پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,525 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,958,560 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,122,268 |
تقابل ملکه و عدم میان واحد و کثیر | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 58، شماره 2، بهمن 1404، صفحه 497-520 اصل مقاله (676.66 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2025.407080.523673 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی ملکشاهی صفت* 1؛ مصطفی ملکشاهی صفت2 | ||
| 1دانشآموختۀ دکترا، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| 2استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئلۀ بنیادین رابطه وحدت و کثرت در هستی، از چالشبرانگیزترین مباحث فلسفی است که همواره فلاسفه را به خود مشغول داشته است. این مقاله، به بررسی نقادانه چهار نظریه رایج در خصوص نوع تقابل میان وحدت و کثرت میپردازد: ۱) تقابل تضاد، ۲) تقابل تضایف، ۳) عدم تقابل، و ۴) قسم پنجمی از تقابل. پس از گزارش و نقد این نظریات و تبیین وجوه نارسایی آنها در مواجهه با ماهیت وجود، استدلال میشود که هیچیک از این اقسام به درستی قادر به تبیین رابطۀ حقیقی میان وحدت و کثرت نیستند و این امر، ضرورت ارائۀ تبیینی دقیق از نوع این تقابل را نمایان میسازد. در ادامه، با تحلیل دقیق اختلاف مجاری تقابلها بر اساس مفاد قضیۀ هلیه بسیطه و مرکبه، این مقاله نظریه بدیعی را مطرح میکند. بر اساس این نظریه، تقابل وحدت و کثرت نه از نوع تضاد یا تضایف، بلکه به دقت از سنخ تقابل ملکه و عدم تبیین میشود. این رویکرد، راهکاری منسجم و عمیق برای فهم نوع تقابل میان وحدت و کثرت در دستگاه فلسفی ارائه میدهد و افقهای تازهای را در مباحث هستیشناختی میگشاید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وحدت؛ کثرت؛ تقابل؛ ملکه وعدم؛ هستی شناسی؛ حکمت متعالیه | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی دینانی، غلامحسین (1380). قواعد کلی فلسفه در فلسفه اسلامی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ابن رشد، محمد بن احمد (1377). تفسیر ما بعد الطبیعة. تهران: حکمت.
ابن کمونه، سعد بن منصور (1387). الکاشف. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
بهمنیار (1375). التحصیل. تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ.
حائری مازندرانی، ملا صالح (1362). حکمت بوعلی سینا. تهران: علمی.
حلی، حسن بن یوسف (1337). ایضاح المقاصد. تهران: دانشگاه تهران.
ــــــــــ (1386). معارج الفهم فی شرح النظم. قم: دلیل ما.
ــــــــــ (1387). الاسرار الخفیة فی العلوم العقلیة. قم: بوستان کتاب.
حیدری، سید کمال (1433). شرح کتاب المنطق. قم:دار فراقد.
رازی، قوامالدین محمد (رازی تهرانی) (1378). دو رساله فلسفی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
رازی، فخرالدین (بیتا). المباحث المشرقیة. قم: بیدار.
سهروردی، یحیی بن حبش (1385). المشارع والمطارحات (ترجمه). تهران: مجلس شورای اسلامی، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد.
شهرزوری، محمد بن محمود (1383). رسائل الشجرة الإلهیة. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
شیرازی، ملاصدرا (1368). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. قم: مصطفوی.
ــــــــــ (1382). شرح و تعلیقه ملاصدرا بر الهیات شفا. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
طباطبایی، محمدحسین (بیتا). بدایة الحکمة. قم: جامعه مدرسین.
ــــــــــ (1434). نهایة الحکمة. قم: جامعه مدرسین.
مطهری، مرتضی (1376). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
نراقی، مهدی بن ابیذر (1380). شرح الإلهیات من کتاب الشفاء. تهران: کنگره بزرگداشت محققان ملا مهدی و ملا احمد نراقی.
هیدجی، محمد (1365). تعلیقه الهیدجی علی المنظومة و شرحها. تهران: مؤسسه اعلمی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 85 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب