پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,181,196 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,387,141 |
همگرایی ترقیخواهی، اصلاح دینی و ترک-تورانگرایی در اندیشهی متفکران مسلمان قفقاز جنوبی(1850-1918میلادی) | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 بهمن 1404 اصل مقاله (913.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.391215.1778 | ||
| نویسندگان | ||
| یحیی بوذرینژاد* 1؛ حسین حبیب زاده2 | ||
| 1استاد گروه علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2گروه علوم اجتماعی اسلامی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. تهران.ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال بنیادین است که چرا ایدههای به ظاهر متفاوت ترقیخواهی، اصلاح دینی و ترک-تورانگرایی در طول یک فاصلهی زمانی کوتاه امکان همگرایی خارقالعادهای از خود نشان دادند و روشنفکران مسلمان اهل قفقاز جنوبی، توانایی نمایندگی هر سه وجه را در یک زمان دارا بودند. در این پژوهش با اتکا به روش «اسنادی-کتابخانهای»، تا حد امکان اسناد و گزاراشات مرتبط با این حوزه جمعآوری شده و با بررسی توصیفی-انتقادی، تحلیلی جامعهشناختی از چگونگی درهمتنیدگی این ایدهها، ارائه گردیده است. در این پژوهش مشخص شد که گفتمان ترقیخواهی، و سه صورت نهضت اصلاح دینی: پاناسلامیسم، جدیدیسم و بابیسم و ایدئولوژی ترک-تورانگرایی دارای تشابهات قابل توجه در بنیانهای معرفتشناختی بودند و همین تشابهات، امکان همکاری و هماهنگی در ساحت اجتماعی و فکری را فراهم مینمود. در این پژوهش با استنادهای تاریخی مختلف، نمونههایی از این همگرایی و تشابهات فکری میان اندیشمندان و روشنفکران قفقازی ارائه گردیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترقیخواهی؛ اصلاح دینی؛ جدیدیسم؛ پان اسلامیسم؛ ترکگرایی | ||
| مراجع | ||
|
ارکیان، محمد، «ﻋﺒﺪاﻟﻨﺼﯿﺮ ﻗﻮرﺻﺎوی و ﺑﻨﯿﺎن ﻫﺎی ﻓﮑﺮی او»، دو ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﻮ (دو ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ اﻧﺠﻤﻦ ﻋﻠﻤﯽ داﻧﺸﺠﻮﯾﯽ ﺗﺎرﯾﺦ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺪرس)، ﺳﺎل دوازدﻫﻢ ، ﺷﻤﺎره31 ، ﭘﺎﯾﯿﺰ و زﻣﺴﺘﺎن 1401
اسدآبادی، جمالالدین «مجموعه رسائل و مقالات»، به کوشش و تحقیق سید هادی خسروشاهی، 1379، قم، انتشارات کلبه شروق
اسمیت، آنتونی دی؛«ناسیونالیسم و مدرنیسم: بررسی انتقادی نظریههای متأخر ملیت و ملیگرایی»،ترجمهی کاظم فیروزمند،1391، تهران، نشر ثالث
باقراٌف، علی؛ عظیماُف، رامیل؛«نقش علمای شیعه قفقاز و ماوراءالنهر در علوم اسلامی (با تأکید بر آذربایجان)»، 1397،قم، انتشارات امام علی بن ابی طالب(ع)
بوذرینژاد، یحیی،«روششناسی دانش اجتماعی مسلمین: حکمت عملی»،1395، تهران، انتشارات دانشگاه تهران
بوذرینژاد، یحیی،«روششناسی دانش اجتماعی مسلمین:رویکردهای فقهی»،1400، تهران، انتشارات دانشگاه تهران
بوذرینژاد، یحیی،«روششناسی دانش اجتماعی مسلمین:رویکردهای هرمنوتیکی به قرآن در میان مسلمین»،1399، تهران، انتشارات دانشگاه تهران
توانا، محمدعلی؛«اسلام و مدرنیته در اندیشهی سید جمالالدین اسدآبادی»، پژوهش علوم سیاسی، شماره سوم، پاییز و زمستان 1385
جمشیدی، محمدحسین؛ ایراننژاد، ابراهیم،«چالش غربگرایی و بازگشت به خویشتن در اندیشهی جلال آلاحمد»، فصلنامة مطالعات ملی؛ ،46 سال دوازدهم، شمارة 2 ، 1390
چاغلا، چنگیز،«سیاست و ملیگرائی در آذربایجان»، ترجمهی جلیل یعقوبزاده فرد، 1388، تبریز، انتشارات ندای شمس
خسروشاهی، سید هادی، «دفاع از سیدجمالالدین حسینی و: سخنی با تاریخنگاران عصر پهلوی»، 1391، قم، انتشارات کلبه شروق
رئیسنیا، رحیم، «ایران و عثمانی در آستانهی قرن بیستم»، 1374، تبریز، انتشارات ستوده
رئیسنیا، رحیم، «مدخل جدیدها (نهضت)»، 1393، جلد هفتم دانشنامهی جهان اسلام
سلطانشاهی، علیرضا، «پانترکیسم و صهیونیسم»، 1388، تهران، انتشارات تمدن ایرانی
سلیمانلی، ابوالفضل، «فرایند ملّت-دولتسازی در جمهوری آذربایجان از زمان اشغال توسط روسیه تاکنون»، ترجمهی جلیل یعقوبزادهی فرد،1399،تبریز، انتشارات قالان یورد
سهویتوخوسکی، تادیوس «آذربایجان روسیه(1905-1920): شکلگیری هویت ملی در یک جامعه مسلمان»، ترجمهی کاظم فیروزمند،1381، تهران، نشر شادگان
عطایی، عبدالله؛«بررسی تطبیقی اندیشه های اصلاحی سیّد جمال الدّین اسدآبادی و سِر سیّد احمد خان»، ویژه نامه نامه فرهنگستان (شبه قاره) سال دوم پاییز و زمستان 1393 شماره 3
کالیراد، علی، «از جامعهی ایرانی تا میهنترکی: زندگینامهی فکری و سیاسی احمد آقایف 1939-1869»،1392،تهران، نشر پردیس دانش
لاندو، جیکوب؛«پانترکیسم، یک قرن تکاپوی الحاقگری»، ترجمهی حمید احمدی، 1399، تهران، نشر نی
مرشدلو، جواد، «استعمار روسی و اسلام شیعی: سیاست روسیه تزاری در قبال شیعیان سالهای اشغال قفقاز(1813-1850م.)»، مطالعات تاریخ اسلام، سال هفتم، شمارهی 26، پاییز 1394
مولایی، عادل؛ «فرزانگان قفقاز، شرححال 825 شخصیت علمی معنوی و فرهنگی قفقاز»، تحقیق و تکمیل و اضافات: محمد الوانساز خوئی، 1399، قم، سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
مینورسکی، ولادیمیر؛ توینبی، آرنولد؛ و دیگران «پانتورانیسم: از سیاست شرقی بریتانیا تا ابزار توسعهطلبی ترکیه»، به کوشش کاوه بیات، 1403،تهران، انتشارات شیرازه کتاب ما
نبوی رضوی، سید مقداد «اندیشهی اصلاح دین در ایران: مقدمهای تاریخی؛ جلد اول: دورهی قاجار»، 1396، انتشارات شیرازه کتابما
نبوی رضوی، سید مقداد «اندیشهی اصلاح دین در ایران: مقدمهای تاریخی؛ جلد دوم: عصر پهلوی»، 1397، انتشارات شیرازه کتابما
نبوی رضوی، سید مقداد؛«سلی شاهوار، گاد گالیبار و بوریس موروزوف: بهائیان ایران، جنوب خزر و قفقاز»، فصلنامه نقد کتاب ایران و اسلام بهار و تابستان 1393 - شماره 1 و 2
ولییف، اورخان،«ملیگرایی در جمهوری آذربایجان؛ شکلگیری ملّت و ملّت-دولت در آذربایجان»، ترجمهی جلیل یعقوبزادهی فرد، 1402،تبریز، انتشارات قالان یورد
یعقوبزادهیفرد، جلیل، «سیاست و برنامهریزی زبان در جمهوری آذربایجان»،1401، تهران، نشر ساوالان ایگیدلری
- Algar, Hamed, “ĀḴŪNDZĀDA,” Encyclopædia Iranica, I/7, pp. 735-740; an updated version is available online at http://www.iranicaonline.org/articles/akundzada-playwright (accessed on 13 May 2014)
“Əbuturab Axundoğlu Əli bəy Hüseynzadəyə qarşı”, Modern.az, 25 Sentyabr 2013, https://modern.az/news/45046/
“İsmayıl bəy Qaspıralı və «Dildə, işdə, fikirdə birlik» ideyası”,Modern.az, 10 Yanvar 2014, https://modern.az/news/50142/
Ələkbərli, Faiq, “Azərbaycan Turk fəlsəfi və ictimai fikir tarixi (XIX-XX əsrlər)” I hissə ,Elm və təhsil, Bakı, , 2018
Ələkbərov, Faiq “Azərbaycan mütəfəkkirlərinin İslam dininə münasibəti (XIX əsr-XX əsrin əvvəlləri)”Milli Kimlik,2020, https://millikimlik.az/2020/2004/
Habibbayli, İsa, ” XX asrin avvallari Azarbaycan yazıçılan” Nurlan, Bakı, 2004
Kərimi, Səadət, "Azərbaycanın Milli və Siyasi İdeologiyası Haqqında",Elm və təhsil, Bakı 2018
Memmedova, Leyla, “M.F.Axundzadənin Hekayəti-Molla İbrahimxəlil kimyagər komediyasında xarakterlərin konflikti” BAKI UNİVERSİTETİNİN XƏBƏRLƏRİ,
Mutallimov, dadash, “azerbaycan’ın osmanlı, rusya ve iran ile dini ilişkileri (xix. yüzyıl)” doktora tezi, bursa uludağ üniversitesi, 2019
№4 Humanitar elmlər seriyası,2009
Soli Shahvar, Gad G. Gilbar and Boris Morozov, “The Baha’is of Iran, Transcaspia and the Caucasus” I.B. Tauris, London: 2011
Spannaus, Nathan, “The Ur-Text of Jadidism: Abu Nasr Qursawi's Irshad and the Historiography of Muslim Modernism in Russia” Journal of the Economic and Social History of the Orient (59), 2016
Turan, Azər, “Jan Jak Russo və Axund Əbu Turab” Ədəbiyyat qəzeti, 2024.- 18 may, №18.- S.16-17. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 151 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 128 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب