| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,927 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,403 |
ارزیابی ساختار نظام حکمرانی فرامرزی رودخانه ارس مبتنی بر شبکه همکاری ذینفعان | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2026.406251.1069 | ||
| نویسندگان | ||
| مبینا کاکاوند1؛ مهدی قربانی* 2؛ علی سلاجقه2؛ مهدی پیری3؛ مجید رحیمی4 | ||
| 1دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 4پژوهشگر، موسسه کسب و کار اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| رودخانههای فرامرزی در مناطق خشک و نیمهخشک به یکی از مهمترین عرصههای رقابت ژئوپلیتیکی و چالشهای نهادی تبدیل شدهاند. رودخانه ارس، بهعنوان یکی از اصلیترین رودخانههای مرزی قفقاز، نقشی حیاتی در تأمین آب، انرژی و تعاملات سیاسی میان ایران، ترکیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان دارد. هدف این پژوهش، تحلیل ساختار شبکه همکاری در نظام حکمرانی فرامرزی رودخانه ارس با تمرکز بر توزیع قدرت و ظرفیت سازگاری آن است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل شبکه اجتماعی (SNA) و بررسی اسناد رسمی و توافقنامههای بینالمللی در دو دوره زمانی پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی (تا سال ۱۳۶۹) و پس از آن (۱۳۶۹ تا ۱۴۰۴) است. شاخصهای اصلی مورداستفاده شامل تراکم، دوسویگی، انتقالپذیری، تمرکز شبکه، مرکز-پیرامون، مرکزیت درجه و مرکزیت بینابینی بودهاند. نتایج نشان داد که ساختار حکمرانی از الگوی متمرکز هماهنگ با تراکم بالا و تمرکز قدرت در شوروی، به الگوی متمرکز ناهماهنگ با تراکم متوسط و تمرکز قدرت در ایران تغییر یافته است. یافتهها نشان داد که در دوره جدید، باوجود دوسویگی کامل روابط، شبکه فاقد انتقالپذیری بوده و همکاریها عمدتاً دوجانبه و محوریاند. ایران نقش مرکزی مطلق در شبکه دارد، درحالیکه ترکیه و آذربایجان در موقعیت پیرامونی قرار گرفتهاند. تحلیل رژیم حکمرانی نیز نشان داد که ساختار کنونی به دلیل تمرکز بالا و نبود پیوندهای چندجانبه، ظرفیت سازگاری پایینی در برابر فشارهای هیدروپلیتیک و محیطزیستی دارد. بدین ترتیب میتوان اذعان داشت که گذار به رژیم چندمرکزی با تراکم بیشتر و توزیع متوازن قدرت، برای دستیابی به حکمرانی پایدار و سازگار با اصول حقوق بینالملل آب ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل شبکه اجتماعی؛ حکمرانی چندمرکزی؛ حکمرانی فرامرزی آب؛ رودخانه ارس؛ ظرفیت سازگاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 102 |
||