میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,120
تعداد مقالات76,522
تعداد مشاهده مقاله152,936,529
تعداد دریافت فایل اصل مقاله115,087,631
صیدی, سجاد, کیانی, محمدعلی, افضلی, رسول. (1404). مطالعه تطبیقی میزان تاب‌آوری اقوام آذری و کرد شهرستان ارومیه در مواجهه با بحران اقتصادی. , 57(4), 57-75. doi: 10.22059/jhgr.2026.388958.1008782
سجاد صیدی; محمدعلی کیانی; رسول افضلی. "مطالعه تطبیقی میزان تاب‌آوری اقوام آذری و کرد شهرستان ارومیه در مواجهه با بحران اقتصادی". , 57, 4, 1404, 57-75. doi: 10.22059/jhgr.2026.388958.1008782
صیدی, سجاد, کیانی, محمدعلی, افضلی, رسول. (1404). 'مطالعه تطبیقی میزان تاب‌آوری اقوام آذری و کرد شهرستان ارومیه در مواجهه با بحران اقتصادی', , 57(4), pp. 57-75. doi: 10.22059/jhgr.2026.388958.1008782
صیدی, سجاد, کیانی, محمدعلی, افضلی, رسول. مطالعه تطبیقی میزان تاب‌آوری اقوام آذری و کرد شهرستان ارومیه در مواجهه با بحران اقتصادی. , 1404; 57(4): 57-75. doi: 10.22059/jhgr.2026.388958.1008782

مطالعه تطبیقی میزان تاب‌آوری اقوام آذری و کرد شهرستان ارومیه در مواجهه با بحران اقتصادی

پژوهشهای جغرافیای انسانی
مقاله 4، دوره 57، شماره 4، دی 1404، صفحه 57-75    اصل مقاله (787.69 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.388958.1008782
نویسندگان
سجاد صیدی؛ محمدعلی کیانی؛ رسول افضلی*
گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
ارزیابی میزان و چگونگی تاب‌آوری گروه‌های جمعیتی به‌خصوص در بحران‌های اجتماعی-سیاسی نقش مهمی در مدیریت و حکمرانی کشور دارد. تاب‌آوری، تابع عوامل مختلف اجتماعی و فرهنگی است و چگونگی کنش و واکنش گروه‌های قومی به آن به‌عنوان یک مسئله مهم قابل‌مطالعه است. این مقاله در صدد است تا میزان و چگونگی تاب‌آوری اقوام آذری و کرد شهرستان ارومیه در مواجهه با بحران اقتصادی را با استفاده از روش پیمایشی پرسشنامه‌ای، ارزیابی و مطالعه تطبیقی کند. یافته‌های تحقیق نشان داده است که تاب‌آوری قوم کرد در قبال بحران اقتصادی اخیر بیش‌تر از قوم آذری بوده و نسبت به آن سازگاری بیش‌تری داشته‌اند؛ درحالی‌که آذری‌ها در قبال این بحران واکنش‌های سیاسی صریح‌تری را بروز داده در مقابل واکنش سیاسی قوم کرد کم‌تر و آرام‌تر بوده است. تقریباً در همه مؤلفه‌های بررسی‌شده یعنی کاهش مشارکت سیاسی، افزایش اعتراضات، اعلام نارضایتی آشکار، کاهش انتظارات از نهادهای دولتی، افزایش تقاضا برای تغییرات سیاسی، مخالفت با دولت، درخواست برای تعامل و رابطه با سایر کشورها، تشکیل گروه برای پیگیری مطالبات، فعال کردن اقتصاد محلی، افزایش خشونت، افزایش مهاجرت، کاهش تعهد به حکومت، قانون‌گریزی و تشدید هرج‌ومرج این تفاوت دیده می‌شود. هم‌چنین نتایج به‌دست‌آمده نشان داده است که عوامل اثرگذار بر میزان تاب‌آوری در این دو قوم متفاوت بوده است. در کردها مهارت‌های حل مسئله و در آذری‌ها دل‌بستگی‌های عاطفی بیش‌ترین اثرگذاری را بر میزان تاب‌آوری داشته‌اند. 
کلیدواژه‌ها
تاب‌آوری؛ بحران اقتصادی؛ قوم آذری؛ قوم کرد؛ ارومیه
مراجع
  1. افضلی، رسول. (۱۴۰۱). بحران‌های سیاسی – اجتماعی زمین‌لرزه در ایران (بررسی پیامدهای سیاسی – اجتماعی زمین‌لرزه احتمالی تهران). چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  2. باستانی، مژده؛ محمدنیای قرائی، فاطمه؛ استادی، مریم و رضایی، محمدرضا. (۱۴۰۲). بررسی مؤلفه‌های برنامه‌ریزی مشارکتی با رویکرد تاب‌آوری اجتماعی: مرور سیستماتیک. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۵ (۳)، ۱۴-۱. https://doi.org/10.22059/JHGR.2022.338200.1008449
  3. بهرامی، فرشاد و همتی، مرتضی. (1399). منظر تاب‌آوری: مفهومی غیرمنظری، بررسی و ارزیابی تعاریف موجود در حوزه تاب‌آوری منظر، مرور فشرده ادبیات نظری. نشریه منظر،12(50)، ۴۹-۴۰. https://doi.org/10.22034/manzar.2020.218060.2032
  4. پورباقریان، مصطفی و کاشیان، عبدالمحمد. (۱۴۰۲). تأثیرپذیری تاب‌آوری اقتصادی ایران از کاهش سهم نفت در صادرات. پژوهشنامه بازرگانی، ۲۷ (۱۰۷)، ۱۳۸–۱۰۷. https://doi.org/10.22034/ijts.2023.1989256.3789
  5. جعفری، عباس. (1363). شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران. چاپ اول، تهران: گیتاشناسی.
  6. جهانی دولت‌آبادی، اسماعیل؛ عشایری، طاها و شیری، محمد. (1402). بررسی رابطه شاخص‌های کلان اقتصادی با نرخ خودکشی در استان‌های کشور: تحلیل ثانویه آمارهای 1400-1390. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، 12(۳)، 62-41. https://doi.org/10.22108/SRSPI.2023.138482.1921
  7. خدامرادی، صادق؛ مداحی، محمدابراهیم؛ احدی، حسن؛ بشارت، محمدعلی و مظاهری تهرانی، محمدمهدی. (1400). مقدمه بر مفهوم‌پردازی تاب‌آوری فرهنگی. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 11(38)، ۲۹۷-۲۷۶.
  8. روزنتال، اوریل و پیجنبرگ، برت. (1383). مدیریت بحران و تصمیم‌گیری، سناریوهای مبتنـی بر شبیه‌سازی. ترجمه حسین حسینی، نشریه سیاست دفاعی، ۱۲ (۴۶)، ۱۴۳-۱۳۵.
  9. رضایی، محمدرضا؛ سرائی، محمدحسین و بسطامی‌نیا، امیر. (۱۳۹۵). تبیین و تحلیل مفهوم «تاب‌آوری» و شاخص‌ها و چارچوب‌های آن در سوانح طبیعی. فصلنامه دانش پیشگیری و مدیریت بحران. ۶ (۱)، ۴۶-۳۲.
  10. رضایی، محمدرضا. (1389). تبیین تاب‌آوری اجتماعات شهری به‌منظور کاهش اثرات سوانح طبیعی (زلزله)؛ مطالعه موردی: کلان‌شهر تهران. رساله دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، به راهنمایی علی عسگری و مشاوره اکبر پرهیزکار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران.
  11. رمضانی، مریم؛ موسوی جهرمی، یگانه؛ معلمی، مژگان و شریف‌مقدسی، علی‌رضا. (۱۴۰۱). تأثیر ابعاد توسعه پایدار بر آسیب‌پذیری و تاب‌آوری اقتصاد ایران با رویکرد نظریه گراف. مجله پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، ۱۲ (۴۷)، ۱۵-۳۶. https://doi.org/10.30473/egdr.2021.57046.6112
  12. روستایی، شهریور؛ حکیمی، هادی و علیزاده، شیوا. (1399). سنجش عدالت فضایی شاخص‌های کمی و کیفی مسکن در حوزه‌های شهری (مطالعه موردی: شهر ارومیه). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 52(3)، ۱۰۲۹-۱۰۰۹. https://doi.org/10.22059/JHGR.2019.255578.1007679
  13. زیاری، کرامت‌اله و کانونی، رضا. (1400). تحلیل ساختاری تاب‌آوری اجتماعی در چهارچوب حکمروایی شایسته شهری با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: شهر اردبیل). فصلنامه آمایش فضا و ژئوماتیک، 25(3)، ۹۱-۵۹.
  14. شاکری بستان‌آباد، رضا؛ مهدیار اسماعیلی، محمدرضا و صالحی کمرودی، محسن. (۱۴۰۰). تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی ایران. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، ۱۳ (۴)، ۴۱-۵۹. https://doi.org/10.30495/jae.2021.20982.2000
  15. عابدی، روح‌اله و شاه‌محمدی، محمد. (1404). نقش تاب‌آوری اجتماعی در مدیریت بحران‌های اجتماعی. فصلنامه مطالعات و پژوهش‌های امنیت داخلی، 3(۱)، ۱۶۴-۱۳۰.
  16. عزیزی، علیرضا؛ زارع، هاشم و مقیمی اسفندآبادی، حسن. (۱۴۰۰). واکنش تاب‌آوری اقتصادی در برابر شوک‌های اقتصادی در ایران. فصلنامه اقتصاد و بانکداری اسلامی، ۱۰ (۳۶)، ۲۴۵-۲۲۷.
  17. علیزاده، شیوا؛ شقاقی شهری، وحید و الفتی، ناصر. (۱۴۰۲). بررسی اثر اقتصاد مقاومتی (تاب‌آوری اقتصادی) بر درآمدهای مالیاتی در استان‌های ایران. فصلنامه مطالعات اقتصاد بخش عمومی، ۲ (۳)، ۲۳۳-۲۵۰. https://doi.org/10.22126/PSE.2023.9420.1051
  18. محدث اردبیلی، ابوالفضل و سلطان‌زاده، سپیده. (1399). تاب‌آوری، تعاریف، نظریه‌ها و کاربست‌ها (یک مرور نظام‌مند (. فصلنامه تحقیقات جدید در علوم انسانی، ۳ (۲۸)، ۳۷۶-۳۵۳.
  19. مرکز آمار ایران. (۱۳۹۸). نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1395. چاپ اول، تهران: انتشارات مرکز آمار ایران.
  20. مهرگان، نادر؛ رشید، خسرو؛ قاسمی‌فر، ثمینه؛ سهرابی وفا، حسین و قاسمی‌فرد، نصرت‌الله. (1398). سنجش سلامت روان در استان‌های ایران به کمک منطق فازی. فصلنامه رویش روان‌شناسی، ۸ (۵)، 192-187.
  21. میرزائی، مجتبی؛ کرمانی، مهدی؛ صدیق اورعی، غلامرضا و اصغرپور ماسوله، احمد رضا. (1401). رابطه الگوی کنش اقتصادی و تاب‌آوری در مواجهه با بحران. نشریه جامعه‌شناسی کاربردی، 33(2)، ۱۱۶-۹۳. https://doi.org/10.22108/JAS.2022.130949.2194
  22. Abedi, R; & Shahmohammadi, M. (2025). The Role of Social Resilience in Managing Social Crises. Journal of Internal Security Studies, 3(1), 130-164. [in persian]
  23. Adger, W. N. (2000). Social and ecological resilience: Are they related? Progress in Human geography, 24(3), 347-364. https://doi.org/10.1191/030913200701540465.
  24. Afzali, R. (2022). Political-Social Crises of Earthquakes in Iran (An Examination of the Political-Social Consequences of Potential Earthquakes in Tehran). First Edition, Tehran: University of Tehran Press. [in persian]
  25. Aldrich, D. P; & Meyer, M. (2015). Social capital and community resilience. American Behavioral Scientist, 59(2), 254-269. https://doi.org/10.1177/0002764214550299.
  26. Alizadeh, S; Shaqaqi Shahri, V; & Olfati, N. (2023). Investigating the Effect of Resistance Economy (Economic Resilience) on Tax Revenues in Iranian Provinces. Journal of Public Sector Economics Studies, 2(3), 233-250.https://doi.org/10.22126/PSE.2023.9420.1051, [in persian]
  27. -Azizi, A; Zarei, H; & Moqimi Esfandabadi, H. (2021). Economic Resilience Reaction to Economic Shocks in Iran. Journal of Islamic Economics and Banking, 10(36), 227-245. [in persian]
  28. Bahrami, F; & Hemmati, M. (2020). Resilient Landscape: A Non-Visual Concept, A Review and Evaluation of Existing Definitions in Landscape Resilience, A Concise Review of Theoretical Literature. Manzar Journal, 12(50), 40-49. https://doi.org/10.22034/manzar.2020.218060.2032] ,in persian]
  29. Bastani, M; Muhammadniaye Qara’i, F; Ostadi, M; & Rezaei, M. (2023). Examination of Participatory Planning Components with a Social Resilience Approach: A Systematic Review. Journal of Human Geography Research, 55(3), 1-14.https://doi.org/10.22059/JHGR.2022.338200.1008449, [in persian]
  30. Bastanifar, I; & Shirkhani, A. (2025). A dynamic economic resilience model: a case study of a regional integration organisation in Eurasia. Journal of Economic Integration, 40(1), 157-179. https://doi.org/10.11130/jei.2024044
  31. Berkes, F; Colding, J; & Folke, C. (2002). Navigating Social-ecological systems: building resilience for complexity and change. edition 1, Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511541957.
  32. Briguglio, L; Cordina, G; Farrugia, N; & Vella, S. (2009). Economic vulnerability and resilience: concepts and measurements. Oxford development studies, 37(3), 229-247. https://doi.org/10.1080/13600810903089893.
  33. Canetti, D; Waismel-Manor, I; Cohen, N; & Rapaport, C. (2013). What does National Resilience Mean in a Democracy? Evidence from the United States and Israel. Armed Forces & Society, 40(3), 1-17. https://doi.org/10.1177/0095327X12466828.
  34. Christopherson, S; Michie, J; & Tyler, P. (2010). Regional resilience: theoretical and empirical Perspectives. Cambridge Journal of Regions Economy and Society, 3(1), 3-10. https://doi.org/10.1093/cjres/rsq004.
  35. Cutter, S. L; Barnes, L. R; Berry, M; & Burton, C. G. (2008). A place-based model for understanding community resilience to natural disasters. Global Environmental Change, 18(4), 598-606. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2008.07.013.
  36. Davis, I; & Izadkhah, Y. O. (2006). Building resilient urban communities. Open House International, 31(1), 11-21. https://doi.org/10.1108/OHI-01-2006-B0002.
  37. Folke, C. (2006). Resilience: The emergence of a perspective for socio-ecological systems analyses. Global Environmental Change, 16(3), 253-267. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2006.04.002.
  38. Godschalk, D. R. (2003). Urban hazard mitigation: Creating resilient cities. Natural Hazards Review, 4(3), 136-143.https://doi.org/10.1061/(ASCE)1527-6988(2003)4:3(136).
  39. Gotham, K. F; & Powers, B. (2015). Building Resilience: Social Capital in post-Disaster Recovery. Contemporary Sociology: A Journal of Reviews, 44(1), 30-31, https://doi.org/10.1177/0094306114562201a.
  40. Hao, X; & Qu, J. (2023). The role of financial drivers on regional economic resilience: Does information technology level matter? Journal of Information Economics, 1(2), 1-25. https://doi.org/10.58567/jie01020001.
  41. Herreria, E; Byron, I; Kancans, R; & stenekes, N. (2008). Water 2010: Assessing dependence on water for agriculture and Social resilience. edition 1, Canberra: Bureau of Rural Sciences.
  42. Hu, X; Li, L; & Dong, K. (2021). What matters for regional economic resilience amid COVID-19? Evidence from cities in northeast China. Cities, 120(4), 103440.https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103440
  43. Iranian Statistical Center. (2020). Detailed Results of the 2016 Population and Housing Census. First Edition, Tehran: Iranian Statistical Center Press. [in persian]
  44. Jafari, A. (1984). The Identification of Natural Geography of Iran. First Edition, Tehran: Geographical Publishing. [in persian]
  45. Jahani Dolatabadi, E; Ashayeri, T; & Shiri, M. (2023). Examining the Relationship Between Macroeconomic Indicators and Suicide Rates in Iranian Provinces: Secondary Analysis of 1390-1400 Statistical Data. Journal of Strategic Social Issues Research, 12(3), 41-62. https://doi.org/10.22108/SRSPI.2023.138482.1921, [in persian]
  46. Kamandari, M; Ajza Shokohi, M; & Rahnama, M. (2018). Spatial analysis of social indicators resilience of urban areas in four districts of the Kerman City. Urban Social Geography, 5(2), 69-85. https://doi.org/10.22103/JUSG.2019.1970.
  47. Kimhi, S. (2014). Levels of resilience: Associations among individual, community and national resilience. Journal of health psychology, 21(2), 164-170.https://doi.org/10.1177/1359105314524009.
  48. Kimhi, S; & Eshel, Y. (2009). Individual and public Resilience and Coping with Long-Term Outcomes of war. Journal of Applied Biobehavioral Reasearch, 14(2), 70-89. https://doi.org/10.1111/j.1751-9861.2009.00041.x.
  49. Kiss, B; Mccormick, K; & Wamsler, C. (2019). Resilience through nature-based solutions: Governance and implementation. edition 1, Publisher: Routledge.
  50. Khodamoradi, S; Madahi, M; Ahadi, H; Besharat, M; & Mozaffari Tehrani, M. (2021). Introduction to the Conceptualization of Cultural Resilience. Journal of Strategic Studies in Public Policy, 11(38), 276-297. [in persian]
  51. Maguire, B; & Cartwright, S. (2008). Assessing a community's capacity to manage change: A resilience approach to social assessment. edition 1, BRS Publication Sales.
  52. Maguire, B; & Hagan, P. (2007). disasters and communities: understanding social resilience. Australian Journal of emergency management, 22(2), 16-20.
  53. McLellan, A. B; & Elran, M. (2010). Proceedings of the first International Symposium on Societal Resilience. edition 1, The Homeland Security Studies and Analysis Institute.
  54. Mileti, D; & Noji, E. (1999). Disasters by Design: A Reassessment of natural Hazards in the United States. edition 1, Publisher: The National Academies Press.https://doi.org/10.17226/5782.
  55. Mehregan, N; Rashid, K; Ghasemifar, S; Sohrabi Vafa, H; & Ghasemifard, N. (2019). Measuring Mental Health in Iranian Provinces Using Fuzzy Logic. Journal of Psychology and Development, 8(5), 187-192. [in persian]
  56. Mirzaei, M; Kermani, M; Sadegh Ouraee, G; & Asgarpoor Masouleh, A. (2021). Relationship Between Economic Action Models and Resilience in the Face of Crisis. Journal of Applied Sociology, 33(2), 93-116.https://doi.org/10.22108/JAS.2022.130949.2194, [in persian]
  57. Mohaddes-e- Ardabili, A; & Sultan-Zadeh, S. (2020). Resilience, Definitions, Theories, and Applications (A Systematic Review). Journal of New Research in Humanities, 3(28), 353-376. [in persian]
  58. Norris, F. H; & Stevens, S. P. (2007). Community Resilience as a Metaphor, Theory, Set of Capacities and Strategy for Disaster Readiness. American journal of community psychology, 41(1-2), 127-150. https://doi.org/ 10.1007/s10464-007-9156-6.
  59. Pede, E. (2020). Planning for Resilience: New Paths for Managing Uncertainty. edition 1, publisher: Springer cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-17262-6.
  60. Pimm, S. L. (1984). The complexity and stability of ecosystems. Nature, 307(5949), 321-326. https://doi.org/ 10.1038/307321a0.
  61. Pourbagherian, M; & Kashian, A. (2023). The Impact of Economic Resilience in Iran Due to the Reduction of Oil Share in Exports. Business Research Journal, 27(107), 107-138. https://doi.org/10.22034/ijts.2023.1989256.3789, [in persian]
  62. Ramazani, M; Mousavi Jahromi, Y; Mo'alemi, M; & Sharif-Moqdasi, A. (2021). The Impact of Sustainable Development Dimensions on Vulnerability and Resilience of Iran's Economy with the Graph Theory Approach. Journal of Growth and Economic Development Research, 12(47), 15-36. https://doi.org/10.30473/egdr.2021.57046.6112, [in persian]
  63. Rezaei, M. (2010). Explanation of Urban Communities Resilience to Reduce the Effects of Natural Disasters (Earthquake); A Case Study of Tehran Metropolis. Ph.D. Dissertation in Geography and Urban Planning, Supervised by Ali Asgari and Consulted by Akbar Parhizkar, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran. [in persian]
  64. Rezaei, M; Sara'i, M; & Bastami-Nia, A. (2016). Explanation and Analysis of the Concept of "Resilience" and Its Indicators and Frameworks in Natural Disasters. Journal of Disaster Prevention and Management, 6(1), 32-46. [in persian]
  65. Rose, A. (2004). Defining and measuring economic resilience to disasters. Disaster Prevention and Management an international journal, 13(4), 307-314.https://doi.org/10.1108/09653560410556528.
  66. Rosenthal, U; & Pijnenburg, B. (2004). Crisis Management and Decision-Making: Scenarios Based on Simulation. Translated by Hossein Hosseini, Defense Policy Journal, 12(46), 135-143. [in persian]
  67. -Roustaei, S; Hakimi, H; & Alizadeh, S. (2020). Measuring Spatial Justice of Quantitative and Qualitative Housing Indicators in Urban Areas (A Case Study of Urmia City). Journal of Human Geography Research, 52(3), 1009-1029. https://doi.org/10.22059/JHGR.2019.255578.1007679, [in persian]
  68. Shakeri Bostanabad, R; Mahdiyar Esmaeili, M; & Salehi Kamroudi, M. (2021). Economic Resilience of Iran's Agricultural Sector. Agricultural Economics Research, 13(4), 41-59. https://doi.org/10.30495/jae.2021.20982.2000, [in persian]
  69. Shi, C; & Lu, J. (2024). Unlocking economic resilience: A new methodological approach and empirical examination under digital transformation. Land, 13(5), 1–20. https://doi.org/10.3390/land13050621.
  70. Sutton, J; Medez, P; & Arku, G. (2025). Regional economic resilience and post-crisis growth paths: hysteresis and homeorhesis. Journal of Economic Geography, 1-18. https://doi.org/10.1093/jeg/lbaf034.
  71. Torres-Lima, P; Lee Pinel, S; & Conway-Gómez, K. (2019). Adaptive Governance for Resilience of Peri-Urban Socioecological Systems: Re-thinking Urban Transformation. In book: Urban Resilience for Risk and Adaptation Governance, Springer Nature, 43-58. https://doi.org/10.1007/978-3-319-76944-8_4.
  72. Twigg, J. (2007). Characteristics of a Disaster-resilient Community: A Guidance Note. edition 1.
  73. Ziari, K; & Kanouni, R. (2021). Structural Analysis of Social Resilience within the Framework of Good Urban Governance with a Foresight Approach (Case Study: Ardabil City). Journal of Spatial Planning and Geomatics, 25(3), 59-91. [in persian]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 68
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب