| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,222,998 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,406,270 |
بررسی تنوع و ساختار ژنتیکی جمعیتهای بالابان (Falco cherrug) در ایران با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.412312.2903 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه غلامی1؛ لیلا عزالدین لو2؛ محمد کابلی* 3 | ||
| 1ﮔﺮوه ﻣﺤﻴﻂزﻳﺴﺖ، داﻧﺸﻜﺪة ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ، داﻧﺸﻜﺪﮔﺎن ﻛﺸﺎورزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، ﻛﺮج، اﻳﺮان | ||
| 2دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران | ||
| 3دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| بالابان یکی از پرندگان شکاری ارزشمند و در معرض خطر انقراض است که جمعیتهای آن به دلیل تخریب زیستگاه، شکار غیرقانونی، قاچاق و مداخلات انسانی با کاهش شدید جمعیت مواجه شده است. ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و تنوع زیستگاهی، یکی از مناطق مهم پراکنش این گونه به شمار میرود، اما اطلاعاتی درباره وضعیت ژنتیکی جمعیتهای آن در کشور موجود نیست. این مطالعه با هدف بررسی اولیه تنوع و ساختار ژنتیکی بالابان در ایران با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره انجام شد. تعداد 10 نمونه از استانهای تهران، بوشهر، کرمان و خراسان شمالی از بانک بافت دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی سازمان محیط زیست ایران تهیه شد. برای این مطالعه، هشت لوکوس ریزماهواره مناسب برای این گونه (بر اساس مرور کلیه مطالعات مشابه انجام شده در سایر کشورها) استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که از هشت لوکوس ریزماهواره مورد مطالعه، فقط یک لوکوس (SSR57) دارای شواهد معناداری از وجود الل نول بوده است. همچنین، آزمون تعادل هاردی-واینبرگ نیز انحراف معنی دار را فقط در همین لوکوس نشان داد. تمامی لوکوسهای مورد استفاده در این مطالعه چند ریختی بالا نشان داده و دارای 12 - 8 بودهاند. به علاوه، مقدار هتروزیگوسیتی مشاهدهشده برای لوکوسها در دامنه 1 – 6/0 و مقدار هتروزیگوسیتی مورد انتظار بین 939/0-794/0 محاسبه شد که نشان دهنده تنوع ژنتیکی به نسبت بالا در جمعیتهای بالابان ایران است. مقدار کلی ضریب درون آمیزی (FIS) 084/0 به دست آمد که نشان دهنده درون آمیزی محدود بین نمونههای مورد مطالعه بوده است و میتواند نشان دهنده آن باشد که جمعیتهای بالابان در ایران، علیرغم تهدیدهای موجود، همچنان تنوع ژنتیکی مناسبی را حفظ نمودهاند. همچنین آزمونهای گردن بطری ژنتیکی نیز هیچ شواهدی مبنی بر کاهش ناگهانی اندازه جمعیت در ایران نشان ندادند. از سوی دیگر، آنالیزهای ساختار ژنتیکی بر اساس منطقهای بایزین و بیشینه درست نمایی حاکی از آن بود که نمونههای مورد استفاده در این مطالعه به دو خوشه ژنتیکی قابل تفکیک هستند. با توجه به آن که برای بالابانهای ایران دو زیر گونه F. c. cherrug و F. c. milvipes معرفی شده است، لذا دو خوشه ژنتیکی حاصل در این مطالعه، میتواند تایید کننده حضور دو زیر گونه مذکور در ایران باشد. این مطالعه بینشی اولیه در خصوص وضعیت تنوع و ساختار ژنتیکی بالابان در ایران ارائه میدهد. مطالعات تکمیلی بر اساس نمونه برداری از همه مناطق تحت پراکنش این گونه در ایران الزامی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بالابان؛ لوکوسهای ریزماهواره؛ تنوع و ساختار ژنتیکی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 85 |
||