| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,528,825 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,672,560 |
ارزیابی اثرات گسترش اراضی کشاورزی بر خدمات اکوسیستمی منطقه حفاظتشده کویر با بهرهگیری از مدل InVEST | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.408430.2871 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر معمارزاده کیانی1؛ محمد جواد امیری* 2؛ احمد نوحه گر3 | ||
| 1پژوهشگر و دانش آموخته، گروه برنامهریزی و مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران | ||
| 2عضو هیئت علمی دانشکده محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران | ||
| 3عضو هیئت علمی دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| تغییر کاربری اراضی، بهویژه گسترش اراضی کشاورزی، یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر دگرگونی خدمات اکوسیستمی در اکوسیستمهای خشک و فراخشک محسوب میگردد. هدف این پژوهش، تحلیل مکانی اثر گسترش اراضی کشاورزی بر خدمات اکوسیستمی در منطقه حفاظتشده کویر است. بدین منظور، تغییرات پوشش/کاربری اراضی برای دو مقطع زمانی 1986 و 2020 بر اساس تصاویر ماهوارهای Landsat استخراج و تحلیل شد. سپس با استفاده از مدل InVEST و تحلیلهای مکانی در محیط GIS، سه خدمت اکوسیستمی شامل نگهداشت خاک، کیفیت زیستگاه و تولید آب مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که طی دوره مورد مطالعه، حدود 3804 هکتار از اراضی مرتعی و بوتهزارهای طبیعی به اراضی کشاورزی تبدیل شده است. خروجیهای ماژول نگهداشت خاک و معادله USLE بیانگر آن بود که اراضی کشاورزی دارای بیشترین میزان هدررفت خاک (حدود 5000 کیلوگرم در هر پیکسل) و کمترین ظرفیت حفاظت خاک هستند، در حالیکه بوتهزارها و مراتع بیشترین توان نگهداشت خاک (حدود 16750 کیلوگرم در هر پیکسل) را نشان دادند. نتایج ماژول کیفیت زیستگاه نیز کاهش کیفیت زیستگاه و افزایش شدت تخریب را در اثر گسترش اراضی کشاورزی نشان داد که این روند افزایشیست، همچنین نتایج ماژول تولید آب حاکی از کاهش تولید آب در پی افزایش تبخیر و تعرق ناشی از توسعه کشاورزی است. در مجموع، یافتههای پژوهش نشان میدهد که گسترش اراضی کشاورزی موجب تضعیف خدمات اکوسیستمی تنظیمی منطقه شده و توجه به محدودسازی توسعه کشاورزی و ملاحظات اکولوژیکی در مدیریت منطقه حفاظتشده کویر ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خدمات اکوسیستمی؛ تغییر کاربری اراضی؛ نگهداشت خاک؛ کیفیت زیستگاه؛ منطقه حفاظتشده کویر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 79 |
||