| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,920,636 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,048,964 |
بررسی مؤلفههای گزارشگری پایداری صنعت فولاد در زمینه تغییرات اقلیمی در ایران با رویکرد اقتصادی و زیستمحیطی | ||
| بررسیهای حسابداری و حسابرسی | ||
| دوره 33، شماره 1، 1405، صفحه 1-23 اصل مقاله (528.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/acctgrev.2025.387157.1009056 | ||
| نویسندگان | ||
| سید شهریار بوذرجمهری* 1؛ ساسان مهرانی2؛ سعید همایون3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکدۀ حسابداری، دانشگاه تهران، ارس، ایران. | ||
| 2استاد، گروه حسابداری، دانشکدۀ حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار، دکتری حسابداری، دانشگاه گاوله، سوئد. | ||
| چکیده | ||
| هدف: تغییرات اقلیمی بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای جهانی، بر ابعاد مختلف حیات بشر، از جمله اکوسیستمها، منابع طبیعی، اقتصاد و فعالیتهای صنعتی، آثار گستردهای دارد. این پدیده میتواند موجب بروز تغییرات پیشبینینشده در شرایط جوّی شود و بهطور مستقیم بر هزینههای تولید، زنجیرۀ تأمین، سیاستگذاریهای کلان و در نهایت، بر پایداری سازمانها اثر بگذارد. سازمانها، بهویژه در صنایع وابسته به منابع طبیعی و انرژیبر، بیش از دیگر بخشها در معرض این تغییرات قرار دارند و ناگزیر باید استراتژیهایی برای کاهش آسیبپذیری خود تدوین کنند. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و اولویتبندی مؤلفههای اقتصادی و زیستمحیطی مرتبط با تغییرات اقلیمی و بررسی تأثیر آنها بر عملکرد و تابآوری سازمانها بوده است. صنعت فولاد، بهدلیل مصرف بالای انرژی، انتشار گازهای گلخانهای و وابستگی شدید به منابع طبیعی، بهعنوان مطالعه موردی انتخاب شد تا تصویری دقیقتر از این چالشها ارائه شود. روش: این پژوهش از روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) بهره گرفته است که یکی از روشهای معتبر و پرکاربرد تصمیمگیری چندمعیاره محسوب میشود. AHP این امکان را فراهم میسازد که با استفاده از مقایسههای زوجی، اهمیت نسبی هر مؤلفه در میان مجموعهای از معیارهای مختلف، بهصورت علمی و نظاممند تعیین شود. جامعۀ آماری پژوهش، ۲۰ نفر از متخصصان و خبرگان صنعت فولاد بود که بهدلیل آشنایی عمیق با مسائل زیستمحیطی و اقتصادی این صنعت انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامهای ساختاریافته بود که بر اساس شاخصهای اقتصادی و زیستمحیطی تدوین شد. دادههای بهدستآمده پس از گردآوری، در نرمافزار اکسپرتچویس وارد و وزن نهایی هر مؤلفه از طریق محاسبات AHP مشخص شد. این رویکرد علاوهبر کمیسازی قضاوتهای خبرگان، امکان مقایسه دقیق بین عوامل اقتصادی و زیستمحیطی را فراهم آورد. یافتهها: نتایج نشان داد که در بُعد اقتصادی، وابستگی کسبوکار با وزن 9/22 درصد مهمترین عامل تأثیرگذار است. این شاخص بیانگر آن است که هرچه میزان وابستگی یک سازمان به منابع طبیعی و فرایندهای حساس به تغییرات اقلیمی بیشتر باشد، آسیبپذیری آن نیز در برابر اختلالهای ناشی از تغییرات اقلیمی افزایش مییابد. سازمانهایی که نتوانند خود را با شرایط جدید وفق دهند، در معرض افزایش هزینههای عملیاتی، کاهش بهرهوری و حتی تعطیلی قرار میگیرند. پس از آن، کاهش اتلاف منابع (5/14 درصد) و سرمایهگذاری مناسب (6/13 درصد) بهترتیب در اولویتهای بعدی قرار گرفتند. کاهش اتلاف منابع بیانگر ضرورت افزایش بهرهوری انرژی و مواد اولیه است که میتواند هزینهها را کاهش و بازدهی را ارتقا دهد. همچنین، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و پایدار، بهویژه در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر و نوآوریهای سبز، بهعنوان راهبردی کلیدی برای افزایش توان رقابتی سازمانها شناخته شد. در بُعد زیستمحیطی نیز، دو مؤلفۀ از دست دادن منابع تجدیدناپذیر آب و اصلاح تجهیزات و فرایندها اهمیت ویژهای داشتند. این نتایج نشاندهندۀ ضرورت تمرکز سازمانها بر مدیریت منابع آبی، بهینهسازی فرایندهای صنعتی و بهکارگیری فناوریهای جدید برای کاهش آلودگی و مصرف انرژی است. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش بیانگر آن است که سازمانها برای مقابلۀ مؤثر با تغییرات اقلیمی باید به ابعاد اقتصادی و زیستمحیطی نگاه تلفیقی و همزمان داشته باشند. تنها در چنین وضعیتی است که میتوان تابآوری سازمانها را در برابر تهدیدهای ناشی از تغییرات اقلیمی افزایش داد. راهکارهای پیشنهادی، شامل کاهش مصرف منابع طبیعی، ارتقای بهرهوری انرژی، سرمایهگذاری در تحقیق و توسعۀ فناوریهای پایدار، اجرای سیاستهای حمایتی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و استفاده از فناوریهای نوین در مدیریت پسماند و کنترل آلایندگی است. این نتایج میتواند برای مدیران صنایع و سیاستگذاران، بهعنوان مبنای تدوین برنامههای راهبردی و سیاستهای کلان استفاده شود. همچنین، پژوهش حاضر میتواند آغازی برای تحقیقات آینده در زمینۀ توسعۀ مدلهای جامع و نوآورانه مدیریت تغییرات اقلیمی به کار گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گزارشگری پایداری؛ پایداری؛ صنعت فولاد؛ تغییرات اقلیمی | ||
| مراجع | ||
|
ارواحی، سمانه و رجاییزاده هرندی، احسان (1401). بررسی تأثیر حاکمیت شرکتی و کیفیت حسابرسی داخلی بر کیفیت گزارشگری مالی. فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 6(84)، 39-55.
اسماعیلی کیا، غریبه و فتحی نیا، حسنا (1404). بررسی تأثیر عملکرد زیستمحیطی، اجتماعی و راهبری بر عملکردهای مالی و غیرمالی شرکت: نقش تعدیلکنندگی ویژگیهای ساختاری مدیریت. بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 32(1)، 1-29.
حسینی، سیدعلی و بابایی، فاطمه (1402). ارائه الگویی برای شناسایی عناصر مهم گزارشگری پایداری شرکتی با تأکید بر اصول و ارزشهای اسلامی. بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 30(4)، 684- 724.
حکمت، هانیه؛ رحمانی، علی و موفق، سمیرا (1404). تأثیر افشای گزارشگری پایداری و مقایسهپذیری اطلاعات حسابداری بر تداوم سود. بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 32(1)، 95- 116.
رمضانی موزیرجی، مازیار؛ صبور، محمدرضا؛ دزواره، قربانعلی و احتشامی، مجید (1402). ارزیابی چرخه حیات تولید فولاد و اثرات زیستمحیطی آن. مجله تحقیقات نظام سلامت، ۱۹(1)، ۹۴-۸۵.
شفیعی، حسین؛ خدامیپور، احمد؛ دستگیر، محسن (1395). بررسی رابطه بین تغییرات سطح افشای مسائل اجتماعی و زیستمحیطی با شاخصهای سودآوری با استفاده از شاخص KLD، دانش مالی حسابداری، 3 (4)، 43-64.
کردلو، محمدرضا؛ رحیمزاده، اشکان و محمدی، بهرام (1396). ضرورت تهیه گزارشگری پایداری؛ اصول و ساختار آن. پژوهشهای جدید در مدیریت و حسابداری، 28(3)، 105-114.
محمودخانی، مهناز؛ رحمانی، علی؛ همایون، سعید؛ نیاکان، لیلی (1400). شناسایی مؤلفههای گزارشگری پایداری در صنعت بیمه، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 6(11)، 187-216.
References Arvahi, S. & Rajaeezadeh Harandi, A. (2022). Examining the impact of corporate governance and internal audit quality on financial reporting quality. Quarterly Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 6(84), 39–55. (in Persian) Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. Caputo, F. & Pizzi, S. (2018). Ethical firms and web reporting: Empirical evidence about the voluntary adoption of the Italian ‘Legality Rating’. International Journal of Business and Management, 14, 36. Erhinyoja, E. F. (2019). Corporate social sustainability reporting and financial performance of oil and gas industry in Nigeria. International Journal of Accounting, Finance and Risk Management, 4(2), 44-60. Esmaeili Kia, G., Gharibeh, F., Fathinia, H. & Hasna, M. (2025). Investigating the impact of environmental, social, and governance (ESG) performance on firms' financial and non-financial outcomes: The moderating role of managerial structural characteristics. Accounting and Auditing Reviews, 32(1), 1–29. (in Persian) European Commission. (2023). The European Green Deal. https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en (accessed 2 January 2023). Hekmat, A., Rahmani, M. & Movafagh, M. (2025). The effect of sustainability reporting disclosure and accounting information comparability on earnings persistence. Accounting and Auditing Reviews, 32(1), 95–116. (in Persian) Hoseini, A. & Babaei, S. (2023). Providing a model for identifying key elements of corporate sustainability reporting with an emphasis on Islamic principles and values. Accounting and Auditing Reviews, 30(4), 684–724. (in Persian) Kordloo, M.R., Rahimzadeh, A. & Mohammadi, B. (2017). The necessity of sustainability reporting; Its principles and structure. New Research in Management and Accounting, 28(3), 105–114. (in Persian) Lock, I. & Seele, P. (2015). Analyzing sector-specific CSR reporting: Social and environmental disclosure to investors in the chemicals and banking and insurance industry. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 22(2), 113–128. Mahmoudkhani, M., Rahmani, A., Homayoun, S. & Niakan, L. (2021). Identification of sustainability reporting components in the insurance industry. Biannual Journal of Accounting Value and Behavior, 6(11), 187–216. (in Persian) Oudah, M., Jabeen, F. & Dixon, C. (2018). Determinants linked to family business sustainability in the UAE: An AHP approach. Sustainability, 10(1), 246. Pizzi, S., Mastroleo, G., Venturelli, A., & Caputo, F. (2024). The digitalization of sustainability reporting processes: A conceptual framework. Business Strategy and the Environment, 33(2), 1040-1050. Ramezani Mozirji, M., Saboor, M., Dezvareh, G. & Ehteshami, M. (2023). Life cycle assessment of steel production and its environmental impacts. Journal of Health System Research, 19(1), 85–94. (in Persian) Saaty, T. L. (2002). Decision making with the analytic hierarchy process. Scheyvens, R., Banks, G. & Hughes, E. (2016). The private sector and the SDGs: The need to move beyond ‘business as usual’. Sustainable Development, 24, 371–382. Shafiei, H., Khodamipour, A. & Dastgir, M. (2016). Examining the relationship between changes in the level of disclosure of social and environmental issues and profitability indicators using the KLD index. Financial Accounting Knowledge, 3(4), 43–64. Van Linh, N., Hung, D. N. & Quang Binh, T. (2022). Relationship between sustainability reporting and firm’s value: Evidence from Vietnam. Cogent Business & Management, 9, 2082014. WFE. (2017). The role of stock exchanges in fostering economic growth and sustainable development. UNCTAD & World Federation of Exchanges. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 485 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 377 |
||