پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,217,848 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,640 |
پیامدهای الهیاتی اثر الیزا | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 23، شماره 2، تیر 1405، صفحه 131-141 اصل مقاله (791.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2026.406864.1006165 | ||
| نویسنده | ||
| سید مهدی بیابانکی* | ||
| گروه معارف اهل البیت (ع)، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| «اثر الیزا» (تمایل انسان به نسبت دادن ویژگیهای انسانی به ماشینهای فاقد آگاهی) یکی از رخدادهای بنیادین در تاریخ هوش مصنوعی و نقطه آغازین پرسشهای الهیاتی و فلسفی درباره ماهیت انسان در عصر فناوری است. این مقاله با تکیه بر آثار کلاسیک جوزف ویزنباوم و تحلیلهای الهیاتی معاصری چون هرتزفلد و فِرست، به واکاوی پیامدهای الهیاتی اثر الیزا میپردازد. هدف اصلی پژوهش، بررسی این است که چگونه مواجهه انسان با ماشینهای گفتوگومحور، بازتابی از بحران معنویت و خودفهمی انسان در جهان تکنولوژیک است. مقاله در سه محور به تحلیل این پدیده میپردازد: (1) تمایل انسان به انسانانگاری فناوری بهعنوان نشانهای از میل خلاق انسان برای ساخت موجودی شبیه به خود؛ (2) محو مرز میان قضاوت انسانی و محاسبه ماشینی و پیامدهای اخلاقی آن در فروکاست داوری به کارکرد؛ (3) بازتاب نیاز انسان به معنا، رابطه و حضور خداگونه در آینه مصنوع بهعنوان تلاشی ناخودآگاه برای بازسازی حضور الهی در جهان دیجیتال. نتیجه پژوهش نشان میدهد که اثر الیزا صرفاً پدیدهای روانشناختی یا زبانی نیست، بلکه آینهای الهیاتی از وضعیت انسان معاصر است؛ آینهای که در آن، میل انسان به معنا، رابطه و حضور، در قالب فناوری بازتاب مییابد. نتیجه این پژوهش آن است که اثر الیزا آشکارساز حقیقتی الهیاتی درباره انسان معاصر است: انسان در عصر هوش مصنوعی بیش از پیش در معرض این خطر است که بازتاب را با حضور، شبیهسازی را با معنا، و کارکرد را با قضاوت خلط کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اثر الیزا. هوش مصنوعی. قضاوت انسانی. حضور الهی. انسانانگاری | ||
| مراجع | ||
|
Angwin, J., Larson, J., Mattu, S., & Kirchner, L. (2016). Machine bias: There’s software used across the country to predict future criminals, And it’s biased against blacks, ProPublica, Online Edition.
Epafras, L. C. (2025). Incarnational theology and the E-cclesiology: A complex discourse in engaging digital technology, Conference: Tenth Congress of Asian Theologians (CATS–X), Kuala Lumpur, Malaysia. 10.5281/zenodo.16785097
Foerst, A. (2004). God in the Machine: What Robots Teach Us About Humanity and God, New York, Dutton.
Haraway, D. (1985). A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century. In Simians, Cyborgs, and Women: The Reinvention of Nature, 149–181, New York, Routledge.
Heidegger, M. (1977). The Question Concerning Technology. In W. Lovitt (Trans.), The Question Concerning Technology and Other Essays, 3–35, New York, Harper & Row.
Herzfeld, N. L. (2002). Creating in our own image: Artificial intelligence and the image of God. Zygon: Journal of Religion and Science, 37(2), 303–316.
Herzfeld, N. L. (2002). In Our Image: Artificial Intelligence and the Human Spirit. Minneapolis, Fortress Press.
Herzfeld, N. L. (2022). Technology and the Image of God: Theological Reflections on Artificial Intelligence, Minneapolis, Fortress Press.
Lacan, Jacques. (1977). The Mirror Stage as Formative of the Function of the I as Revealed in Psychoanalytic Experience. In Écrits: A Selection, translated by Alan Sheridan, 1-7, New York, Norton.
Nissenbaum, H. (2001). How computer systems embody values, Computer, 34(3), 118–120
Searle, J. R. (1980). Minds, brains, and programs. Behavioral and Brain Sciences, 3(3), 417–457
Suchman, L. (2007). Human-Machine Reconfigurations: Plans and Situated Actions, Cambridge, Cambridge University Press.
Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other, New York, Basic Books.
Weizenbaum, J. (1966). ELIZA—A computer program for the study of natural language communication between man and machine. Communications of the ACM, 9(1), 36–45.
Weizenbaum, J. (1976). Computer Power and Human Reason: From Judgment to Calculation, San Francisco, W. H. Freeman. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 135 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 112 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب