| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,139 |
| تعداد مقالات | 76,849 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,451,901 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,504,256 |
تحلیل روابط نهادی و تعارضهای ساختاری در حکمرانی محیطزیست ایران: مطالعهای مبتنی بر اسناد قانونی | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2026.404233.1058 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم غاضری1؛ محمد جواد امیری* 2؛ مهدی قربانی1 | ||
| 1دانشگاه تهران | ||
| 2دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظام حکمرانی محیطزیست در ایران با چالشهایی نظیر تداخل نهادی و ناکارآمدی در اجرای قوانین روبهرو است که مانع تحقق اهداف توسعه پایدار شده است. این پژوهش با هدف تحلیل ساختار و پویایی حکمرانی محیطزیست ایران، از روش تحلیل شبکه اجتماعی بهره گرفته و روابط میان نهادهای کلیدی را در قالب شبکههای تبادل اطلاعات، تصمیمگیری مشترک و تضاد منافع بررسی کرده است. دادههای تحقیق بر اساس اسناد قانونی مصوب استخراج و با استفاده از شاخصهای شبکهای تحلیل شدهاند. نتایج نشان داد که سازمان حفاظت محیطزیست، سازمان برنامه و بودجه و قوه قضائیه در شبکه تبادل اطلاعات بیشترین مرکزیت را دارند و در شبکههای تصمیمگیری مشترک نیز نقش محوری ایفا میکنند؛ با این حال، ضعف در همکاری افقی و تمرکزگرایی ظرفیت حکمرانی را محدود ساخته است. در کنار وجود ارتباطات در شبکههای تبادل اطلاعات و تصمیمگیری، شبکه تضاد منافع نیز حضوری پررنگ دارد. به طور خاص، تراکم شبکههای تبادل اطلاعات، تصمیمگیری مشترک و تضاد منافع به ترتیب 1/42، 2/8 و 10 درصد محاسبه شد که بیانگر ضرورت بازطراحی شبکههای حکمرانی محیطزیست برای تقویت ارتباطات افقی و کاهش تمرکزگرایی است. این پژوهش با تلفیق رویکرد حقوقی و شبکهای و تحلیل همزمان سه نوع رابطه نهادی (تبادل اطلاعات، تصمیمگیری مشترک و تضاد منافع)، چارچوبی نو برای شناسایی الگوهای حکمرانی محیطزیست ایران ارائه میدهد؛ بدین ترتیب علاوه بر آشکارسازی ضعف در هماهنگی نهادی، تفاوتهای ساختاری میان شبکهها و پیامدهای آنها بر ظرفیت حکمرانی نیز تبیین شده و زمینه طراحی سیاستهای هماهنگ و اثربخش فراهم میگردد. پیشنهاد میشود سیاستگذاران و نهادهای اجرایی با توجه به یافتههای این پژوهش از جمله ضعف انسجام نهادی و فراگیری تضاد منافع سازوکارهایی چون سامانههای مشترک اطلاعات، شوراهای بینسازمانی و پروتکلهای حل تعارض را طراحی کنند تا مشارکت نهادی و شفافیت تقویت شده و کیفیت حکمرانی محیطزیست ارتقا یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تبادل اطلاعات؛ همکاری راهبردی؛ تضاد منافع؛ تحلیل شبکه نهادی؛ رژیم نظام حکمرانی محیطزیست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 53 |
||