| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,195 |
| تعداد مقالات | 77,225 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,169,609 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,380,418 |
از تأثیر اینفلوئنسرهای مجازی تا قصد خرید: میانجیگری تعاملات فرااجتماعی و نقش تعدیلگر تکانشگری | ||
| بررسیهای مدیریت رسانه | ||
| دوره 5، شماره 1، 1405، صفحه 55-84 اصل مقاله (713.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/mmr.2026.409610.1242 | ||
| نویسندگان | ||
| عاطفه پاکدامن1؛ نگین سنگری* 2؛ پیوند میرزائیان خمسه3 | ||
| 1کارشناس ارشد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 3دکتری، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: گسترش سریع فناوریهای دیجیتال و نفوذ روزافزون شبکههای اجتماعی، الگوهای نوینی از بازاریابی تأثیرگذار را پدید آورده است که در آن اینفلوئنسرهای مجازی، بهعنوان کنشگرانی نوظهور، در شکلدهی به ادراک، نگرش و رفتار خرید مصرفکنندگان نقش مهمی ایفا میکنند. با وجود افزایش استفاده از اینفلوئنسرهای مجازی در ارتباطات بازاریابی، هنوز شناخت دقیقی از سازوکار اثرگذاری ویژگیهای اینفلوئنسرهای مجازی بر قصد خرید، بهویژه در بستر فرهنگی ایران وجود ندارد. از اینرو، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر ویژگیهای اینفلوئنسرهای مجازی شامل اعتبار، سرگرمکننده بودن، سفارشیسازی و شباهت بر قصد خرید مصرفکنندگان ایرانی است. افزونبراین، پژوهش حاضر با تکیه بر ادبیات تعاملات رسانهای و رفتار مصرفکننده، نقش تعاملات فرااجتماعی را بهعنوان متغیر میانجی و نقش تکانشگری را بهعنوان متغیر تعدیلگر، در رابطۀ بین تعاملات فرااجتماعی و قصد خرید بررسی میکند. در واقع، این پژوهش در پی آن است که تبیین کند ویژگیهای اینفلوئنسرهای مجازی، چگونه و تحت چه شرایطی میتوانند تمایل مخاطبان به خرید را تقویت کنند. روش: پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی است. بهمنظور تحلیل روابط میان متغیرها، از مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس (CB SEM) و نرمافزار آموس بهره گرفته شد. دادهها از طریق یک پرسشنامه استاندارد ۴۰ سؤالی و بر اساس مقیاس پنجدرجهای لیکرت، از میان ۴۰۰ نفر از کاربران فعال شبکههای اجتماعی (اینستاگرام و آپارات) گردآوری شد. روایی محتوا با استفاده از نظر خبرگان تأیید شد. همچنین، روایی همگرا و پایایی سازهها، از طریق شاخصهای AVE، CR و ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد. در مرحله تحلیل، برازش مدل اندازهگیری و مدل ساختاری نیز ارزیابی شد. برای آزمون اثرهای میانجی از روش بوتاسترپ با ۲۰۰۰ نمونهگیری مجدد استفاده شد و بررسی نقش تعدیلگری تکانشگری از طریق تحلیل اثرهای تعاملی انجام گرفت. یافتهها: نتایج تحلیل مدل ساختاری نشان داد که هر چهار ویژگی اینفلوئنسرهای مجازی بر تعاملات فرااجتماعی اثر مثبت و معنادار دارند؛ بهگونهای که اعتبار، سرگرمکننده بودن، سفارشیسازی و شباهت، همگی موجب تقویت تعامل فرااجتماعی با مخاطب میشوند. همچنین تعاملات فرااجتماعی، بر قصد خرید مصرفکنندگان اثر مثبت و معناداری دارد. در تحلیل مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم مشخص شد که اعتبار و سرگرمکننده بودن، علاوهبر اثر غیرمستقیم از طریق تعاملات فرااجتماعی، بر قصد خرید هم اثر مستقیم و معنادار دارند؛ بنابراین میانجیگری در این دو مسیر جزئی بوده است. در مقابل، اثر مستقیم و معنادار سفارشیسازی و شباهت بر قصد خرید تأیید نشد و تنها از طریق تعاملات فرااجتماعی تأثیرگذار بود؛ از اینرو میانجیگری در این مسیرها کامل است. در این میان، نقش تعدیلگری تکانشگری تأیید شد؛ بدین معنا که در میان افراد با سطح بالاتر تکانشگری، تأثیر تعاملات فرااجتماعی بر قصد خرید قویتر است. مدل نهایی همچنین توانست درصد چشمگیری از واریانس قصد خرید را تبیین کند. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که تعاملات فرااجتماعی یکی از سازوکارهای کلیدی در تبدیل ویژگیهای اینفلوئنسرهای مجازی به قصد خرید مصرفکنندگان است و میتواند نقش تعیینکنندهای در مدیریت هویت و اثرگذاری اینفلوئنسرهای مجازی ایفا کند. ویژگیهایی همچون اعتبار و سرگرمکننده بودن، علاوهبر ایجاد پیوند عاطفی با مخاطب، بهطور مستقیم نیز رفتار خرید را تحت تأثیر قرار میدهند، در حالی که سفارشیسازی و شباهت بیشتر از طریق تقویت تعاملات فرااجتماعی، به افزایش قصد خرید منجر میشوند. افزونبراین، نقش تعدیلگر تکانشگری نشان میدهد که ویژگیهای شخصیتی مخاطبان میتواند شدت اثرگذاری اینفلوئنسرهای مجازی را تغییر دهد و بهویژه در میان افراد تکانشگر، احتمال تأثیرگذاری پیامهای مرتبط با خرید بیشتر است. این نتایج میتواند راهنمایی عملی برای مدیران بازاریابی، طراحان محتوا و برندها در انتخاب استراتژیهای مؤثر مبتنی بر اینفلوئنسرهای مجازی باشد؛ بهویژه تمرکز بر افزایش اعتبار ادراکشده، جذابیت محتوایی و سبکهای شخصیسازیشده، میتواند بهشکل معناداری تعاملات فرااجتماعی و در نهایت قصد خرید مخاطبان را تقویت کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اینفلوئنسرهای مجازی؛ تعاملات فرااجتماعی؛ تکانشگری؛ قصد خرید؛ مدیریت رسانههای اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
حقیقینسب، منیژه؛ میرزاییان خمسه، پیوند و سلطانی تاجآبادی، مرضیه (۱۴۰۳). تأثیر بازاریابی شبکههای اجتماعی بر ارزش ویژه برند با نقش میانجی تجربه برند و مزایای شبکههای اجتماعی. فصلنامه مدیریت برند، ۱۰(۴)، 13- 66.
درودی، هما و محمدی، هادی (۱۴۰۲). عوامل مؤثر بر قصد خرید کاربران در بازاریابی اینفلوئنسرهای شبکههای اجتماعی با توجه به ویژگیهای شخصیتی؛ مطالعه موردی: کاربران اینستاگرام در ایران. نشریه مطالعات رسانههای نوین، ۹(۳۶)، ۳۴۹ - ۳۹۳.
رمضانی مالآباد، سهراب (۱۳۹۸). نقش بازاریابی محتوا در بازاریابی دیجیتال (استراتژی، هدف، ویژگیها). اولین کنفرانس ملی مدیریت و صنعت گردشگری، تهران.
شکرچیزاده، زهرا و ولیخانی، زهرا (۱۴۰۱). تأثیر اینفلوئنسرهای شبکههای اجتماعی بر قصد خرید آنلاین با نقش میانجی نگرش نسبت به تبلیغات و برند (مطالعه موردی: دنبالکنندگان صفحات پوشاک چرمی در اینستاگرام). پژوهشنامه بازاریابی نوین، ۱۱(۴)، ۱۵۷- ۱۷۶.
شیرخدایی، میثم؛ فلاح لاجیمی، حمیدرضا؛ ادبی فیروزجایی، علی؛ خانجانزاده کاکرودی، نوید و نجات، سهیل (۱۴۰۱). بازاریابی اینستاگرام: انتخاب اینفلوئنسر برای صنعت غذا بر اساس روش سازگاری کامل (FUCOM). مدیریت بازرگانی، ۱۴(۳)، ۴۹۵ ـ ۵۱۸.
طارانی، سهند و طارانی سپهر (۱۴۰۰). سنجش تأثیر بلاگرهای غذایی در شبکههای اجتماعی بر نگرش و قصد خرید کاربران نسبت به غذای رستوران: مطالعه موردی بلاگرهای غذایی ایرانی در اینستاگرام. اولین کنفرانس ملی پژوهشهای سازمانی و مدیریتی، تهران.
References Appel, G., Grewal, L., Hadi, R. & Stephen, A. T. (2020). The future of social media in marketing. Journal of the Academy of Marketing science, 48(1), 79-95. https://doi.org/10.1007/s11747-019-00695-1 Arsenyan, J. & Mirowska, A. (2021). Almost human? A comparative case study on the social media presence of virtual influencers. International Journal of Human-Computer Studies, 155, 102694. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2021.102694 Baklanov, A. (2021). Influence of the fuel distribution in double annular combustors on the emissions. Russian Engineering Research, 41, 582-585. https://doi.org/10.3103/S1068798X21070054 Chen, J., Li, W. & Xu, H. (2025). AI-driven influencer marketing: Exploring the role of virtual personas in consumer engagement. Computers in Human Behavior, 147, 107938. https://doi.org/10.1016/j.chb.2025.107938 Cooley, D. & Parks-Yancy, R. (2019). The effect of social media on perceived information credibility and decision making. Journal of Internet Commerce, 18(3), 249-269. https://doi.org/10.1080/15332861.2019.1595362 DataReportal. (2025). Digital 2025: Iran. DataReportal – Global Digital Insights. https://datareportal.com/reports/digital-2025-iran?utm_source=chatgpt.com (assessed by 2 Jan 2026). Davlembayeva, D. (2025). Virtual Influencers in Consumer Behaviour: A Social Influence Theory Perspective. British Journal of Management, 1-22. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12839 Dondapati, S. & Dehury, A. (2024). Virtual vs. Human influencers: The battle for consumer hearts and minds. Digital Business, 4(1), 100073. https://doi.org/10.1016/j.digbus.2024.100073 Doroudi, H. & Mohammadi, H. (2023). Effective Factors in Users' Purchase Intention in Social Media Influencer Marketing due to Personality Characteristics; A Case study: Instagram Social Media Users in Iran. New Media Studies, 9(36), 393-349. https://doi.org/10.22054/nms.2024.71481.1503 (in Persian) El Ashmawy, M. & El-Sahn, F. (2014). Measuring the University Students’ Attitude toward Facebook Advertising. Arab academy for science, technology and maritime transport (magistrsko delo). Dostopno prek http://macrotheme. Gerlich, M. (2023). The Power of Virtual Influencers: Impact on Consumer Behaviour and Attitudes in the Age of AI. Administrative Sciences, 13(8), 178. https://doi.org/10.3390/admsci13080178 Ghotbifar, S., Marjani, A. & Ramazani, A. (2020). Investigating the factors influencing digital marketing effectiveness in Iran. Journal of Information Technology Management, 12(3), 1–15. https://doi.org/10.22059/jitm.2020.75837 Globenewswire. (2025). Virtual-Influencer-Market-Size. https://www.globenewswire.com/news -release/2025/02/20/3029529/0/en/Virtual-Influencer-Market-Size-is-Projected-to-Reach-USD-111-78-Billion-by-2033-Growing-at-a-CAGR-of-38-4-Straits-Research.html (assessed by 2 Jan 2026). Grand view research. (2025). https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/virtual-influencer-market-report (assessed by 2 Jan 2026). Gunawan, D. D. & Huarng, K.-H. (2015). Viral effects of social network and media on consumers’ purchase intention. Journal of Business Research, 68(11), 2237-2241. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.06.004 Gupta, R. (2025). The psychology of virtual influencer persuasion: Trust, identity, and authenticity. Journal of Digital Marketing Insights, 17(3), 201–219. https://doi.org/10.1057/jdmi.2025.031 Haghighinasab, M., MirzaeianKhamseh, P. & Soltani Tajabadi, M. (2024). The Effect of Social Media Marketing on Brand Equity with the Mediating Role of Brand Experience and Social Media Benefits. Quarterly Journal of Brand Management, 10(4), 13-66. https://doi.org/10.22051/bmr.2023.40987.2366 (in Persian) Horton, D. & Wohl, R. R. (1956). Mass communication and parasocial interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215–229. https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049 Hovland, C. I. & Weiss, W. (1951). The influence of source credibility on communication effectiveness. Public Opinion Quarterly, 15(4), 635–650. https://doi.org/10.1086/266350 Huang, Y. & Mohamad, S. H. (2025). Examining the impact of parasocial interaction and social presence on impulsive purchase in live streaming commerce context. Frontiers in Communication, 10(Apr), 1554681. https://doi.org/10.3389/fcomm.2025.1554681 Iran Digital Marketing Report (2022/2023). https://www.yektanet.com/dmreport1401/ (assessed by 2 Jan 2026). Kim, H., Park, J. & Lee, I.-K. (2023). To Be or Not to Be Me? Exploration of Self-Similar Effects ofAvatars on Social Virtual Reality Experiences. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics. https://doi.org/10.1109/TVCG.2023.3320235 Kim, Y. & Park, J. (2024). Self-congruence and authenticity in virtual influencer marketing: Understanding consumer responses. Psychology & Marketing, 41(2), 285–297. https://doi.org/10.1002/mar.21857 Ko, D. W. & Park, J. (2021). I am you, you are me: game character congruence with the ideal self. Internet Research, 31(2), 613-634. https://doi.org/10.1108/INTR-05-2020-0294 Kumar, R., Kaushal, S. K. & Kumar, K. (2022). Does source credibility matter in promoting sustainable consumption? Developing an integrated model. Social Responsibility Journal. https://doi.org/10.1108/SRJ-07-2021-0257 Liu, H., Xu, J., Yu, K. & Gong, J. (2025). Bridging the virtual and real: emotional engagement in virtual influencer endorsements. Young Consumers, 26(3), 482-501. https://doi.org/10.1108/YC-12-2024-2372 Liu, X. & Zheng, X. (2024). The persuasive power of social media influencers in brand credibility and purchase intention. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-023-02512-1 Liu, Y. & Wang, X. (2025). How virtual influencers build trust and emotional connection in cross-cultural digital marketing. Journal of Interactive Marketing, 79, 115–128. Melnychuk, H.-A., Arasli, H. & Nevzat, R. (2024). How to engage and attract virtual influencers’ followers: a new non-human approach in the age of influencer marketing. Marketing Intelligence & Planning, 42(3), 393-417. https://doi.org/10.1108/MIP-06-2023-0251 Miao, F., Kozlenkova, I. V., Wang, H., Xie, T. & Palmatier, R. W. (2022). An emerging theory of avatar marketing. Journal of Marketing, 86(1), 67-90. https://doi.org/10.1177/0022242921996646 Mou, J. & Benyoucef, M. (2021). Consumer behavior in social commerce: Results from a meta-analysis. Technological Forecasting and Social Change, 167, 120734. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120734 Munnukka, J., Uusitalo, O. & Toivonen, H. (2016). Credibility of a peer endorser and advertising effectiveness. Journal of Consumer Marketing, 33(3), 182-192. https://doi.org/10.1108/JCM-11-2014-1221 Ramezani Malabad, S. (2019). The role of content marketing in digital marketing (strategy, goal, characteristics), First National Conference on Tourism Management and Industry, Tehran, https://civilica.com/doc/1161765 (in Persian) Rezaei, M. (2025). Examining the impact of virtual influencer credibility on impulse buying intention: Evidence from Iranian consumers. Journal of Marketing Research and Consumer Behavior, 5(1), 45–62. https://doi.org/10.22059/jmrcb.2025.18741 Rodrigues, R. I., Lopes, P. & Varela, M. (2021). Factors affecting impulse buying behavior of consumers. Frontiers in Psychology, 12, 697080. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.697080 Rook, D. W. & Fisher, R. J. (1995). Normative Influences on Impulsive Buying Behavior. Journal of Consumer Research, 22(3), 305-313. https://doi.org/10.1086/209452 Rostamkolaei, R. G., Benmaran, M. L. & Azad, N. (2025). Presenting an Influencer Marketing Model for Attracting Tourists in Iran's Tourism Industry. Management Strategies and Engineering Sciences, 7(3), 16-25. https://doi.org/10.61838/msesj.7.3.2 Saunders, M., Lewis, P. & Thornhill, A. (2016). Research Methods for Business Students (7th ed.). Pearson Education Limited. Shekarchizadeh, Z. & Valikhani, Z. (2022). The Effects of Social Media Influencers on Online Purchase Intention through the Mediating Role of Attitude towards Advertising and Brand (Case of Study: Followers of Leather Clothing Pages on Instagram). New Marketing Research Journal, 11(4), 157-176. https://doi.org/10.22108/nmrj.2022.129037.2464 (in Persian) Shirkhodaie, M., Fallah Lajimi, H., Adabi Firoozjaei, A., Khanjanzadeh Kakeroodi, N. & Nejat, S. (2022). Instagram Marketing: Choosing an Influencer for the Food Industry based on the Full Consistency Method (FUCOM). Journal of Business Management, 14(3), 495-518. https://doi.org/10.22059/jibm.2022.338396.4309 (in Persian) Singh, A. & Patel, K. (2025). Role of virtual influencers in shaping brand engagement and consumer trust in digital economies. International Journal of Advertising, 44(2), 310–324. https://doi.org/10.1080/02650487.2025.2412389 Sokolova, K. & Kefi, H. (2020). Instagram and YouTube bloggers promote it, why should I buy? How credibility and parasocial interaction influence purchase intentions. Journal of Retailing and Consumer Services, 53, 101742. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2019.01.011 StatCounter. (2024). Social media market share in Iran. https://gs.statcounter.com/social-media-stats/all/iran (assessed by 2 Jan 2026). Sutiono, H. T., Hayumurti, A. K., Tugiyo, T. & Harjanti, S. (2024). Parasocial Interaction as a Mediator: Unraveling the Influence of Social Media Influencers on Purchase Intentions. Asia Pacific Journal of Management and Education, 7(1), 125-140. https://doi.org/10.32535/apjme.v7i1.2937 Tarani, S. & Tarani, S. (2021). Measuring the Impact of Food Bloggers on Social Media on Users’ Attitudes and Purchase Intentions Toward Restaurant Food: A Case Study of Iranian Food Bloggers on Instagram. First National Conference on Organizational and Management Research, Tehran. https://civilica.com/doc/1202233 (in Persian) Thomas, V. L. & Fowler, K. (2021). Close encounters of the AI kind: Use of AI influencers as brand endorsers. Journal of Advertising, 50(1), 11-25. https://doi.org/10.1080/00913367.2020.1810595 Wan, A. & Jiang, M. (2023). Can virtual influencers replace human influencers in live-streaming e-commerce? An exploratory study from practitioners’ and consumers’ perspectives. Journal of Current Issues & Research in Advertising, 44(3), 332-372. https://doi.org/10.1080/10641734.2023.2224416 Yuan, S. & Lou, C. (2020). How social media influencers foster relationships with followers: The roles of source credibility and fairness in parasocial relationship and product interest. Journal of interactive advertising, 20(2), 133-147. https://doi.org/10.1080/15252019.2020.1769514 Zhang, L. & Ren, J. (2022, 2022//). Virtual Influencers: The Effects of Controlling Entity, Appearance Realism and Product Type on Advertising Effect. Design, Operation and Evaluation of Mobile Communications, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-05014-5_25 Zhou, X., Yan, X. & Jiang, Y. (2024). Making sense? The sensory-specific nature of virtual influencer effectiveness. Journal of Marketing, 88(4), 84-106. https://doi.org/10.1177/00222429241242698 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 214 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 126 |
||