پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,238 |
| تعداد مقالات | 77,638 |
| تعداد مشاهده مقاله | 161,155,282 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 120,809,552 |
خوانشی صدرایی از نقش «خیال» بهمثابۀ «امر واسط» در مواجهه با گسست سوژه و ابژه و بحران معنای ناشی از آن، از دکارت تا نیچه | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقاله 2، دوره 16، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 11-31 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.404095.1833 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین کچوئیان* 1؛ حمید پارسانیا2؛ فاطمه فلاح نژاد تفتی3 | ||
| 1دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری دانش اجتماعی مسلمین، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گسست میان سوژه و ابژه یکی از مسائل بنیادین فلسفۀ مدرن است که با اندیشۀ دکارت آغاز و در ادامه، در ایدئالیسم آلمانی و پدیدارشناسی به اشکال گوناگون بازتولید شد. در این سنت، نقش خیال یا بهکلی حذف شده یا به مرتبهای فروکاسته تقلیل یافته است؛ امری که درنهایت زمینهساز بروز بحران معنا و نیهیلیسم در جهان مدرن شد. در مقابل، ملاصدرا با تبیین جایگاه خیال بهمثابۀ امری واسط، نهتنها در ساحت معرفتشناسی، بلکه در ساحت هستیشناسی، امکان عبور از این بحران را فراهم میسازد. در حکمت متعالیه، خیال در دو معنای «خیال متصل» و «خیال منفصل» بهکار میرود که از یک سو پیوند میان «عالم ماده» و «عالم عقل» و از سوی دیگر ارتباط میان ادراک «جزئی» و «کلی» را برقرار میکند. این مقاله نشان میدهد تطور معنای خیال و نحوۀ مواجهه با آن در سنت مدرن و حکمت متعالیه چگونه بر مسئلۀ بحران معنا اثر میگذارد و بازاندیشی جایگاه خیال در نظام فلسفی ملاصدرا چگونه میتواند با تأکید بر امور جزئی و انضمامی، چشماندازی تازه برای برونرفت از این بحران فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران معنا؛ حکمت متعالیه؛ خیال متصل؛ خیال منفصل؛ فلسفۀ مدرن؛ گسست سوژه و ابژه | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
ابنسینا، حسین بن عبدالله (۱۳۹۲). اشارات و تنبیهات. ترجمه و شرح حسن ملکشاهی. جلد ۱. تهران: سروش.
استرن، رابرت (1396). هگل و پدیدارشناسی روح. ترجمۀ محمدمهدی اردبیلی و سید محمدجواد سیدی. تهران: ققنوس.
آشتیانی، سید جلالالدین (۱۳۷۰). شرح مقدمۀ قیصری بر فصوص الحکم. چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.
آشتیانی، سید جلالالدین (1389). شرح فصوص الحکمه فارابی. تصحیح: محمد ملکی. تهران: علمی و فرهنگی.
اکبریان، رضا (1388). جایگاه انسان در حکمت متعالیه. تهران: علم.
پارسانیا، حمید (1396). نماد و اسطوره. قم: کتاب فردا.
پارسانیا، حمید. (۱۴۰۳). هستی و هبوط. قم: معارف.
تیلور، چارلز (1401). عصر سکولار. ترجمۀ علیرضا پاکنژاد. تهران: روزگار نو.
محمود الغراب، محمود (۱۳۹۶). نقش خیال محیالدین ابنعربی. ترجمۀ محمد فرهمند. تهران: جامی.
میرهادی،سیدمهدی، بختیار نصرابادی، حسنعلی(1397)، نسبت خیال با معرفت در فلسفه ملاصدرا، حکمت صدرایی، سال ششم، شماره دوم، بهار و تابستان، صص161-147.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۸). رحیق مختوم (شرح اسفار). جلد ۱۸. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۹). رحیق مختوم (جلد ۵). قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1400). رحیق مختوم: شرح حکمت متعالیه. جلد 34. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1396). رحیق مختوم: شرح حکمت متعالیه. جلد11. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1400). رحیق مختوم: شرح حکمت متعالیه. جلد 34. قم: اسراء.
جانسون، مارک (1396). بدن در ذهن: مبنای جسمانی معنا، تخیل و استدلال. تهران: آگاه.
جمشیدی، معراج (1402). هستی خیالین انسان در پرتو تفکر هایدگر و کربن، تهران: نقد فرهنگ
چیتیک، ویلیام (1384). عوالم خیال، ابن عربی و مسئله اختلاف ادیان، ترجمه قاسم کاکایی، تهران: هرمس
حسنزاده آملی، حسن (1403). هزار و یک کلمه. جلد 6. قم: بوستان کتاب.
حسنزاده آملی، حسن (1402). عیون مسائل نفس. ترجمه و شرح: شیخ محمد نیکنام عربشاهی. تهران: پژوهشکدۀ ادیب فقه جواهری.
سعادتی خمسه، اسماعیل، (1390)، شان معرفتی خیال در نقد اول کانت: ارزیابی از منظر صدرایی، آینه معرفت، شماره 28، صص51-74.
دیلتای، ویلهلم (۱۳۸۹). تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی. ترجمۀ منوچهر صانعی درهبیدی. تهران: ققنوس.
ریدلی، آرون(1398) نیچه در هنر(کتاب راهنمای فلسفه راتلج) ترجمه: دکتر مجید هوشنگی، تهران: جامی.
سورل، تام (۱۳۷۹). دکارت. ترجمۀ حسین معصومی همدانی. تهران: طرح نو.
سهروردی، شهابالدین (۱۳۸۰). مجموعۀ مصنفات شیخ اشراق. جلد ۱. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
صانعپور، مریم (۱۳۸۵). ابنعربی و نقش خیال قدسی در شهود حق. تهران: علم.
عبدالکریمی، بیژن (۱۳۹۵). ما و جهان نیچهای. تهران: نقد فرهنگ.
عبودیت، محمد (1391). فلسفۀ نفس در حکمت متعالیه. تهران: سمت.
فارابی، ابونصر (1379). اندیشههای اهل مدینۀ فاضله. ترجمۀ جعفر سجادی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فارابی، ابونصر (1384). تحصیل السعاده و التنبیه علیالسبیل السعاده. ترجمۀ علیاکبر جابریمقدم. قم: دارالهدی.
فارابی، ابونصر. (۱۳۸۱). الجمع بین رأیی الحکیمین. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.
فدایی مهربانی، مهدی (1392). ایستادن در آن سوی مرگ: پاسخهای کربن به هایدگر از منظر فلسفۀ شیعی. تهران: نشرنی.
کربن، هانری (۱۳۹۸). ارض ملکوت. ترجمۀ انشاءالله رحمتی. تهران: سوفیا.
لوکاچ، جورج (1397). درباره هستی شناسی وجود اجتماعی، ترجمه زیبا جبلی، تهران: شفیعی.
مصلح، علیاصغر (۱۳۹۴). تقریری از فلسفههای اگزیستانس. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۶۳). المبدأ و المعاد. به کوشش سید جلالالدین آشتیانی. تهران: انجمن فلسفۀ ایران.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۶۶). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تصحیح سید جلالالدین آشتیانی. تهران: انجمن فلسفۀ ایران.
صدرالدین شیرازی، محمد (1382). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد (1392). تعلیقه بر حکمة الاشراق سهروردی. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد (1400). الشواهد الربوبیه فی المنهاج السلوکیه، با حواشی ملاهادی سبزواری، ترجمه و شرح، جواد مصلح، تهران: سروش.
صدرالدین شیرازی، محمد (1410 ق). الحکمه المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة. جلد ۲، ۳، 8 و 9. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد (1420ق)، المبدأ و المعاد، بیروت. دار الهادی
فولادی، عقیل (1402). بازیگریهای خیال در فلسفۀ کانت. تهران: نگاه معاصر.
لوویت، کاررل و گادامر، هانس گئورگ(1387) از هگل تا نیچه، انقلاب در اندیشه سده نوزدهم، ترجمه: حسن مرتضوری، تهران: نیکا.
نیچه، فریدریش (۱۳۵۲). دجال. ترجمۀ عبدالدلی دستغیب. تهران: آگاه.
نیچه، فریدریش(۱۴۰۱). فراسوی خیر و شر. ترجمۀ محمد غلامی. تهران: علم.
هایدگر، مارتین (۱۳۹۹). نیچه. ترجمۀ ایرج قانونی. تهران: آگه.
یانگ، جولیان (۱۳۹۴). هایدگر واپسین. ترجمۀ بهنام خداپناه. تهران: حکمت.
یزدانپناه، یدالله (1393). مبانی و اصول عرفان نظری. نگارش سید عطا انزلی. چاپ پنجم. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 272 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 206 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب