پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,953 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,663 |
عوامل موثر بر نگرش به نابرابری های قضایی و اجتماعی جنسیتی مقایسه دانشجویان تهرانی با شهرستان ها | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 16، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 143-163 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2026.356090.671110 | ||
| نویسنده | ||
| زهرا قاسمی* | ||
| استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز | ||
| چکیده | ||
| طی تحولات اجتماعی اخیر در ایران، گسترش استفاده از رسانهها، افزایش جمعیت و تعاملات اجتماعی، افزایش تحصیلات دانشگاهی، ورود بیشتر زنان به عرصه اجتماع، رشد فردگرایی، کاهش بعد خانوار، منجر به کاهش نابرابری میان دختر و پسر در خانواده گردیده و همراه با آن توجه به یکساننگری و رفع تبعیضهای قضایی و اجتماعی بین زن و مرد افزایش یافتهاست. هدف این مقاله، بررسی نگرش به نابرابری و تحلیل عوامل موثر بر آن توسط تئورهای پنجره جمعیتی، تعامل گرایی نمادین، تحول هویت است. لذا 13 نابرابری قضایی عمده و 5 نابرابری اجتماعی انتخاب و نگرش دانشجویان زیر 35 سال نسبت به آن سنجیدهشد و متغیرهای مستقل جامعهپذیریجنسیتی، استفاده از رسانههای آزاد، وضعیت اقتصادی، تحصیلات والدین، رشد فردیت، مهاجرت و قومیت در نظر گرفتهشد. با روش پیمایش، تعداد 106 گویه تدوین و از 655 دانشجوی تهرانی و 565 دانشجوی شهرستانی در 74 شهرستان پرسشگری شد. نتایج نشان میدهد که مخالفتها با نابرابری قضایی بین 59 تا 98 درصد است. در تهران و شهرستانهای همسان هم بیشترین مخالفت با سن ازدواج 9 سال و حق طلاق و گرفتن همسر دوم است. همه موارد: سن ازدواج 9 سال برای دختران، حق حضانت فرزندان با پدر، آزادی قانونی گرفتن زن دوم توسط مردان، اجبار زن به تمکین از مرد تحت هر شرایطی، تفاوت دیه بین زن و مرد، تفاوت ارث میان دختر و پسر مورد اعتراض یکسان دانشجویان تهرانی و شهرستانی است. طبق جدول معادلات ساختاری در هر دو جامعه تهرانی و شهرستانی کل متغیرهای رشد هویت فردی، جامعهپذیری جنسی در کودکی، وضعیت اقتصادی، تحصیلات والدین، استفاده از رسانهها، به میزان 0.25 درصد نگرش افراد به نابرابری جنسیتی را تعیین میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نابرابری قضایی؛ نابرابری اجتماعی؛ تغییر نگرش؛ هویت فردی؛ جامعه پذیری جنسیتی | ||
| مراجع | ||
|
-افشار، فروزان (1398). شـکافهـای اجتمـاعی در ایـران )زیرنظر محمد روزخوش). تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
- احمدی، وکیل (1392). تغییر نگرش نسبت به نابرابری جنسیتی در طی فرآیند گذار جمعیتی. جامعه شناسی کاربردی ، سال 24، شماره پیاپی 51، شماره سوم ،پاییز ص 15- 34.
-ایوت، پاملا، والاس، کلر (1376) .درآمدی بر جامعهشناسی نگرشهای فمنیستی. ترجمه: مـریم خراسـانی و حمید احمدی. تهران :انتشارات دنیای مادر.
-بختیاری، حمید و همکاران(1402). بررسی رابطه نابرابری جنسیتی و توسعه فرهنگی(مورد مطالعه: دانشجویان زن دانشگاه آزاد اسلامی تهران).برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 14، شماره 57، دی ماه 417-448.
-برگر، پیترال (1373). برخلاف جریان. ترجمه: سیدحسین سراج زاده. مجلة کیان، شماره ،44 ص .30-3.
-برگر، پیترال و توماس لوکمان (1375). ساخت اجتماعی واقعیت. رسالهای در جامعهشناسی شناخت، ترجمه: فریبرز مجیدی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
-بیرانوند، سارا وهمکاران(1401). تفاوتهای روستا-شهری ازدواج و ترک تحصیل دختران در دوره متوسطه دوم. نامه انجمن جمعیتشناسی ایران، دوره 17، شماره 33، ص 51-76.
-بوردیو، پی یر (1380). نظریهکنش. ترجمه: مرتضی مردیها. تهران: نقش و نگار.
- بودون، ریمون (1383). منطق اجتماعی کنش. ترجمه: عبدالحسین نیکگهر. تهران: نشر توتیا.
- تافلر،آلوین (1372). موج سوم. ترجمه: شهین دخت خوارزمی. چاپ هشتم، قم: چاپخانه مهر.
-جواهری، فاطمه (1400). تحصیلات و تغییر نگرشهای اجتماعی- فرهنگی در آیینۀ پیمایشهای ملی. فصلنامه علمی پژوهش مسائل اجتماعی ایران، شماره یکم، پاییز، صص 181-211.
-چلبی، مسعود (1375). جامعهشناسی نظم. تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران: نشر نی.
-حاضری، محمدعلی و محمدی، نعیما (1391). تحلیل جامعهشناختی تنوع جنبش زنان در کشورهای اسلامی منطقه. مطالعات اجتماعی در ایران، دورۀ 6، شمارۀ 2، تابستان 1391. صفحات: 53-30.
- حبیب پورکتابی، کرم و غفاری، غلامرضا (1390). علل افزایش سن ازدواج دختران. زن در توسعه و سیاست، دوره 9، شماره 1، بهار، ص 7-34.
- خانی، سعید و همکاران(1397). مقایسه میاننسلی ایدهآلهـای ازدواج و فرزندآوری، با تأکید بر نقش ویژگـیهـای زمینـهای در شهرسـتان سـنندج. دوفصـلنامه مسائل اجتماعی ایران، سال نهم، شماره 2، ص 49-76.
- خانی، فضیله (1389). چارچوب تحلیلی در مطالعات نابرابریهای جنسیتی در جهان. زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دوره 8، شماره 3 پاییز ص 7- 30
- خاوری ، کبراوهمکاران (1392 ).رابطة ابعاد احساس نابرابری جنسیتی با سلامت روان. فصلنامة علمی ـ پژوهشی رفاه اجتماعی، سال سیزدهم، شماره 48 ص 111-. 128 .
-رزمی، سید محمد جواد و کاوسی، شراره (1393). بررسی رابطه بین توسعه اقتصادی و نابرابری جنسیتی در استانهای ایران. مجله اقتصاد و توسعه منطقه ای، سال بیست ویکم، دوره جدید شمارة ، 8نیمه دوم.ص 100- 120
- سراج زاده، سید حسین و جواهری، فاطمه(1385). برابری گرایی جنسیتی در میان دانشجویان و متغیرهای زمینه ای و نگرشی مرتبط باآن. مجله جامعه شناسی ایران،دوره7، شماره،2ص 3-40.
-سبحانی جو، حیات علی (1384). خانواده، تحولات جهانی و مسئولیت ذیری اجتماعی. مجلة پیوند، شماره 315 ص 22-35.
-شاکری نیا، ایرج(1376). بررسی نقش چند عامل در فرآیند رشد اجتماعی کودکان (جامعه پذیری(. تربیت ، شمارة 118: 59-63. -شکربیگی، عالیه ( 1388). مطالعه جامعهشناختی فردیت سازی شدن و کاهش سرمایهاجتماعی خانواده ایرانی در
رویارویی سنت و مدرنیته. سایت جامعهشناسی ایران.
-عباس زاده، محمدوهمکاران(1394). مطالعه برخی عوامل جریان مدرنیته مؤثّر بر گرایش زنان به طلاق (مورد مطالعه زنان متأهل شهر زنجان). پژوهشهای راهبردی امنیت و نظم اجتماع ، سال چهارم، شماره پیاپی ،9شماره اول، بهار و تابستان ص25-.44
-عباسی، عاطفه (1399). نقد و بررسی نابرابری دیه زن و مرد در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامۀ زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی سال هشتم، شمارة دوم، تابستان -85-107
-قاسمی، زهرا(1400). بررسی نابرابری جنسیتی بین دختر و پسر در خانواده و تبیین عوامل مؤثر بر آن. زن در توسعه و سیاست، دوره 19 شماره 1 بهار ص 95-117.
-قاسمی ،زهرا(1398). بررسی سطح تبعیض بین دختران و پسران در خانواده. پژوهش های جامعه شناختی، سال سیزدهم، شماره اول و دوم، بهار و تابستان ص113-138.
-قامت، جعفر و همکاران(1391). الحاق ایران به کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان، فرصت ها و تهدیدها. فصلنامع علمی پژوهشی مطالعات و روابط بین الملل، دوره 5، شماره 18، صص - 179 تا 213
-کلانتری،عبدالحسین و فقیه ایمانی، فاطمه (1392). فراتحلیل پژوهشهای انجام شده درباره نابرابری جنسیتی. زن در فرهنگ و هنر، دورة ،5 شمارة ،1بهارص 125-142.
-کاستلز، امانوئل (1380). عصر اطلاعات، قدرت هویت. ترجمه: حسن چاووشیان. تهران: طرح نو.
-گرنفل، مایکل (1389). مفاهیم کلیدی پیربوردیو. ترجمه: محمدمهدی لبیبی. تهران: افکار.
-گیدنز، آنتونی (1378).تجدد تشخیص جامعه و هویت شخصی در عصر جدید. ترجمـه: ناصـر موفقیـان. چـاپ اول تهران: نشر نی.
- محسنی تبریزی، علیرضاوهمکاران(1388). بررسی جامعه شناختی نابرابری جنسیتی زن ومرد ونقش آن در بروز خشونت خانوادگی. مجله جامعه شناسی معاصر، سال اول/شماره سوم/ تابستان. ص 6-27 .
-مفتخری،علی و همکاران(1400). بررسی اثرات نابرابری جنسیتی بر فرار مغزها در کشورهای در حال توسعه.فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری، مهر 1400.
- موسسه پژوهش و برنامه ریزی اموزش عالی پژوهش های آماری و فناوری اطلاعات. امار در اموزش عالی ,آمار اموزش عالی در یک نگاه
-مهدی زاده(1389). نظریههای رسانه، اندیشههای رایج و دیدگاههای انتقادی. تهران: انتشارات همشهری ،
- نیازی،محسن و همکاران(1402). طراحی الگو و ابعاد نابرابری جنسیتی با رویکرد فراترکیب. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، دره20،شماره4،شماره پیاپی46، دیماه،105-137.
- نوریس پیپا و رونالد اینگلهارت (1395).جهانی شدن و تنوع فرهنگی. ترجمه: عبداالله فاضلی و ساجده علامه. تهران: کویر.
- وایزمن ، الیس (1371).رشد اجتماعی برای جوانان و خانواده ها. مترجم: سیما نظیری. تهران: انتشارات اولیا و مربیان.
- همتی، رضاو مکتوبیان ، مریم (1392).بررسی وضعیت نابرابری جنسیتی در میان کشورهای منتخب خاورمیانه با تأکید بر جایگاه ایران. پژوهشنامۀ زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگ، سال چهارم، شمارة دوم، پاییز و زمستان، صص115-142.
- یزدان پناه، لیلا و حکمت، فاطمه (1393). بررسی عوامل مؤثر بر مسئولیت پذیری اجتماعی جوانان مطالعة دانشجویان دانشگاه شهیدباهنر کرمان.مجلة مطالعات اجتماعی ایران، دورة هشتم، شمارة ،2 تابستان صص 127-150. -All port, G. W (1954). THE Nature of prejudice. Cambridge.
-Bandura, A (2002). Social Foundations of Thought and Action: a Social Cognitive Theory. A Generic perspective. Annual Review of psychology.
- Break well, Glynis. M (1990). Social Belief about Gender Differences. in Colin Fraser and Gorge Gaskell. The social Psychological Study of Widespread Beliefs, Oxford Clarendon Press.
- Cronbach, Lamar& Smits, Jaron (2021). The Demographic Window of Opportunity and Economic Growth at Sub‑National Level in 91 Developing Countries. Social Indicators Research, Published online: 12 October.
https://doi.org/10.1007/s11205-021-02802-8
-Elkin, F. & G. Handel (1972). The Child and Society: The process of Socialization. New York: Random House.
-Honneth, Axel (2001). Recognition or Redistribution? Changing Respective on the Moral Order Society. Theory, Culture and Society Journal,8(2-3).
-Marphy, Mark (2011).On Recognition and Respect: Honneth Inter Subjectivity and Education. Educational Futures Journal, 2(2).
-M. Kremer (1993). Population Growth and Technological Change: One Million B.C. to 1990. Quarterly Journal Econ, 108 (3).
-Mooney, Linda .A & David Knox and Carolina Schacht (2002). Understanding Social Problem. USA: Wadsworth Group.
-Schaeffer, Richard. T (2003) .Sociology. USA: McMillan.
- Smorda, Z (1995). Power, genders treaty P. e. s, and perception of heterosexual couples. British journal of social psychology 435-34.
-Stanly, Liz and Sue Wise (2002). What’s Wrong with Socialization? in Steve Jackson and Sue Scott. Gener, A Sociological Reader. London: Routledge.
-Triandis, Harry. C& Bantempo, Robert & Villareal, Marcelo. J (1988). Individualism and Collectivism: Cross-Cultural Perspective on Self-in-Group Relation. Journal of Personality and Social Psychology,45 .No2. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 119 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 58 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب