| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,848 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,517,582 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,561,376 |
کانون و تبعید در ادبیات تطبیقی؛ درآمدی بر نقش تاریخی کانونهای ادبی معاصر جهان در تحولات ادبی ایران | ||
| پژوهش ادبیات معاصر جهان | ||
| دوره 31، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 79-98 اصل مقاله (897.27 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jor.2025.399190.2690 | ||
| نویسنده | ||
| ابراهیم محمدی* | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| این جستار که درآمدگونهای است بر بیان اهمیت «کانون» در ادبیات تطبیقی و تبیین نقش کانونهای ادبی معاصر جهان در تحولات ادبی ایران، نخست برپایه دیدگاه محمدرضا شفیعیکدکنی درباره «شبکهـ مرکز»، دیدگاه کازانووا درباره «پایتخت جمهوری جهانی ادبیات» و دیدگاه بیوگارد و اکشتاین درباره «شهر همهصدایی»، از کانون ادبی تعریفی به دست میدهد، آنگاه نمونهوار، به نقش کانونهای ادبی قفقاز، استانبول و برلین در رویدادهای ادبی ایران اشاره میکند. در چهارچوب نظری این پژوهش، کانون معمولاً مکانفضایی است که تعین فرهنگی-ادبی، توان سیاسیـ اقتصادی و قدرت جذب دارد و میتواند هر قابل جذبی را بهسوی خود بکشد، در خود بپذیرد و ببالاند و خود نیز ببالد. کانون گاه «شهرِ همهصدایی» است؛ یعنی «دموکراسی گفتمانی» دارد و به هر صاحب سخن، ایده و اندیشهای، امکان روایتگری و آفرینش میدهد. حاصل سخن اینکه: 1. کانونهای ادبی در شکلگیری تعاملات ادبی و درنتیجه در مطالعات تطبیقی مهماند، 2. کانون، گاه خاستگاه و عامل پیدایش پدیدهها، جریانها و تحولات ادبی شاخص است، 3. کانونهای ادبی معاصر جهان و ایرانیان تبعیدی در آن، در ورود آثار و انواع ادبی غرب مدرن به ایران، نیز در فراهمسازی زمینه تأثیرپذیری ادبیات ایران از ادبیات جهان و ازجمله در پیدایش نمایش و داستان مدرن ایران، رونق ترجمه و تأثیر آن بر آفرینش ادبی، نقش داشتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استانبول؛ انسان ترجمهشده؛ تبعید؛ دستورنویسی فارسی؛ قفقاز؛ کانون؛ نمایش و داستان مدرن ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
References: Ādamiyat, Fereydun. Andisheh-hā-ye Mirzā Fath-'Ali-e Ākhundzādeh. Tehran: Khārazmī, 1349 [1970/1971]. Ādamiyat, Fereydun. Andisheh-hā-ye Tāleboff-e Tabrīzī. 2nd ed. Tehran: Damavand, 1363 [1984/1985]. Ādamiyat, Fereydun. Amīr Kabīr va Irān. 9th ed. Tehran: Khārazmī, 1385 [2006/2007]. Ādamiyat, Fereydun. Īde’olozhī-ye Nehzat-e Mashrūtīyat-e Īrān: Gostareh. Tehran: Gostareh, 1387 [2008/2009]. Ādamiyat, Fereydun. Fekr-e Demokrāsī-ye Ejtemā’ī dar Nehzat-e Mashrūtīyat-e Īrān. Tehran: Gostareh, 1388 [2009/2010]. Aghajari, Seyyed Hashem, and Ahmad Mehdi. “Vākāvi-ye 'Elal-e Mohājrat-e Nīrū-ye Kār-e Īrānī be Qafqāz (Nīmeh Dovvom-e Qarn-e Sizdahom-e Hejrī/ Nūzdahom-e Mīlādī).” Tārīkh-e Īrān 16, no. 1 (1402 [2023/2024]): 57–77. http://doi.org/10.48308/irhj.2023.103330 Aghajari, Seyyed Hashem, et al. “Zendegī-ye Rūzāneh Kārgarān-e Mohājir-e Īrānī dar Jonūb-e Qafqāz; Motāle’eh-ye Moredī: Vaz’īyat-e Masken.” Tahqīqāt-e Tārīkh-e Ejtemā’ī 12, no. 2 (1402 [2023/2024]): 1–22. http://doi.org/10.30465/shc.2023.45191.2463 Ākhundzādeh, Mirzā Fath-'Ali. Tamsilāt. Translated by Mirzā Ja’far-e Qarājeh-Dāghi. Tehran: Khārazmī, 1399 [2020/2021]. Anushiravani, Alireza. “From Philologie to Weltliterature”. Interdisciplinary Studies of Literature, Arts and Humanities, 5 (1), (2025): 1-6. https://doi.org/10.22077/islah.2025.3395 Ārberry, Ārthur John, et al. Tārīkh-e Eslam. Translated by Ahmad-e Ārām. 5th ed. Tehran: Amīr Kabīr, 1385 [2006/2007]. Āryianpūr, Yahyā. Az Saba tā Nīmā. 9th ed. Tehran: Zavvār, 1387 [2008/2009]. Āuerbach, Erich. Mimesis. Translated by Masoud-e Shirbacheh. Tehran: Naqsh-e Jahān, 1400 [2021/2022]. Bālāy, christophe. Peydāyesh-e Romān-e Fārsī. Translated by Mahvash-e Qavīmī and Nasrin-e Khattāt. 2nd ed. Tehran: Mo’īn, 1386 [2007/2008]. Bālāy, christophe, and Michel Cuypers. Sarcheshmeh-hā-ye Dāstān-e Kūtāh-e Fārsī. Translated by Ahmad-e Karīmī-e Hakkak. 3rd ed. Tehran: Mo’īn, 1387 [2008/2009]. Béhnām, Jamshid. “Manzeli Dar Rāh-e Tajaddod-e Īrān: Estānbul.” Īrān-nāmeh 11, no. 2 (1372 [1993/1994]): 271–282. Béhnam, Jamshid. Berlanīhā. Tehran: Farzān Rūz, 1379 [2000/2001]. Beauregard, Robert A. “Democracy, Storytelling, and the Sustainable City.” In Shenīdan-e Shahr, edited and translated by Navid-e Pourmohamadreza, 181–201. Tehran: Nashr-e Atraf, 1400 [2021/2022]. Cāsānovā, Pascale. Jomhūrī-ye Jahānī-ye Adabīyāt. Translated by Shāpūr-e Amad. Tehran: Markaz, 1392 [2013/2014]. Copleston, Frederick. Tārīkh-e Falsafeh, Vol. 1: Yūnān va Rūm. Translated by Seyyed Jalāloddīn Mojtabavī. 6th ed. Tehran: Sorūsh, 1388 [2009/2010]. Damrosch, David. “Auerbach in exile”. Comparative Literature, 47 (2), (1995): 97–117. Dōlatābādī, Mahmoud. Jā-ye Khālī-ye Saluch. 13th ed. Tehran: Cheshmeh, 1387 [2008/2009]. Dōlatābādī, Yahyā. Hayāt-e Yahyā. 2nd ed. Tehran: Inteshārāt-e Fardos, 1361 [1982/1983]. Deleuze, Gilles, and Félix Guattari. “Adabīyāt-e Aghallīyat Chīst?” Translated by Babak-e Ahmadi. In Sargashtagī-ye Neshānehā, edited and selected by Māni Haghighī, 3rd ed., 1384 [2005/2006]. Deleuze, Gilles, and Félix Guattari. Falsafeh Chīst? Translated by Mohammadreza Ākhundzādeh. 6th ed. Tehran: Nashr-e Ney, 1400 [2021/2022]. Durant, Will. Tārīkh-e Falsafeh. Translated by Abbas-e Zaryāb. 9th ed. Tehran: 'Elmī va Farhangī, 1370 [1991/1992]. Durant, Will. Tārīkh-e Tamaddon, Vol. 2: Yūnān-e Bāstān. Translated by Amir Hossein-e Āryānpour, Fathollah-e Mojtaba’ī, and Hooshang-e Pīr-Nazar. 11th ed. Tehran: 'Elmī va Farhangī, 1385 [2006/2007]. Eckstein, Barbara. “Khalq-e Fazā; Qessehā dar Shahr Sāzī.” In Shenīdan-e Shahr, edited and translated by Navid-e Pourmohamadreza, 139–174. Tehran: Nashr-e Atraf, 1400 [2021/2022]. Etemād-al-Saltaneh, Mohammad Hasan-ibn 'Ali. Ruznāmeh Khāterāt-e 'Emād-al-Saltaneh. 7th ed. Tehran: Amīr Kabīr, 1389 [2010/2011]. Florida, Richard. Cities and the creative class. Routledge, 2005. Foucault, Michel. “Of other spaces” (J. Miskowiec, Trans.). Diacritics, 16(1), (1986): 22–27. https://doi.org/10.2307/464648 Foucault, Michel. “Mu’allif Chīst?” In Teaātr-e Falsafeh, translated by Nīkū Sarkhosh and Afshīn-e Jahāndīdeh. Tehran: Nashr-e Ney, 1389 [2010/2011]. Ghasemī, Rezā. Hamnavāyī-ye Shabāneh-ye Orkestr-e Chūbhā. 7th ed. Tehran: Nīlūfar, 1386 [2007/2008]. Golshīrī, Hooshang. Nīma-ye Tārīk-e Māh. 2nd ed. Tehran: Nīlūfar, 1382 [2003/2004]. Guerney, John. “Mirza Agha Khan Kermani, Sheikh Ahmad Rouhi, and Edward Browne.” Translated by Hossein Ali-e Nozari. Kelkk, no. 94 (1376 [1997/1998]): 158-192. Hasanlī, Kāvus. Gūneh-hā-ye Novāvarī dar She’r-e Mo’āser-e Īrān. 3rd ed. Tehran: Sāles, 1391 [2012/2013]. Hazratī, Hasan et al. Īrānīyān-e Estānbul, edited by Mohammad Hossein Sadeghī. Tehran: Logos, 1401 [2022/2023]. Hazratī, Hasan. “Mīrzā Hasan Khān Mo’īn al-Moluk va Safārat-e 'Othmānī.” In Īrānīyān-e Estānbul, edited by Mohammad Hossein Sadeghī, 21–34. Tehran: Logos, 1401 [2022/2023]. Hazratī, Hasan, and Seyyedeh Shabnam-e Shamsoddīn. “Anjoman-e Sa’ādat-e Īrānīyān-e Estānbul va Tahavvolāt-e Mashrūteh-ye Īrān.” In Īrānīyān-e Estānbul, edited by Mohammad Hossein Sadeghī, 35–65. Tehran: Logos, 1401 [2022/2023]. Jahānbeglū, Rāmin. Īrān va Modernīteh. Tehran: Qatreh, 1387 [2008/2009]. Jamālzādeh, Seyyed Mohammad 'Ali. “Seyyed Hasan Taqīzādeh.” Yaghma, no. 223 (1345 [1966/1967]): 565–578. Jamālzādeh, Seyyed Mohammad 'Ali. Yekī Būd Yekī Nabūd. 4th ed. Tehran: Sokhan, 1386 [2007/2008]. Kasravī, Ahmad. Tārīkh-e Mashrūtīyat-e Īrān. 5th ed. Tehran: Negāh, 1388 [2009/2010]. Langaroūdī, Shams. Tārīkh-e Tahlīlī-ye She’r-e Now. 4th ed. Tehran: Markaz, 1384 [2005/2006]. Lewis, Franklin D.. Mowlavi; Deyrūz tā Emrūz, Sharq tā Gharb. Translated by Hossein 'Alī-e Nozari. 5th ed. Tehran: Nāmāk, 1397 [2018/2019]. Makki, Hossein. Zendegāni-ye Mirza Taghi Khan-e Amir Kabir. 7th ed. Tehran: Intishārāt-e Irān, 1364 [1985/1986]. Malekzadeh, Elham. “Mohajerat-hā-ye dosuye-ye Irāniyān va Qafqāzī-hā dar dore-ye mo‘āser (az 1285 tā 1320 H.Sh.).” Arshiv-e Mellī, year 3, no. 1, issue 9 (1396 [2017/2018]): 90–99. Maraghe’i, Zein al-'Abedin. Siyāḥat-nāmah-yi Ibrāhīm Bayk. Edited by Mohammad Ali-e Sepanlou. 5th ed. Tehran: Agah, 1397 [2018/2019]. Maroufi, Abbas. Tamam-an Makhsoos. 5th ed. Berlin: Nashr-e Gardoon, 1391 [2012/2013]. Mecit, Songul. The Rum Seljuqs: Evolution of a dynasty. Routledge, 2014. Mir’abedini, Hassan. Sad Sāl Dāstān-nevisi-ye Fārsi. 3rd ed. Tehran: Cheshmeh, 1383 [2004/2005]. Mohāfez, Sudābeh. Āsemān-e Kavīr, Sarzamīn-e Setāregān. Translated by Mahshid-e Mo’ezzī. Tehran: Cheshmeh, 1386 [2007/2008]. Moretti, Franco. Atlas of the European Novel 1800–1900. Translated by Mehran-e Mohajer and Mohammad-e Nabavi. Tehran: Nashr-e Ney, 1402 [2023/2024]. Morier, James. The Adventures of Hajji Baba of Ispahan. Translated by Mirza Habib Esfahani, edited by Ja’far Modarres Sadeghi. 7th ed. Tehran: Nashr-e Markaz, 1387 [2008/2009]. Mowlavi, Jalal al-Din Mohammad. Fih-e ma fih. Corrected and annotated by Badi’ al-Zaman-e Foruzanfar. Tehran: Negah, 1387 [2008/2009]. Qāsemī, Rezā. Hamnavāyī-ye Shabāneh-ye Orkestr-e Chūbhā. 7th ed. Tehran: Nīlūfar, 1386 [2007/2008]. Qolizadeh, Moharram, and Maghsud-e Shahbazi. “Negāhi beh Āmār, 'Elal va Zamīnahā-ye Mohājaret-e Niruyeh Kār-e Irāni beh Qafqāz (dar Āstāneh-ye Mashrūtiyyat).” Faslnāmeh-ye Motāle’āt-e Tārikhi, no. 36 (1391 [2012/2013]): 141-159. Rahīmlī, Elhām. Qafqāz va Teaātr-e Īrān (Tabriz). Translated by Navīd Azīmī. Tehran: Afrāz, 1403 [2024/2025]. Ra’īs-Nīā, Rahīm. “Saljūqīyān-e Rūm.” Danesh-nāmeh-ye Jahān-e Eslām, 1401 [2022/2023], 140–146. Rezaei, Azam, and Fazel Asadi Amjad. “Barrasi-ye Didgah-e Homi Baba va Edward Said Darbareh-ye Hoviyat ’Dar Ham-amikhteh’ Mohajer va Emkan-e Muqavemat va Ameliyyat-e Ensani.” Pazhuhesh-e Adabiat-e Moaser-e Jahan 27, no. 1 (1401 [2022/2023]): 274-300. Rushdie, Salman. Imaginary Homelands: Essays and Criticism 1981- 1991, London: Penguin / Granta, 1992. Sa’īd, Edward. Bī-Dar-Kōjā. Translated by 'Alī-Asghar-e Bahramī. Tehran: Vistār, 1382 [2003/2004]. Sandercock, Leonie, et al. Shenīdan-e Shahr. Edited and translated by Navid-e Pourmohamadreza. Tehran: Nashr-e Atraf, 1400 [2021/2022]. Shafī’ī-Kadkanī, Mohammadreza. Advār-e She’r-e Fārsī; Az Mashrūtīyat tā Sogūt-e Saltanat. 2nd ed. Tehran: Sokhan, 1383 [2004/2005]. Shafī’ī-Kadkanī, Mohammadreza. Mofles-e Kīmiyā-Forūsh. 3rd ed. Tehran: Sokhan, 1384 [2005/2006]. Shafī’ī-Kadkanī, Mohammadreza. Bā Cherāgh va Āyeneh. Tehran: Sokhan, 1390 [2011/2012]. Shafī’ī-Kadkanī, Mohammadreza. “Nāqesh-e Tārīkhī ‘Marākez’ va ‘Shabakehā’.” Bokhārā, no. 144 (1400 [2021/2022]): 10–15. Tally, Robert. T. Spatial literary studies: Interdisciplinary approaches to space, geography, and the imagination. Routledge, 2021. Taqīzādeh, Seyyed Hasan. Zendegī-ye Tūfānī (Khāterāt). Edited by Azizollah Alīzādeh. Tehran: Inteshārāt-e Fardos, 1379 [2000/2001].
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 180 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 117 |
||