پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,912,630 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,034,417 |
دیالکتیک عبادت و یقین در قرآن: تبیین پراکسیس هستیشناختی فهم و پاسخ به اشکال دور هرمنوتیکی | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 23، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 73-85 اصل مقاله (908.16 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2026.409087.1006178 | ||
| نویسنده | ||
| رمضان مهدوی آزادبنی* | ||
| گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکردی فلسفی-قرآنی، به تبیین رابطه دیالکتیکی عبادت و یقین در منظومه معرفتی قرآن میپردازد. فرضیه اصلی آن است که قرآن، فهم را نه یک امر نظری محض، بلکه معرفتی میداند که در پراکسیس (کنش وجودی) عبادت تحقق مییابد. با تحلیل آیات کلیدی، استدلال میشود که عبادت به مثابه یک «پراکسیس هستیشناختی»، با تغییر «شیوه بودن» انسان، شرط امکان دستیابی به یقین است و یقین حاصل شده، به نوبه خود، کیفیت عبادت را تعمیق میبخشد. چالش محوری این نظریه - که چگونه میتوان پیش از حصول یقین، به عبادت متعهد شد - مورد بررسی قرار گرفته است. در پاسخ به آن، با تفکیک سطوح معرفت (از علم الیقین تا حق الیقین) و با تکیه بر مفاهیم فطرت و پیشفهم، نشان داده شد که این رابطه یک دور باطل نیست، بلکه یک حرکت مارپیچی صعودی است که با حداقلی از معرفت گزارهای و انگیزش وجودی آغاز شده و در سیر التزام عملی، به معرفتی وجودی و تام میرسد. این خوانش، الگویی اصیل برای نسبت سنجی علم و عمل در معرفت شناسی دینی ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ دیالکتیک؛ عبادت؛ یقین؛ پراکسیس؛ هرمنوتیک | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.. (م. فولادوند، مترجم). بازگرفته از https://quran.ir
زیمل، گئورگ. ( ۱۳۹۲ ). درباره دین (امیر. رضائی، مترجم). نشر نی.
سروش، عبدالکریم. (۱۳۷۰ ). قبض و بسط تئوریک شریعت: نظریه ای درباره تکامل معرفت دینی. تهران،نشر صراط.
شیرازی، صدرالدین محمد [ملاصدرا]. (۱۳۸۰). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة (ج. ۶). بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1390 ق). المیزان فی تفسیر القرآن (ج. 12). دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طبرسی، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ج. 6). (با تحقیق و مقدمه: محمدجواد بلاغی). انتشارات فراهانی.
فضلالله، سید محمدحسین. (۱۴۱۹ق). تفسیر من وحی القرآن. دار الملاک للطباعة و النشر.
مدرسی، سید محمدتقی. (۱۴۱۹ق). من هدی القرآن (ج. ۳). دار محبی الحسین
مطهری، مرتضی. (1362). آشنایی با علوم اسلامی (کلام، عرفان، حکمت عملی). انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی. (۱۳۷۳). آشنایی با قرآن (ج. ۷). انتشارات صدرا.
ملاصدرا (صدرالدین شیرازی). (1380). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة (ج. 9). (مصحح: مقصود محمدی). بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملکیان، مصطفی. (1382). عقلانیت و معنویت. در ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام (صص 105-130). طرح نو.
References
The Holy Quran. Trans. M. Fooladvand. https://quran.ir
Alston, W. P. (1991). Perceiving God: The epistemology of religious experience. Cornell University Press.
Bernstein, R. J. (1971). Praxis and action: Contemporary philosophies of human activity. University of Pennsylvania Press.
Fazlallah, S. M.H. (1998). Tafsir Min Wahy al-Qur’an. Dar al-Malak for Printing and Publishing. (in Arabic)
Gadamer, H. G. (2004). Truth and method. Trans. J. Weinsheimer & D. G. Marshall. (2nd rev. ed.). Continuum.
Hegel, G. W. F. (1977). Phenomenology of spirit. Trans. A. V. Miller. Oxford University Press.
Heidegger, M. (1962). Being and time. Trans. J. Macquarrie & E. Robinson. Harper & Row.
James, W. (1956). The will to believe. In The will to believe and other essays in popular philosophy. Dover Publications.
Kierkegaard, S. (1992). Concluding unscientific postscript to Philosophical fragments. Trans. H. V. Hong & E. H. Hong. Princeton University Press.
……………… (2009) Repetition and Philosophical Crumbs. Trans. M. G. Piety. Oxford University Press.
Mahdavi Azadboni, R. (2015). The Quranic Perspective on Human Dignity: An Existential Interpretation. Dialogue and Universalism, Vol. 25, No. 1, 179-186.
Malekian, M. (2003). Rationality and Spirituality. In The Adventure of Philosophical Thought in the Islamic World (105–130). Tarh-e No. (in Persian)
Modarresi, S. M.T. (1998). Min Huda al-Qur’an. Dar Muhibbi al-Husayn. Vol. 3. (in Arabic)
Motahhari, M. (1983). An Introduction to Islamic Sciences. Sadra Publications. (in Persian).
………………. (1994) An Introduction to the Quran. Sadra Publications. Vol. 7. (in Persian).
Plantinga, A. (2000). Warranted Christian belief. Oxford University Press.
Shirazi, S. M. (2001). Al-Hikmah al-Muta‘aliyah fi al-Asfar al-‘Aqliyyah al-Arba‘ah. Islamic Wisdom Foundation of Sadra. Vol. 6. (in Arabic)
Simmel, G. (2023). On Religion. Trans. A. Rezaei. Ney. (in Persian)
Soroush, A. (1991). The Theoretical Contraction and Expansion of Religious Law: A Theory on the Evolution of Religious Knowledge. Serat Publishing. (in Persian)
Tabarsi, F. H. (1993). Majma‘al-Bayan fi Tafsir al-Qur’an. Research & Introduction: Muhammad Jawad Balaghi. Farahani Publications. Vol. 6. (in Arabic).
Tabataba’i, S. M.H. (1970). Al-Mizan fi Tafsir al-Qur’an. Islamic Publications Office of the Society of Seminary Teachers of Qom. Vol. 12. (in Arabic)
Zagzebski, L. T. (1996). Virtues of the mind: An inquiry into the nature of virtue and the ethical foundations of knowledge. Cambridge University Press.
Simmel, Georg. (1392). Darbare-ye Din (Amir Rezaei, Trans.). Tehran: Nashr-e Ney. ( In Persian). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 88 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 60 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب