پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,117 |
| تعداد مقالات | 76,481 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,844,521 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 114,919,613 |
از یوسف نبی(ع) تا مهدی موعود(عج) تأملی تطبیقی در مفهوم «غیبت» و «ناشناختگی» | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 58، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 287-303 اصل مقاله (590.02 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2025.400424.670515 | ||
| نویسنده | ||
| محسن ساربان نژاد* | ||
| دانشآموختۀ دکترا، گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنرهای تجسمی پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در سنت روایی شیعه، یکی از مهمترین تأویلهای تفسیری برای تبیین وضعیت غیبت حضرت ولی عصر(عج)، مقایسۀ آن با داستان یوسف(ع) و برادرانش به روایت قرآن کریم است. در روایتی بلند از حضرت امام جعفر صادق(ع)، بر شباهت میان وضعیت وجودی مهدی موعود(عج) و داستان یوسف نبی(ع) تأکید شدهاست؛ شباهتی که فراتر از پنهانزیستی یا غیبت فیزیکی، بر «ناشناختگی» حجت الاهی نزد مردمان تأکید دارد. مسئلۀ محوری این مقاله تحلیل تطبیقی دلالتهای معرفتی و تفسیری این روایت در نسبت با آیات سوره یوسف است. هدف پژوهش آن است که با تمرکز بر دو ساحت «غیبت» و «ناشناختگی»، نشان دهد چگونه روایت امام صادق(ع)، داستان یوسف(ع) را بهمثابۀ الگوی تأویلی برای توضیح وضعیت منجی عالم بشریت بهکار میگیرد. این مقاله بر پایۀ روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از دادههایی که با استفاده از منابع کتابخانهای گردآوری شدهاند، به تحلیل متن قرآن و روایت مورد نظر در دو منبع روایی بحارالأنوار و الغیبه نعمانی میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهند که در این روایت، غیبت امام عصر(عج)، نه صرفاً مفهومی زمانی یا تاریخی، بلکه امری معرفتشناختی است که شناخت نهایی را در تعلیقی الاهی قرار میدهد. روایت مذکور، با ارجاع به ناشناختگی یوسف نزد برادرانش، الگوی «حضورِ غایب» را صورتبندی میکند و از خلال آن، به تبیین فلسفۀ ناشناختهماندن حجت الاهی در دوران غیبت میپردازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غیبت؛ ناشناختگی؛ مهدی موعود(عج)؛ یوسف نبی(ع) | ||
| مراجع | ||
|
قرآن مجید (1434). بیروت:دار ابن کثیر.
ابن حماد (1423). الفتن. بیروت:دار الکتب العلمیة.
ابن منظور (1414). لسان العرب. جلد 1. بیروت:دار صادر.
حویزی، عبدعلی بن جمعه (1415). تفسیر نور الثقلین. قم: موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
خطیب، عبدالکریم (1424). التفسیر القرآنی للقرآن. قاهره:دار الفکر العربی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن. بیروت:دار الشامیة.
صدوق، أبو جعفر محمد بن علی ابن بابویه القمی (1412). کمال الدین وتمام النعمة (تلاثة مجلدات). بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1423). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
طبرسی، ابی منصور احمد بن علی بن أبی طالب (1417). إعلام الوری بأعلام الهدی. قم: مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث.
ــــــــــ (1425). الإحتجاج على اهل اللّجاج. مشهد: نشر المرتضی.
طبرسی، فضل بن حسن (1428). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت:دار المعرفة.
طوسی، ابی جعفر محمد بن الحسن (بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت:دار إحیاء التراث العربی.
ــــــــــ (1411). الغیبة. قم: مؤسسه المعارف الأسلامیّة.
قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا (1423). تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.
کلینی، محمد بن یعقوب (1430). الکافی. قم:دار الحدیث.
مجلسی، محمدباقر (1403). بحار الأنوار. بیروت:دار إحیاء التراث العربی.
نعمانی، محمد بن إبراهیم بن جعفر (1432). الغیبة. قم:دار الجوادین. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 86 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب