت. سرانجام، تبیین میشود که کوپرنیک چگونه با وامگیری از این سنت فکری، توانست پدیدارِ «سکون زمین» را به مثابه یک خطای دیدِ ناشی از موقعیت ناظر اثبات کند. این مقاله استدلال میکند که انقلاب علمی، محصول مستقیم شبکهای مفهومی در سده پانزدهم بود که ریاضیات را از ابزاری محاسباتی به زبانی هستیشناختی ارتقا داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخ علم؛ بازنمایی پدیدارها؛ پرسپکتیو؛ انقلاب کوپرنیکی؛ هندسیسازی؛ معرفتشناسی؛ سده پانزدهم؛ لئون باتیستا آلبرتی؛ نیکلاس کوزا؛ رگیومونتانوس | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 57 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب