پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,948 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,661 |
مدل کارکردی اکوسیستم کارآفرینی مبتنی بر پذیرش هوش مصنوعی: از زیرساخت فناورانه تا شبکهسازی و حمایت نهادی | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی آمیخته | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jed.2026.405119.654600 | ||
| نویسندگان | ||
| ولی اله علی محمدی1؛ صادق عابدی* 2؛ محمدرضا ثنایی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه کارآفرینی، واحد قزوین،دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین ، ایران | ||
| 2گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین،دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین ، ایران | ||
| 3گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد قزوین،دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین ، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: تحولات پرشتاب فناوری در دهههای اخیر، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی (AI)، موجب تغییرات بنیادین در ساختار، کارکرد و پویایی اکوسیستمهای کارآفرینی شده است. فناوریهای هوشمند نهتنها مدلهای تصمیمگیری، فرایندهای خلق ارزش و الگوهای نوآوری را متحول کردهاند، بلکه تعاملات میان بازیگران اصلی اکوسیستم—از جمله دولت، دانشگاه، صنعت، استارتاپها، نهادهای سیاستگذار و مراکز توانمندسازی—را نیز بازتعریف نمودهاند. با وجود گسترش کاربردهای AI در صنایع مختلف، همچنان درک جامعی از نحوه اثرگذاری این فناوری بر کارکردهای اکوسیستم کارآفرینی و نیز سازوکارهای چندوجهی مؤثر بر پذیرش آن وجود ندارد. بسیاری از پژوهشهای پیشین تنها بر جنبههای فناورانه یا سازمانی تمرکز داشتهاند و ابعاد کلیدی همچون زیرساختهای دیجیتال، سازوکارهای فرهنگی و اجتماعی، سیاستگذاری نهادی، تعاملات بینسطوحی و شبکههای حمایتی را نادیده گرفتهاند. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف طراحی یک مدل کارکردی جامع از اکوسیستم کارآفرینی مبتنی بر پذیرش هوش مصنوعی انجام شده است؛ مدلی که بتواند از طریق شناسایی، تبیین و سطحبندی مؤلفههای کلیدی، تصویری یکپارچه و چندبعدی از فرآیند پذیرش AI در بسترهای کارآفرینی دیجیتال ارائه دهد. این پژوهش در پی آن است که شکاف موجود در ادبیات را که ناشی از فقدان یک رویکرد سیستمی و کارکردی نسبت به ابعاد زیرساختی، فرهنگی، سیاستی، نهادی و شبکهای پذیرش AI است، برطرف سازد و راهنمایی علمی و عملی برای مدیران، سیاستگذاران و کارآفرینان فراهم آورد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی با رویکرد کیفی است. به منظور شناسایی دقیق ابعاد کارکردی اکوسیستم کارآفرینی مبتنی بر پذیرش AI، دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزههای مدیریت، نوآوری، فناوریهای دیجیتال، کارآفرینی، سیاستگذاری و توسعه فناوری در ایران گردآوری شد. نمونهگیری به روش هدفمند و گلولهبرفی انجام گرفت تا افرادی انتخاب شوند که تجربه عملی و شناخت عمیقی نسبت به اکوسیستمهای فناورانه و کارآفرینی داشته باشند. مصاحبهها پس از ضبط، با دقت بالا پیادهسازی شده و با بهرهگیری از نرمافزار MAXQDA کدگذاری شدند. تحلیل دادهها بر اساس روش تحلیل مضمون در سه مرحلهی کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. به منظور افزایش دقت و اعتبار نتایج، مجموعهای از آزمونهای روایی و پایایی مورد استفاده قرار گرفت؛ از جمله ضریب کاپای کوهن (0.78) برای سنجش توافق بینکدگذاران، آلفای کرپندورف (0.74) که برازش مناسب ساختار مضامین را تأیید میکنند. برای تقویت غنای مفهومی تحلیل، بیش از ۵۰ مقاله داخلی و خارجی نیز مرور و در فرایند مقایسه نظری در نظر گرفته شد. تمامی مراحل گردآوری دادهها با رعایت اصول اخلاق پژوهش انجام شد و مشارکتکنندگان رضایت آگاهانه ارائه دادند. یافتهها: تحلیل دادههای کیفی منجر به استخراج ۲۷۰ کد اولیه گردید که پس از پالایش و ادغام، به ۴۱ شاخص مفهومی، ۱۴ مضمون فرعی و در نهایت ۵ مقوله محوری تقلیل یافت. این مقولههای محوری شامل: - زیرساخت فناورانه (ظرفیت زیرساختی دیجیتال، زیرساخت داده، پردازش ابری، دسترسی به پلتفرمهای دیجیتال)، -پذیرش فناورانه (آمادگی فرهنگی برای AI، مدیریت دانش فناورانه، یادگیری فناورانه و تحلیل شکست)، - نوآوری فناورانه (رهبری فناورانه، ارزشآفرینی دادهمحور، مقیاسپذیری مدل کسبوکار، شخصیسازی و توسعه بازار دیجیتال)، - سیاستگذاری و حمایت نهادی (سیاستهای تسهیلگر، استانداردهای اخلاقی، مقررات، تعامل دانشگاه–صنعت–دولت)، -شبکهسازی و حمایت اکوسیستم (شبکههای حمایتی، شتابدهندهها، سرمایهگذاران فرشته، نهادهای تسهیلگر و دسترسی به منابع مالی). یافتهها نشان دادند که پذیرش موفق هوش مصنوعی یک پدیده چندبعدی و سیستمی است که در آن، زیرساختهای دیجیتال و دادهمحور نقش زیربنایی دارند. عواملی همچون آمادگی فرهنگی، نگرش مثبت به AI، توانمندی نیروی انسانی، یادگیری فناورانه، تحلیل شکست، و توسعه مهارتهای دیجیتال برای پذیرش پایدار فناوری ضروریاند. در سطح نهادی، سیاستهای تسهیلگر، استانداردهای اخلاقی شفاف، حکمرانی داده و سازوکارهای نظارتی نقش کلیدی در تسهیل پذیرش و کاهش ریسکها دارند. همچنین مشخص شد که تعاملات چندسطحی و شبکهای میان دولت، دانشگاه، صنعت، استارتاپها و نهادهای نوآور، یکی از مهمترین محرکهای پذیرش و نهادینهسازی AI است. شاخصهایی مانند همکاری بیناکوسیستمی، سرمایهگذاری جسورانه، توسعه بازارهای دیجیتال بینالمللی و حضور فعال شبکههای حمایتی، نقشی اساسی در تابآوری و پایداری اکوسیستمهای کارآفرینی هوشمحور ایفا میکنند. نتیجه: مدل نهایی پژوهش نشان میدهد که پذیرش هوش مصنوعی در اکوسیستمهای کارآفرینی تنها یک اقدام فناورانه یا سازمانی نیست، بلکه پدیدهای یکپارچه است که نیازمند همافزایی میان زیرساختهای دیجیتال، ظرفیتهای انسانی، فرهنگسازی فناورانه، سیاستگذاری اثرگذار و شبکههای حمایتی قدرتمند میباشد. این مدل چارچوبی جامع برای تحلیل و تقویت اکوسیستمهای کارآفرینی هوشمحور ارائه میدهد و میتواند مبنایی برای طراحی راهبردهای توسعه فناوری، برنامههای حمایتی، سیاستهای کلان و اقدامات اجرایی در کشور باشد. علاوه بر آن، یافتهها با غنیسازی مبانی نظری در حوزه مدیریت فناوری و اکوسیستمهای نوآوری، مسیر تحقیقات آینده را برای بررسی دقیقتر تعاملات سیستمی، نقش حکمرانی داده، و مدلسازی پویا در اکوسیستمهای مبتنی بر AI هموار میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اکوسیستم کارآفرینی؛ پذیرش فناوری؛ هوش مصنوعی؛ نوآوری فناورانه؛ سیاستگذاری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 159 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب