پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,525 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,958,559 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,122,267 |
مدل کیهانشناختی جهان نوسانی استاینهارت و دلالتهای الحادی آن تحلیلی انتقادی در پرتو فلسفه ملاصدرا | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 58، شماره 2، بهمن 1404، صفحه 417-438 اصل مقاله (685.22 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2025.400412.523634 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا رویائی1؛ جعفر شانظری* 2 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اهل بیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اهل بیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| براساس باور سنتی متکلمان توحیدی، خداوند جهان را از عدم خلق کرده و عالم ازلی نیست. در دیدگاه مقابل پل استاینهارت- یکی از برجسته ترین فیزیکدانان معاصر- با ارائه «مدل جهان نوسانی» جهان را متشکل از دوره های بیپایان کیهانی دانسته و با تأکید بر وجود جهانی بدون آغاز، درصدد ارائۀ تصویری از ازلیت عالم و بینیازی از فرضیۀ خدای خالق است. این مقاله ابتدا مدل کیهانی جهان نوسانی استاینهارت را معرفی و تبیین کرده و پیامدهای فلسفی-الهیّاتی آن را استخراج کرده و بر اساس فلسفه صدرایی آن را تحلیل و بررسی میکند. استاینهارت بینیازی از نقطه آغاز را دال بر نفی ضرورت خالق بیرونی دانسته و مسئله خلقت را به تحلیلی صرفاً علمی فرو میکاهد. دراین سو در فلسفه اسلامی، ملاصدرا نیز گاهی تفسیر ادواری از ساختار کیهان مطرح میکند اما دیدگاه نوین وی از حدوث عالم، امکان بازخوانی مدل نوسانی را در چارچوبی توحیدی فراهم میآورد. این مقاله نشان می دهد که فهم ما از «حدوث» در حکمت متعالیه، می تواند ساختار نوسانی عالم را به عنوان تبیینی از تجلی مستمر نظام علّی مطلق بازخوانی کند و تعارض ظاهری میان ابدیت در مدل فیزیکی و حدوث زمانی را حل نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدل جهان نوسانی؛ استاینهارت؛ خداناباوری؛ ملاصدرا؛ حدوث عالم؛ کیهان شناسی نوین | ||
| مراجع | ||
|
اشپیتزر، رابرت؛ هاوکینگ، استفان؛ دیویس، پل؛ راندل، بیل و باربور، ایان (1398). آغاز جهان. ترجمه امیرمسعود جهانبین و میثم توکلی بینا. تهران: پارسیک.
افلاطون (1353). دوره آثار افلاطون. ترجمه محمد حسن لطفی. تهران: خوارزمی.
بیدهندی، محمد؛ انصاری مهر، رهام (1396) آفرینش جهان: تعقل یا تصادف، الهیات تطبیقی، 8 (18)، 36-23. https://doi.org/10.22108/coth. 2017. 80020
توکلی بینا، میثم (1402) پیشینه متناهی جهان در کیهانشناسی؛ دلالتها و پیامدهای فلسفی-الهیاتی. جاویدان خرد. 20 (43)، 46-28. https://doi.org/10.22034/iw.2023.375409.1660
سبحانی، علیرضا (1394)، چند جهانی علمی یا فلسفی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 5 (9)، 28-1.
شاکرین، حمیدرضا (1402). الحاد جدید: بررسی و نقد در فیزیک و زیستشناسی معاصر، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1360). اسرارالآیات، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1360). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1378). رساله فی الحدوث، تصحیح و تحقیق سید حسین موسویان، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1981). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، بیروت:دار احیاء.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1363). مفاتیح الغیب، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
عظیمی، مهدی (1404). نقدی تاریخی بر تبارشناسی سهروردی از آموزۀ بازگشت جاودانه، فلسفه و کلام اسلامی. 58 (1)، 316-289. https://doi.org/10.22059/jitp.2025.391668.523588
فیلوپونوس، جان (1401). ردیهای بر پروکلوس در باب قدم عالم. ترجمه میثم توکلی بینا. تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
لطفی، سلمان (1388). حدوث یا قدم عالم از نظر میرداماد و ملاصدرا با توجه به شبهات جدید. پایاننامة کارشناسی ارشد. به راهنمایی عسکر دیرباز. قم: دانشگاه قم، دانشکده الهیات.
مطهری، مرتضی، (1383)، مجموعه آثار، چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات صدرا.
موسوی کریمی، میرسعید (1380). آغاز جهان و کیهانشناسی نوین، نامه مفید، 7 (25)، 238-209.
گایوت، آر. داگلاس و اسویتمن، برندن (1396)، رویکردهای معاصر در معرفتشناسی دینی. مجموعه مقالات، ترجمه هاشم مروارید. تهران: نشر نی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب