| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,218,017 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,403,673 |
مطالعه کارکردگرایانه روشهای آزمون ایزدی به عنوان ادلّه اثبات دعوی در آئین دادرسی ساسانی | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2026.400929.473838 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا کردستانی1؛ مرتضی دهقان نژاد* 2؛ اسماعیل سنگاری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ ایران قبل از اسلام مدرس مدعو گروه تاریخ و باستانشناسی دانشگاه جیرفت | ||
| 2عضو هیئت علمی گروه تاریخ و ایران شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 3گروه آموزشی تاریخ و ایران شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان ،اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| آزمون ایزدی به نوعی راستی آزمایی آئینی اشاره داردکه در تمدنهای جهان باستان مانند ایران، میانرودان،مصر وچین بهعنوان یکی از ادلّه اثبات جرم در محاکم قضایی بهکار میرفت.این آئین پیش از ورود آریاییها در محاکم دادرسی ایلام باستان تحتتأثیر فرهنگ میانرودان رواج داشت.در فرهنگ آریایی نیز قدیمیترین نشانههای باور به آن درمتون اوستایی مانند گاثاها،وندیداد و یشتها مشاهده میشود.هدف نگارنده آن است بارویکرد کارکردگرایانه و استفاده از ابزارکتابخانهای و روش تحلیل تاریخی به بررسی تحلیلی نقش آزمون ایزدی در اثبات دعوی علیه زنان در آئین دادرسی ساسانی بپردازد.سوال اصلی این است که چه آزمونهای ایزدی در متون فقهیحقوقی ساسانی برای ادله اثبات جرم موجود بود و چه کارکردی در جامعه ساسانی داشت؟مطالعه کارکردگرایانه متون فقهیحقوقی بازماندهی ایران باستان از دوره ایلام تا ساسانی نشان دادکه جرائم کیفری در عصر ساسانی به سه دسته کلی جرائم علیه خدا، شاه و دیگری تقسیم شده بودند.وضعیت حقوقی زنان در عهد ساسانی نسبت به دورههای قبل رو به بهبودی نهاده بود.طبق مادیان هزاردادستان و سایر منابع فقهیحقوقی دوره ساسانی مانند روایت اِمیداشوهیشتان و شایستناشایست،زنان بابرخورداری از هودگان هازمانی و خاوندی حق اقامه دعوی داشتند و میتوانستند بهتنهایی در دادگاه شهادت دهند و صاحب جهیزیه و اموال شخصی خود باشند؛حتّی اگر زنی ازطرف شوهرِ خود مورد اتهام زِنا و نُشوز قرار میگرفت در صورت عدم اقرار صریح وی، قاضی رأی به برائتش میداد. همچنین در این دوره زنان از انجام آئین آزمون ایزدی معاف بودند.گویی در پایان عهد باستان متأخر، زنان در ایران به حقوق مدنی پیشرفتهتری نسبت به قبل دستیافته بودند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اثبات جرم؛ آزمون ایزدی؛ زن؛ ساسانی؛ کارکرد | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 144 |
||