پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,240 |
| تعداد مقالات | 77,669 |
| تعداد مشاهده مقاله | 161,249,023 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 120,856,937 |
خوانش کهنالگویی «طوطک» سیمین دانشور | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 39، آبان 1404، صفحه 33-54 اصل مقاله (1.59 M) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2026.390617.2047 | ||
| نویسنده | ||
| حافظ حاتمی* | ||
| دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه پیام نور. ص. پ 4697- 13939. تهران. ایران. | ||
| چکیده | ||
| نقد کهنالگویی ـ اسطورهای یکی از نمونههای برجسته در حوزۀ نقد و نظریۀ ادبی و مطالعات بینرشتهای ادبیات، روانشناسی و روانکاوی، اسطورهپژوهی و مردمشناسی است. وابستگی و درهمتنیدگی انگارههای نمادین، اسطورهها، صورتهای مثالی، خواب و رؤیا با قصّهها و دیگر عناصر و مؤلّفههای فرهنگ و ادبیات عامه از یک سو و انبوه بهرهگیری سیمین دانشور از آثار، متون و سخن متقدّمان و معاصران به شکل تضمین، اقتباس، اشاره، تلمیح و... موجب تنوّع، برجستگی و غنای داستانهای این نویسنده شده است. برساختۀ طوطک؛ بهعنوان «پیک نفس مطمئنه و نمودی از ضمیر ناخودآگاه» ریشه در همین ویژگی مهمّ سبک نگارشی نویسنده دارد. این تحقیق با روش توصیفی ـ اسنادی و جمعآوری کتابخانهای و در نهایت با تجزیه و تحلیل انجام میپذیرد و هدف آن شناخت بیشتر و شناساندن «صورت مثالی طوطک» پیشینه، نقش و کارکرد آن در داستانهای بلند خانم دانشور و بهویژه ساربانْ سرگردان است. در پایان نیز به این نتیجۀ کوتاه میرسد که نویسنده با آگاهی کامل از حضور و نقش طوطی در حکایتهای طوطینامهها و مثنوی معنوی، اسرارنامه و مانند آن، با ابتکار در آفرینشی متفاوت، طوطک را جانشین طوطی و طوطیک کرده است و به نقش و خویشکاری آن هم توسّع و گستردگی بخشیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظریه و نقد ادبی؛ کهنالگو؛ صُوَر مثالی؛ سیمین دانشور؛ ساربانْ سرگردان؛ طوطک | ||
| مراجع | ||
|
منابع
قرآن کریم.
اسحاقیان، جواد. (1393). داستانشناخت ایران (نقد و بررسی آثار سیمین دانشور). چ اوّل. تهران: مؤسّسۀ انتشارات نگاه.
بهزادی، رقیه. (1379). «مفهوم برخی از اعداد در اساطیر و نزد اقوام کهن». کتاب ماه هنر. ش27 و 28. صص 28 ـ 26.
پاینده، حسین. (1398). نظریه و نقد ادبی (درسنامهای میانرشتهای). ج اوّل. چ دوم. تهران: سمت.
پورنامداریان، تقی. (1369). سیمرغ و جبرئیل. مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی مشهد. ش 90 و 91. صص 463 ـ 478.
تسلیمی، علی. (1395). نقد ادبی ( نظریههای ادبی و...) چ سوم. تهران: نشر اختران.
دانشور، سیمین و آلاحمد، جلال. (1344). «چهل طوطی اصل (3) یا داستان دویکا (Devika) و شوهر ابلهش» مجلۀ یغما. س 18. ش 4 (پیاپی 204). صص 195 ـ 200.
دانشور، سیمین و آلاحمد، جلال. (1399). چهل طوطی. ترجمه و تحریر. چ هفتم. تهران: انتشارات مجید (بهسخن).
دانشور، سیمین. (2536). سووشون. چ هشتم. تهران: انتشارات خوارزمی.
دانشور، سیمین. (1392). جزیرۀ سرگردانی. چ چهارم. تهران: انتشارات خوارزمی.
دانشور، سیمین. (1380). ساربانْ سرگردان (ج دوم جزیرۀ سرگردانی). چ اوّل. تهران: انتشارات خوارزمی.
شمیسا، سیروس. (1383). نقد ادبی. چ چهارم. تهران: انتشارات فردوس.
صفا، ذبیحالله. (1369). تاریخ ادبیات در ایران. ج سوم3. ب دوم2. چ هفتم. تهران: انتشارات فردوس. فروزانفر، بدیعالزمان. (1376). احادیث و قصص مثنوی. ترجمۀ کامل و تنظیم مجدد حسین داوودی. چ اوّل. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیر کبیر.
فوردهام، فریدا. (1374). مقدّمهای بر روانشناسی یونگ. ترجمۀ حسین یعقوبپور. چ اوّل. تهران: اوجا.
گلشیری، هوشنگ. (1376). جدال نقش با نقّاش در آثار سیمین دانشور ( از آتش خاموش تا سووشون). چ اوّل. تهران: انتشارات نیلوفر.
موسوینیا، سمیه سادات. (1397). «معرّفی و تحلیل طوطینامۀ ضیاء نخشبی» پژوهشنامۀ اورمزد. دورۀ 11. ش 2 پیاپی 43. صص 1ـ 9.
مولوی، جلالالدّین محمّد ابن محمّد بلخی. (1379). مثنوی معنوی. تصحیح رینولد نیکلسون. دفتر اوّل. چ چهارم. تهران: انتشارات ققنوس.
نصر اصفهانی، محمّدرضا و حاتمی، حافظ. (1388). «رمز و رمزگرایی با تکیّه بر ادبیات منظوم عرفانی» ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی. س 5. ش 16. صص 165 ـ 196.
یونگ، کارل. گوستاو. (1387). انسان و سمبولهایش. ترجمۀ محمود سلطانیه. چ ششم. تهران: انتشارات جامی.
https://fa.wikipedia.org/5/15/2025.
Refrences منابع
قرآن کریم.
اسحاقیان، جواد. (1393). داستانشناخت ایران (نقد و بررسی آثار سیمین دانشور). چ اوّل. تهران: مؤسّسۀ انتشارات نگاه.
بهزادی، رقیه. (1379). «مفهوم برخی از اعداد در اساطیر و نزد اقوام کهن». کتاب ماه هنر. ش27 و 28. صص 28 ـ 26.
پاینده، حسین. (1398). نظریه و نقد ادبی (درسنامهای میانرشتهای). ج اوّل. چ دوم. تهران: سمت.
پورنامداریان، تقی. (1369). سیمرغ و جبرئیل. مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی مشهد. ش 90 و 91. صص 463 ـ 478.
تسلیمی، علی. (1395). نقد ادبی ( نظریههای ادبی و...) چ سوم. تهران: نشر اختران.
دانشور، سیمین و آلاحمد، جلال. (1344). «چهل طوطی اصل (3) یا داستان دویکا (Devika) و شوهر ابلهش» مجلۀ یغما. س 18. ش 4 (پیاپی 204). صص 195 ـ 200.
دانشور، سیمین و آلاحمد، جلال. (1399). چهل طوطی. ترجمه و تحریر. چ هفتم. تهران: انتشارات مجید (بهسخن).
دانشور، سیمین. (2536). سووشون. چ هشتم. تهران: انتشارات خوارزمی.
دانشور، سیمین. (1392). جزیرۀ سرگردانی. چ چهارم. تهران: انتشارات خوارزمی.
دانشور، سیمین. (1380). ساربانْ سرگردان (ج دوم جزیرۀ سرگردانی). چ اوّل. تهران: انتشارات خوارزمی.
شمیسا، سیروس. (1383). نقد ادبی. چ چهارم. تهران: انتشارات فردوس.
صفا، ذبیحالله. (1369). تاریخ ادبیات در ایران. ج سوم3. ب دوم2. چ هفتم. تهران: انتشارات فردوس. فروزانفر، بدیعالزمان. (1376). احادیث و قصص مثنوی. ترجمۀ کامل و تنظیم مجدد حسین داوودی. چ اوّل. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیر کبیر.
فوردهام، فریدا. (1374). مقدّمهای بر روانشناسی یونگ. ترجمۀ حسین یعقوبپور. چ اوّل. تهران: اوجا.
گلشیری، هوشنگ. (1376). جدال نقش با نقّاش در آثار سیمین دانشور ( از آتش خاموش تا سووشون). چ اوّل. تهران: انتشارات نیلوفر.
موسوینیا، سمیه سادات. (1397). «معرّفی و تحلیل طوطینامۀ ضیاء نخشبی» پژوهشنامۀ اورمزد. دورۀ 11. ش 2 پیاپی 43. صص 1ـ 9.
مولوی، جلالالدّین محمّد ابن محمّد بلخی. (1379). مثنوی معنوی. تصحیح رینولد نیکلسون. دفتر اوّل. چ چهارم. تهران: انتشارات ققنوس.
نصر اصفهانی، محمّدرضا و حاتمی، حافظ. (1388). «رمز و رمزگرایی با تکیّه بر ادبیات منظوم عرفانی» ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی. س 5. ش 16. صص 165 ـ 196.
یونگ، کارل. گوستاو. (1387). انسان و سمبولهایش. ترجمۀ محمود سلطانیه. چ ششم. تهران: انتشارات جامی.
https://fa.wikipedia.org/5/15/2025.
Refrences Qurān é karim. Eshāqiān, Javād. (2014) Dāstān shenākht Irān (naqd va barrasi é āsāre Simin Dāneshvar).1th ed.Tehrān: Negāh pub. (In Persian) Behzādi, Roghqye, (2000). Mafhoom é barxhi az adad dar āsatir va nazd é aqvām é kohan. Ketāb é māh é honar. Num 27&28. Pag28-60. (In Persian) Pāyandeh, Hosein. (2019).Nazaryeh va naQd é adabi (darsnāmay é miān reshtai). Vol 1.2th ed. Tehrān: Samt pub. (In Persian) Poornāmdārian, Taqi. (1990). Simorgh va Gabriel. Dāneshkadah é adabiāt va ’oloom é ensāni Mashhad. Num 90 va 91. Pp 463 -478. Taslimi, Ali. (2016). naQd é adabi(nazaryehāy é adabi va…).3th ed. Tehrān: Akhtarā pub. (In Persian) Dāneshvar, Simin va Ᾱl é Ᾱhmad, Jalāl. (1965). Chehel tooti é asl (3) yā dāstān é Devikā va … Jour Yaghmā. Year18. Num 4 (204). Pp 195 – 200. (In Persian) ----------------- . (2021). Chehel tooti. Tarjomeh va tahrir. 7th ed.Tehrān: Majid (Beh sokhan) pub. (In Persian) Dāneshvar, Simin (1976). Savushun.7th ed. Tehrān: Khārazmi pub. (In Persian) ------------------- . (2014). Jaziray é sargardāni. 4th ed. Tehrān: Khārazmi pub. (In Persian) ------------------- . (2002). Sārbān sargardān. 1th ed. Tehrān: Khārazmi pub. (In Persian) Shamisā, Sirous. (2005). Naqd é adabi. 4th ed. Tehrān: Ferdows pub. (In Persian) Safā, Zabihallah. (1990).Tārikh é adabiāt é dar Irān. Vol 3. Cap 2. 7th ed. Tehrān: Ferdows pub. (In Persian) Foroozānfar, Bad’olzamān. (1997). Ahādis va qassas é Masnavi. Tarjomeh… Hosein Dāvoodi. 1th ed. Tehrān: Amir kabir. (In Persian) Fordham, Frieda. (1995). Moqaddamehi bar ravānshenasi é Jung. Tarjomeh Hosein Yaqoobpoor. 1th ed. Tehrān: Oujā pub. (In Persian) Golshiri, Hoshang. (1997). Gedāl é nAqsh bā naqqāsh dar āsāré Simin é Dāneshvar… . 1th ed. Tehrān: Niloofar. (In Persian) Mosavinia, Somayehsādāt. (2018). Mo’arrefi va tahlil é Tootināmay é Zia? Nakhshabi. Pazhooheshnamay é Ourmazd. year11.num 2 (43). Pp 1 – 9. (In Persian) Mowlavi, Jalāl al-Dīn Muḥammad. (2000). Mathnawi é M’anavi. tashih Renold Nicholson. Daftar ā avval.4th ed. Tehrān: Qoqnoos. (In Persian) Nasr é Isfahāni, Mohammad Rezā va Hatami, Hafez (2009). Ramz va ramzgerai bā takiy é bar adabiāt manzom é ‘rfāni. Adabiat é ‘rfāni va ostooreh shenākhti. Year 5. Num 16. Pp 165- 196. (In Persian) Jung, Carl. G. (2008). Ensān va sambolhāyash. Tarjomeh Mahmood Soltāniyeh. 4th ed. Tehrān: Jāmi pub. (In Persian) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 177 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 38 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب