پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,118 |
| تعداد مقالات | 76,486 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,852,798 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 114,932,351 |
بازاندیشی تنهایی: نقد درمان مبتنی بر ارتباط و احیای مفهوم خلوت در سنت عرفانی | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| دوره 58، شماره 2، دی 1404، صفحه 539-558 اصل مقاله (720.71 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2026.403128.630677 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامعلی هاشمی فر* 1؛ مهدی عظیمی2 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیل انتقادی میانرشتهای، مسئلۀ تنهایی انسان معاصر را بازاندیشی میکند و نشان میدهد درمانهای مبتنی بر ارتباط (RBT)، هرچند در بهبود مهارتهای میانفردی و کاهش انزوای اجتماعی مؤثرند، در سطحی عمیقتر، از التیام رنج اگزیستنسیال و خلأ معنای زیسته ناتوان میمانند. با تفکیک میان انزوا، تنهایی رنجآور و خلوتگزینی آگاهانه، و با مرور شواهد نظری و تجربی درباره پیامدهای تنهایی، استدلال میشود که اتکای یکسویه به پیوندهای بیرونی میتواند به وابستگی، انتقالهای آسیبزا و ناکارآمدی در موقعیتهای خاص بینجامد. در برابر، سنت حکمی-عرفانی اسلامی، راهبردی بدیل عرضه میکند: «خلوت»، نه به معنای کنارهگیری منفعلانه، بلکه بهمثابۀ ظرفیتی نظاممند برای خودتنظیمی عاطفی، آگاهی فراشناختی، پالایش توجه و بازآفرینی معنا. بر این مبنا، خلوت ابزار تبدیل رنج تنهایی به شکوفایی خلاقیت، منبع رشد فردی و گشودگی به ساحت قدسی است و بهجای گریز از دیگری، امکان مواجۀ اصیل با خویشتن و بازتنظیم نسبت با جهان اجتماعی را فراهم میآورد. نوآوری مقاله در صورتبندی خلوت بهعنوان مکانیسمی فلسفی-روانشناختی است که میتواند مکمل درمانهای ارتباطمحور تلقی شود؛ بدیلی که ضمن تبیین بنیانهای نظری خود در میراث حکمی و عرفانی، پاسخی تازه به بحران تنهایی انسان مدرن عرضه میکند و افقهایی نو برای فهم و مواجۀ وجودی با تنهایی میگشاید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنهایی؛ خلوت؛ درمان مبتنی بر ارتباط؛ رواندرمانی اگزیستنسیال | ||
| مراجع | ||
|
آشتیانی، جلالالدین. (1378). منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران (ج 3). قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
سهروردی، یحیی بن حبش. (1372). مجموعه مصنفات شیخ اشراق (جلد 3). تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه).
شهرزوری، شمسالدین محمد. (1372). شرح حکمة الاشراق (تحقیق حسین ضیایی). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (بیتا). الرسائل (رسالة فی القضاء و القدر). تهران: مکتبة المصطفوی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1366الف). تفسیر القرآن الکریم (جلد 4). تهران: بیدار.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1366ب). شرح أصول الکافی (جلد 1). تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه).
شیرازی، قطبالدین. (1383). شرح حکمة الاشراق. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
قشیری، ابوالقاسم. (1388). رساله قشیریه (تصحیح ابوعلی حسن بن احمد عثمانی و بدیعالزمان فروزانفر). تهران: نشر زوار.
نسفی، عزیز. (1378). سلوک صوفیانه (تحقیق لوید وینستجان ریجون و مجدالدین کیوانی). تهران: نشر مرکز.
هروی، محمدشریف. (1363). شرح حکمة الاشراق (تصحیح حسین ضیایی). تهران: امیرکبیر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 94 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 104 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب