پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,208,902 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,400,387 |
مسئولیت مدنی هوش مصنوعی خودمختار در حقوق ایران: تحلیل فقهی-حقوقی و ارائه الگوی بومی مسئولیت مطلق | ||
| مجله علمی "حقوق خصوصی" | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اسفند 1404 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jolt.2026.404714.1007428 | ||
| نویسندگان | ||
| آیدا مجیدی* 1؛ امیرعباس غلامی2 | ||
| 1دانشکده حقوق دانشگاه آزاد کرج | ||
| 2کانون وکلا استان البرز | ||
| چکیده | ||
| پیشرفت فزایندهٔ فناوریهای هوش مصنوعی، بهویژه سامانههای خودمختار، مفاهیم سنتی مسئولیت مدنی را دگرگون ساخته و پرسشهای بنیادین دربارهٔ انتساب تقصیر در غیاب ارادهٔ انسانی پدید آورده است. اعطای «شخصیت حقوقی الکترونیکی» به هوش مصنوعی با مبانی انسانمحور فقه امامیه و حقوق ایران ناسازگار است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی، پس از نقد و رد امکان اعطای شخصیت حقوقی مستقل به هوش مصنوعی، الگوی بومی «مسئولیت مطلق تضامنی» میان تولیدکننده و بهرهبردار، همراه با بیمهٔ اجباری و صندوق مشترک ریسک را بهعنوان راهکاری واقعگرایانه و کاملاً سازگار با قواعد ضمان، تسبیب و لاضرر پیشنهاد میکند. هوش مصنوعی فاقد قصد، تمییز و اهلیت لازم برای شخصیت حقوقی است؛ لذا مسئولیت باید بر پایهٔ بهرهمندی از منافع و تسلط بر منبع خطر به تولیدکننده و بهرهبردار منتسب شود. این مدل ضمن تضمین حمایت مؤثر از زیاندیدگان و رفع خلأ موجود در قراردادهای هوشمند (ماده ۱۸ قانون تجارت الکترونیک)، بدون نیاز به شخصیت الکترونیکی، اعتماد حقوقی به فناوریهای نوین را تقویت میکند. بدینسان، پیشنهاد حاضر گامی عملی در جهت تقنین هوش مصنوعی و حفظ تعادل میان توسعهٔ فناورانه و مبانی پایدار فقه امامیه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هوش مصنوعی خودمختار؛ مسئولیت مدنی؛ مسئولیت مطلق؛ شخصیت حقوقی الکترونیکی؛ فقه امامیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 251 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 138 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب