| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,847 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,483,843 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,541,757 |
خوانشی صدرایی از نقش «خیال» به مثابه «امر واسط» در مواجهه با گسست سوژه و ابژه و بحران معنای ناشی از آن، از دکارت تا نیچه . | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اسفند 1404 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.404095.1833 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین کچوئیان* 1؛ حمید پارسانیا2؛ فاطمه فلاح نژاد تفتی3 | ||
| 1دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری دانش اجتماعی مسلمین، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گسست میان سوژه و ابژه یکی از مسائل بنیادین فلسفه مدرن است که با اندیشه دکارت آغاز شد و در ادامه، در ایدئالیسم آلمانی و پدیدارشناسی به اشکال گوناگون بازتولید گردید. در این سنت، نقش خیال یا بهکلی حذف شده یا به مرتبهای فروکاستی تقلیل یافته است؛ امری که در نهایت زمینهساز بروز بحران معنا و نیهیلیسم در جهان مدرن شد. در مقابل، ملاصدرا با تبیین جایگاه خیال بهمثابه امری واسط نهتنها در ساحت معرفتشناسی بلکه در ساحت هستیشناسی، امکان عبور از این بحران را فراهم میسازد. در حکمت متعالیه، خیال در دو معنای «خیال متصل» و «خیال منفصل» بهکار میرود که از یکسو پیوند میان «عالم ماده» و «عالم عقل» و از سوی دیگر ارتباط میان ادراک «جزئی» و «کلی» را برقرار میکند. این مقاله میکوشد نشان دهد که تطور معنای خیال و نحوه مواجهه با آن در سنت مدرن و حکمت متعالیه چگونه بر مسئله بحران معنا اثر میگذارد و بازاندیشی جایگاه خیال در نظام فلسفی ملاصدرا چگونه میتواند، با تأکید بر امور جزئی و انضمامی، چشماندازی تازه برای برونرفت از این بحران فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمت متعالیه؛ خیال متصل؛ خیال منفصل؛ نفس؛ گسست سوژه و ابژه؛ بحران معنا | ||
| مراجع | ||
|
ابنسینا، حسین بن عبدالله (۱۳۹۲). اشارات و تنبیهات. ترجمه و شرح حسن ملکشاهی. ج ۱. تهران: سروش.
استرن، رابرت(1396) هگل و پدیدارشناسی روح، ترجمه: محمد مهدی اردبیلی و سید محمد جواد سیدی، تهران: انتشارات ققنوس
آشتیانی، جلالالدین (۱۳۷۰). شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم. چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.
آشتیانی، سیدجلالالدین(1389) شرح فصوص الحکمه فارابی، تصحیح: محمد ملکی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
اکبریان، رضا(1388) جایگاه انسان در حکمت متعالیه، تهران: نشر علم.
پارسانیا، حمید،( 1396 ) نماد و اسطوره، کتاب فردا: قم
تیلور،چارلز(1401) عصر سکولار، ترجمه علیرضا پاکنژاد، تهران: روزگارنو.
الغراب، محمود (۱۳۹۶). نقش خیال محیالدین ابنعربی. ترجمه محمد فرهمند. تهران: جامی.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۸). رحیق مختوم (شرح اسفار)، جلد ۱۸. قم: مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی،عبدالله(1400) رحیق مختوم : شرح حکمت متعالیه، جلد34، قم: مرکز نشر اسراء
جانسون، مارک(1396)،بدن در ذهن: مبنای جسمانی معنا، تخیل و استدلال، تهران: آگاه
جمشیدی، معراج (۱۴۰۱). هستی خیالین انسان در پرتو تفکر هایدگر و کربن. تهران: نقد فرهنگ.
حسن زاده آملی، حسن(1403)هزار و یک کلمه، جلد 6، قم: بوستان کتاب.
حسن زاده آملی، حسن (1402). عیون مسائل نفس علامه حسن زاده آملی ترجمه و شرح - مترجم و شارح: استاد شیخ محمد نیکنام عربشاهی، نشر پژوهشکده ادیب فقه جواهری.
دیلتای، ویلهلم (۱۳۸۹). تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی. ترجمه منوچهر صانعی درهبیدی. تهران: ققنوس.
سرول، تام (۱۳۷۹). دکارت. ترجمه حسین معصومی همدانی. تهران: طرح نو.
سهروردی، شهابالدین (۱۳۸۰). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. ج ۱. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
صانعپور، مریم (۱۳۸۵). ابنعربی و نقش خیال قدسی در شهود حق. تهران: نشر علم.
عبدالکریمی، بیژن (۱۳۹۵). ما و جهان نیچهای. تهران: نقد فرهنگ.
عبودیت، محمد (۱۳۹۳). فلسفه نفس در حکمت متعالیه. تهران: سمت.
فارابی، ابونصر محمد (1379) اندیشههای اهل مدینه فاضله، ترجمۀ جعفر سجادی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
فارابی، ابونصر محمد (1379). اندیشههای اهل مدینه فاضله، ترجمه و تحشیه جعفر سجادی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران.
فارابی، ابونصر محمد (1384). تحصیل السعاده و التنبیه علیالسبیل السعاده، ترجمه علیاکبر جابری مقدم، دارالهدی، قم.
فارابی، ابونصر محمد (بی تا) کتاب الموسیقی الکبیر، تحقیق و شرح غطاس عبدالملک خشبه، دارالکاتب العربی للطباعه و النشر، قاهره.
فدایی مهربانی، مهدی(1392) ایستادن در آن سوی مرگ: پاسخهای کربن به هایدگر از منظر فلسفه شیعی، تهران: نی.
کربن، هانری(۱۳۹۸). ارض ملکوت. ترجمه انشاءالله رحمتی. تهران: سوفیا.
مصلح، علیاصغر (۱۳۹۴). تقریری از فلسفههای اگزیستانس. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۶۳). المبدأ و المعاد. به کوشش سید جلالالدین آشتیانی. تهران: انجمن فلسفه ایران.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۶۶). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تصحیح سید جلالالدین آشتیانی. تهران: انجمن فلسفه ایران.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (1382). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تهران:بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (1392). تعلیقه بر حکمة االشراق سهروردی، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، تهران.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم ( 1410 ق). الحکمه المتعالیة یف یةالاسفار العقل الاربعة، ج 2 ، 3 ، 8، و،9 بیروت: دار احیا التراث العربی.
فولادی، عقیل(1402) بازیگریهای خیال در فلسفه کانت، تهران: نگاه معاصر.
نیچه، فریدریش (۱۳۵۲). دجال. ترجمه عبدالدلی دستغیب. تهران: گگاه.
نیچه، فریدریش (۱۴۰۱). فراسوی خیر و شر. ترجمه محمد غلامی. تهران: علم.
هایدگر، مارتین (۱۳۹۹). نیچه. ترجمه ایرج قانونی. تهران: آگه.
یانگ، جولیان (۱۳۹۴). هایدگر واپسین. ترجمه بهنام خداپناه. تهران: حکمت.
یزدان پناه، یدالله(1393) مبانی و اصول عرفان نظری، نگارش سید عطا انزلی، چاپ پنجم، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
Deleuze, Gilles. (2006). Nietzsche and Philosophy. New York: Columbia University Press.
Kearney, Richard. (1988). The Wake of Imagination. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.
Makkreel, Rudolf A. (1992). Dilthey: Philosopher of the Human Studies. 2nd ed. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Warnock, Mary. (1994). Imagination and Time. London: Blackwell Publishers.
Wilson, Margaret D. (1969). Descartes. New York: Meridian.
Kant,Immanuel(2006).Antropology from pragmatic point of view, translated by: Robert B.Louden,Cambridge &NEW | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 102 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 69 |
||