تنوع زیستی ملخهای شاخک کوتاه (Orthoptera: Acrididae) در دامنه شمالی و جنوبی رشته کوه جغتای استان خراسان رضوی، ایران | ||
| دانش گیاهپزشکی ایران | ||
| دوره 56، شماره 2، دی 1404، صفحه 301-317 اصل مقاله (1.44 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijpps.2026.410747.1007115 | ||
| نویسندگان | ||
| تارا پورمتین1؛ مرجان سیدی* 2؛ مسعود حکیمی تبار3؛ نجمه کیانی2؛ مهدی ترک4 | ||
| 1دانشکده زیست شناسی و مرکز قطب تبارزایی موجودات زنده، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران،تهران، ایران | ||
| 2دانشکده زیست شناسی و مرکز قطب تبارزایی موجودات زنده، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران،تهران، ایران. | ||
| 3گروه باغبانی و حفاظت نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. | ||
| 4موزه جانورشناسی استاد جلال افشار ، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| بهمنظور بررسی تنوع زیستی و فراوانی گونه های ملخهای شاخک کوتاه خانواده Acrididae، نمونه برداریهای منظمی طی فصلهای تابستان و پاییز در دو سال پیاپی 1401-1400 از دو دامنه شمالی و جنوبی رشتهکوه جغتای واقع در استان خراسان رضوی صورت گرفت. در هر دامنه، شمالی و جنوبی رشته کوه جغتای، دو ایستگاه ( یک ایستگاه در ارتفاع 1500 متر و یک ایستگاه در ارتفاع 900 متر) انتخاب شد. نمونهبرداریها با استفاده از تورحشرهگیری از چهار ایستگاه مشخص شده بر روی دو ترانسکت ( یک ترانسکت در دامنه شمالی و یک ترانسکت در دامنه جنوبی) انجام شد. نمونهها در لوله فالکونهای حاوی الکل 75 درصد به آزمایشگاه منتقل و سپس اتاله شدند. پس از شناسایی ملخها با کلیدهای شناسایی معتبر، تنوعزیستی گونهها با شاخصهای تنوع شانون- واینر، غنای مارگالف و یکنواختی پیلو محاسبه و آنالیزها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. برای بررسی معنا داری از تست t استفاده شد. درمجموع در این پژوهش 19 گونه ملخ شاخک کوتاه جمعآوری و مورد بررسی قرار گرفت. مقدار شاخص شانون-واینر بین دو دامنه رشتهکوه اختلاف معنیداری را نشان نداد ) 2/0= (p-value. در مقایسه ارتفاعهای مختلف، بیشترین تنوع شانون- واینر در ارتفاع 1500 متری در هر دو دامنه شمالی و جنوبی مشاهده شد. شاخص مارگالف در دامنه جنوبی (66/2) بیشتر از دامنه شمالی (21/2) بود؛ ولی شاخص یکنواختی پیلو در دامنه شمالی (98/0) بیشتر از دامنه جنوبی (8/0) بود. در مقایسه ارتفاع های مختلف، بیشترین غنای گونهای در ارتفاع 1500 متری (83/1) و بیشترین یکنواختی در ارتفاع 900 متری دامنه شمالی (9/0) و ارتفاع 1500 متری دامنه جنوبی (8/0) مشاهده شد. پژوهش حاضر، وجود تفاوت در شاخص های تنوع زیستی مرتبط با ویژگیهای زیستمحیطی دامنهها و ارتفاع های مختلف را نشان می دهد که میتوان از نتایج حاضر، برای پایش اکوسیستمها و برنامهریزی مدیریت حفاظتی ملخها در منطقه مورد بررسی، استفاده کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| راستبالان؛ شاخص زیستی؛ غنای گونهای؛ یکنواختی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 380 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 157 |
||