تحلیل فضایی اثرات ایجاد روستا - شهرها بر ساختار اجتماعی - اقتصادی مناطق روستایی استان اصفهان در بازه زمانی 1400 – 1390 | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 10، دوره 57، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 157-173 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.396392.1008816 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس اله یاری؛ حمید برقی* ؛ یوسف قنبری | ||
| گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| درک ساختار اجتماعی-اقتصادی روستا-شهرها یکی از دغدغههای اصلی پژوهشهای توسعه روستایی است. این مطالعه با هدف تحلیل فضایی نقش روستا-شهرها در تحولات اجتماعی-اقتصادی نواحی روستایی استان اصفهان انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۳ سکونتگاه روستایی است که بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ به روستا-شهر ارتقا یافتهاند. بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۴ پرسشنامه جمعآوری و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد همبستگی و تحلیل فضایی بررسی شد. تحلیلها شامل آزمون t تک نمونهای، مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) در MATLAB و تحلیل فضایی با شاخص موران و روش کریجینگ در ArcGIS بوده است. یافتهها نشان دادند که مؤلفه «سرمایه اجتماعی» بیشترین اثر مثبت و «ثبات اقتصادی» بیشترین اثر منفی را بر ساختار اجتماعی-اقتصادی دارد. همچنین، متغیر ثبات اقتصادی الگوی خوشهای و خودهمبستگی فضایی مثبت (Moran’s I = 0.212) را نشان میدهد که بیانگر نقش عوامل مکانی و نهادی در تابآوری اقتصادی روستا-شهرهاست. تمرکز زیرساختها، سرمایهگذاریهای عمومی و تنوع اقتصادی با افزایش ثبات اقتصادی همراه بوده و در مقابل، ضعف سرمایه اجتماعی و وابستگی به یک بخش اقتصادی باعث کاهش آن میشود. بهطورکلی، توسعه روستایی فرایندی خطی یا منفرد نبوده و نتیجه تعاملات پویا میان ساختارهای اجتماعی-اقتصادی و پیوندهای فضایی بین سکونتگاههاست. ازاینرو، سیاستگذاری باید بر خوشههای کمثبات تمرکز کند، زیرساختها را تقویت نماید، تنوع فعالیتهای اقتصادی را افزایش دهد و سرمایه اجتماعی را ارتقا دهد تا توسعه فضایی متوازن و پایدار در شبکه روستا-شهرهای استان تحقق یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختار اجتماعی – اقتصادی؛ روستا - شهر؛ تحلیل فضایی؛ شاخصهای اجتماعی؛ شاخصهای اقتصادی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 263 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 139 |
||