پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,122 |
| تعداد مقالات | 76,592 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,289,406 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,481,018 |
تحلیل فقهی و حقوقی شرط سقوط حق طلاق در قالب شرط نتیجه منفی | ||
| فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| دوره 58، شماره 2، بهمن 1404، صفحه 369-385 اصل مقاله (499.22 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jjfil.2025.404481.669913 | ||
| نویسنده | ||
| ام البنین اله مرادی* | ||
| استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اختیار یکجانبه زوج در امر طلاق، یکی از چالشهای حقوقیِ مؤثر بر تزلزل بنیان خانوادهاست. راهکارهای سنتی نظیر وکالت زوجه در طلاق، به دلیل بقای حق اصیل برای مرد، فاقد کارآمدی لازم برای تأمین امنیت روانی زوجه هستند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، امکانسنجی استفاده از شرط نتیجه منفی برای اسقاط حق طلاق را به عنوان راهکاری جایگزین و دارای ضمانت اجرای خودکار واکاوی نمودهاست. چالش اصلی در اعتبار این شرط، تردید در ماهیت طلاق (دوران امر میان حق و حکم) و شائبه مغایرت با قواعد آمره (ماده ۹۵۹ قانون مدنی) است. یافتههای پژوهش با استناد به ادلهای نظیر صحت مصالحه بر ترک طلاق و نفوذ تعهد به عدم طلاق در رویه فقهای متأخر، اثبات میکند که طلاق در فقه امامیه ماهیتی از سنخ حق دارد و برخلاف احکام، قابلیت اسقاط و انتقال را داراست. همچنین با تحلیل دکترین حقوقی، تعارض ظاهری با ماده ۹۵۹ قانون مدنی از طریق تفکیک میان سلب کلی حق (که باطل است) و سلب جزئی و مصداقی مرتفع شدهاست. نتیجه آنکه اشتراط سقوط حق طلاق در قالب شرط نتیجه منفی، مشروط بر آنکه مقید به رابطه زوجیت خاص و شرایطی از قبیل عدم نشوز زوجه باشد، نه تنها با موازین شرعی و نظم عمومی مغایرتی ندارد، بلکه به عنوان ابزاری کارآمد در راستای سیاستهای تقنینیِ تحکیم خانواده، صحیح و لازمالاجراست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرط نتیجه منفی؛ اسقاط حق طلاق؛ ماهیت حق و حکم؛ ماده ۹۵۹ قانون مدنی؛ تحکیم خانواده | ||
| مراجع | ||
|
اصفهانى، محمد حسین کمپانی (1418 ق). حاشیة کتاب المکاسب. قم: أنوار الهدى.
ــــــــــ (1418ق). رسالة فی تحقیق الحق و الحکم. قم: أنوار الهدى.
امامى، سید حسن (بی تا). حقوق مدنى. تهران: انتشارات اسلامیة.
انصارى، مرتضى (1410ق). المکاسب. قم: مؤسسه مطبوعاتىدار الکتاب.
تبریزى، جواد بن على (1416ق). إرشاد الطالب إلى التعلیق على المکاسب. قم: مؤسسه اسماعیلیانــــــــــ (1427ق). صراط النجاة. قم:دار الصدیقة الشهیدة.
جزیرى، عبد الرحمن (1419ق. الفقه على المذاهب الأربعة و مذهب أهل البیت علیهم السلام. بیروت-لبنان:دار الثقلین.
جلالی، سید مهدی (1393). تفویض طلاق به زوجه در فقه اسلامی. دو فصلنامه علمی پزوهشی فقه مقارن، 2 (4)، 49-64.
حرّ عاملى، محمد بن حسن (1409ق). وسائل الشیعة. قم، مؤسسه آل البیت (ع).
حسینى شیرازى، محمد (بی تا). إیصال الطالب إلى المکاسب، تهران: منشورات اعلمى.
حکیم، محمد سعید طباطبایى (1415ق). منهاج الصالحین. بیروت:دار الصفوة.
حکیم، سید محسن طباطبایى (بی تا). نهج الفقاهة. قم: انتشارات 22 بهمن.
حلّى، مقداد بن عبد اللّه (1403ق). نضد القواعد الفقهیة على مذهب الإمامیة. قم: انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى.
خلخالى، محمد مهدى موسوى (1427ق). فقه الشیعة-کتاب الإجارة. تهران: مرکز فرهنگى انتشارات منیر.
خویى، سید ابو القاسم موسوى (بی تا). مصباح الفقاهة.
خویى، محمد تقى موسوى (1414ق). الشروط أو الالتزامات التبعیة فی العقود. بیروت:دار المؤرخ العربی.
راغب اصفهانى، حسین (1412 ق). مفردات ألفاظ القرآن. لبنان-سوریه:دار العلم-الدار الشامیة.
روحانى، صادق (1412ق). فقه الصادق (ع)، چ1، قم:دار الکتاب-مدرسه امام صادق (ع).
ــــــــــ (1429ق). منهاج الفقاهة. چ5. قم: انوار الهدى.
سبحانى، جعفر (1423ق). دراسات موجزة فی الخیارات و الشروط. قم: المرکز العالمی للدراسات الإسلامیة
ــــــــــ (1414ق). المختار فی أحکام الخیار. قم: مؤسسه امام صادق علیه السلام.
سبزوارى، عبد الأعلى (1413ق). مهذّب الأحکام. قم: مؤسسه المنار-دفتر حضرت آیة الله.
سکوتی نسیمی، رضا (1395). بررسی فقهی و حقوقی ضمانت اجرای تخلف از شرط ترک فعل حقوقی. آموزههای فقه مدنی، 8 (13)، 129-156
شهید اول، محمد بن مکى (1410ق). القواعد و الفوائد. قم: کتابفروشى مفید.
شهید ثانى، زین الدین بن على (1413ق). مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامی.
شهیدی، مهدی (1386). شروط ضمن عقد. تهران: انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد.
صافى گلپایگانى، لطف الله (1417ق). جامع الأحکام. قم: حضرت معصومه (س).
صفایی، حسین (تیر1360). وکالت زوجه در طلاق و تفویض حق طلاق به زوجه. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. 22 (1000108)، 77-99.
صفایی، حسین و قاسم زاده، مرتضی (1393). حقوق مدنی اشخاص و محجورین. تهران: انتشارات سمت، 1393.
طوسى، محمد بن حسن (1390ق). الاستبصار فیما اختلف من الأخبار. تهران:دار الکتب الإسلامیة.
ــــــــــ (1407ق). تهذیب الأحکام. تهران:دار الکتب الإسلامیة.
قرشى، على اکبر (1412ق). قاموس قرآن. تهران:دار الکتب الإسلامیة.
کوهکمرى، سید محمد (1409ق). کتاب البیع، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
کلینى، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران:دار الکتب الإسلامیة.
لنکرانى، محمد فاضل (بی تا). جامع المسائل. قم: انتشارات امیر قلم.
مامقانى، ملا عبد اللّه (1350ق). نهایة المقال فی تکملة غایة الآمال. قم: مجمع الذخائر الإسلامیة.
محقق داماد، مصطفى (1406ق). قواعد فقه. تهران: مرکز نشر علوم اسلامى.
مصطفوى، محمد کاظم (1421ق). مائة قاعدة فقهیة. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
مکارم شیرازى، ناصر (1424ق). کتاب النکاح. قم: مدرسه امام على بن ابى طالب (ع).
میرزاى قمّى، ابو القاسم (1413ق). جامع الشتات فی أجوبة السؤالات. تهران: مؤسسه کیهان.
نائینى، محمد حسین (1373ق). منیة الطالب فی حاشیة المکاسب. تهران: المکتبة المحمدیة.
نجفآبادى، حسین على منتظرى (بی تا). رساله استفتاءات، چ1، قم
نجفی، محمد حسن (1404 ه ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت:دار إحیاء التراث العربی.
یزدى، محمد کاظم. (1421ق). حاشیة المکاسب. قم: مؤسسه اسماعیلیان. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 91 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 74 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب