بررسی تطبیقی قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی با تجارب کشورهای OECD | ||
| فصلنامه سیستم های انرژی پایدار | ||
| دوره 5، شماره 4، پاییز 1405، صفحه 833-843 اصل مقاله (1.63 M) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ses.2026.406980.1203 | ||
| نویسندگان | ||
| نگین میرزایی1؛ شایسته ابراهیمی ذاکر1؛ حجت فیضی* 2؛ محمود عبدوس1 | ||
| 1گروه مهندسی سیستمهای انرژی پایدار، دانشکدگان علوم و فناوریهای میانرشتهای، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| به دلیل رشد سریع و ناپایدار مصرف انرژی در ایران و پیامدهای آن بر اقتصاد، محیط زیست و امنیت انرژی، دولت در سال ۱۳۸۹ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی را تصویب کرد. این قانون نخستین رژیم جامع حقوقی ایران برای نظارت بر مصرف انرژی به شمار میرود. با اینحال، پژوهشهای مختلف نشان دادهاند اجرای این قانون با موفقیت همراه نبوده است؛ عواملی همچون ناکارآمدی نهادی، فقدان سازوکار اجرایی مؤثر و هماهنگی ناکافی میان دستگاههای متعدد از جمله چالشهای اصلی هستند. مطالعۀ حاضر با تکیه بر مفاهیم حکمرانی انرژی و چارچوبهای ابزارهای سیاستی، نخست به تحلیل ساختاری و محتوایی قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی میپردازد و سپس، تجربۀ کشورهای منتخب عضو OECD (آلمان، ژاپن و دانمارک) را در حوزۀ مدیریت مصرف انرژی و کاهش شدت مصرف بررسی تطبیقی میکند. نتایج نشان میدهد این کشورها با کاهش قابل توجه شدت انرژی، از تجاربی بهرهمند شدهاند که شامل ایجاد نهادهای تنظیمگر مستقل، اعمال مشوقهای هدفمند، استفاده از ابزارهای اقتصادی و اجرای برنامههای آموزشی عمومی است. آنها همچنین از نهادهای نسبتاً مستقل، اهداف کمّی مشخص و الزام به ارزیابیهای منظم عملکرد برخوردار بودهاند؛ عواملی که کارآمدی آنها در ایران محدود بوده است. در پایان، مقاله پیشنهاد میکند با اصلاح مفاد قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی، تقویت سازوکارهای اجرا و نظارت، تعریف شاخصهای قابل اندازهگیری و بهرهگیری از الگوهای قابل اقتباس جهانی، بهرهوری انرژی در مسیر گذار به توسعۀ پایدار در ایران بهبود یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی؛ حکمرانی انرژی؛ بهرهوری انرژی؛ سیاستگذاری انرژی؛ کشورهای OECD | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 171 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 19 |
||