| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,147 |
| تعداد مقالات | 76,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,902,412 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,880,858 |
تحلیل تطبیقی الزام قراردادی در پرتو قدرت هنجاری دولت: بازخوانی نظریۀ «الزام متداخل» در تقاطع حقوق عمومی و خصوصی | ||
| مطالعات حقوق خصوصی | ||
| دوره 55، شماره 4، دی 1404، صفحه 631-656 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlq.2026.399463.1008014 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی مرادی برلیان* 1؛ محمدقاسم تنگستانی2 | ||
| 1استادیار، گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه حقوق بینالملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در نظام حقوقی ایران، الزام قراردادی اغلب بر اصل حاکمیت اراده استوار تلقی میشود؛ گویی تعهد، پیامد توافق طرفین است. این مقاله با طرح نظریۀ «الزام متداخل»، به بازخوانی فلسفی ماهیت تعهد میپردازد. بر پایۀ این نظریه، تعهد نه یک رابطۀ ایستا، بلکه ساختاری پویا و سهلایه دارد که در بستر تعامل ارادۀ خصوصی، اقتدار هنجاری دولت و سازوکارهای نهادیِ تفسیر و اجرا شکل میگیرد. روش تحقیق حاضر، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی است. از رهگذر بررسی تطبیقی نظامهای فرانسه، آلمان و انگلستان و تحلیل برخی آرای وحدت رویۀ دیوان عالی کشور (۱۴۰0–۱۴04)، نشان داده میشود که مادۀ ۲۳۰ قانون مدنی، بهمثابۀ «نقطۀ انجماد الزام»، کارکردی فعال در تحدید یا تقویت تعهدات دارد. نوآوری مقاله در ارائۀ الگوی تلفیقی است که میتواند راهگشای اصلاحات تقنینی و توسعۀ رویۀ قضایی در نظام حقوقی ایران باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارادۀ متعاملین؛ تعهد مدنی؛ تعهد متداخل؛ عدالت قراردادی؛ نظم عمومی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
ابهری، حمید؛ فلاح خاریکی، مهدی (۱۳۹۹). شروط غیرمنصفانه در قراردادهای تجاری الکترونیکی در حقوق ایران و اروپا. پژوهشنامۀ حقوق تطبیقی، ۴(۱)، ۹-۳۴. doi:10.22080/lps.2020.2697
امامی، حسن (۱۴۰۲). حقوق مدنی. ج 1، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
امامی، حسن (۱۳۹۳). حقوق مدنی. ج ۶: عقود معین، تهران: اسلامیه.
کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۰). قواعد عمومی قراردادها. ج 1، تهران: میزان.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (1403). گزارش تحولات شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی: سال ۱۴۰۲. تهران.
=4SgcHzg9sAjhD4IhSkVbow%3D%3D) (15 مرداد 1404)
کاظمی، محمود (1404). دعوی الزام فروشندۀ مال مرهونه به فک رهن؛ نقد رأی وحدت رویۀ شمارۀ 832 هیأت عمومی دیوان عالی کشور. فصلنامۀ قضاوت، 25 (123)، 1-23. doi: 10.22034/judg.2025.2071159.1591
مرکز آمار ایران (1403). اطلاعیۀ شاخص تورّم ماهانۀ اسفند ۱۴۰۲، تهران. http://amar.org.ir/news/ID/15228/shg0212 (20 مرداد 1404)
محقق داماد، سیدمصطفی (۱۳۹۰). نظریۀ عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی (1403). گزارش کارشناسی پویاییشناسی مسائل و نابسامانیهای فضای مجازی در ایران. شمارۀ مسلسل 19885، تهران. https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1807993 (17 تیرماه 1404)
References Abhari, H., & fallah kharyeki, M. (2020). Unfair Terms in Electronic Commercial Contracts in Iranian law and European law. Journal of Comparative Law, 4(1), 9-34. doi: 10.22080/lps.2020.2697 [in Persian] Atiyah, P. S. (1979). The Rise and Fall of Freedom of Contract. Oxford: Clarendon Press. Brownsword, R., & Howells, G. (1999). When surfers start to shop: Internet commerce and contract law. Legal Studies, 19(3), 301–322. https://doi.org/10.1111/j.1748-121X.1999.tb00097.x Bundesgerichtshof (BGH). (2014). Urteil vom 8. April 2014 – KZR 53/12. https://juris.bundesgerichtshof.de/cgibin/rechtsprechung/document.py?Art=en&Datum=2014&Gericht=bgh&Seite=4&Sort=1026&anz=3080&nr=68125&pos=126(Accessed 13 July 2025) Central Bank of the Islamic Republic of Iran. (2024). Report on Developments of the Consumer Price Index: Year 1402 [2023–2024]. Tehran. https://amar.org.ir/Portals/0/Articles/tavarom140302.pdf?ver=4SgcHzg9sAjhD4IhSkVbow%3D%3D (accessed 6 August 2025). [in Persian] Collins, H. (1999). Regulating Contracts. Oxford: Oxford University Press. Dworkin, R. (1986). Law’s Empire. Cambridge, MA: Harvard University Press. Emami, H. (2014). Civil Law, Vol. 6: Specific Contracts. Tehran: Eslamiyeh Press. [in Persian] Emami, H. (2023). Civil Law. Vol. 1. Tehran: University of Tehran Press [in Persian] Fried, C. (1981). Contract as Promise. Cambridge, MA: Harvard University Press. Hart, H. L. A. (1961). The Concept of Law. Oxford: Clarendon Press. Howells, G., & Weatherill, S. (2022). Consumer Protection Law (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press. Katouzian, N. (2001). General Principles of Contracts, Vol. 1. Tehran: Mizan Publishing. [in Persian] Kazmi, M. (2025). The lawsuit against the seller of the mortgaged property to release the mortgage (Review and Analysis of Unanimity Decision No. 832 of the General Board of the Supreme Court). Judgment, 25(123), 1-23. doi: 10.22034/judg.2025.2071159.1591[in Persian] Loughlin, M. (2010). Foundations of Public Law. Oxford: Oxford University Press. Mohaghegh-Damad, S. M. (2011). General Theory of Conditions and Obligations in Islamic Law. Tehran: Center for Islamic Sciences Publishing. [in Persian] Research Center of the Islamic Consultative Assembly. (2024). Expert Report on the Dynamics and Disorders of the Cyberspace Environment in Iran, Serial No. 19885. Tehran. https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1807993 (Accessed 8 July 2025) [in Persian] Rössler, H. (2007). Hardship in German Codified Private Law – In Comparative Perspective to English, French and International Contract Law. European Review of Private Law, 3, 483–513. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1154004 (Accessed 13 May 2025) Schmitt, C. (2005). Political Theology: Four Chapters on the Concept of Sovereignty (G. Schwab, Trans.). Chicago: University of Chicago Press. (Original work published 1932) Statistical Center of Iran. (2024). Monthly Inflation Index Announcement: Esfand 1402 [March 2024]. Tehran. http://amar.org.ir/news/ID/15228/shg0212 (Accessed 11 August 2025). [in Persian] Wicker, G., & Pelletier, J. (2015). La suppression de la cause et les solutions alternatives. In J. Ghestin & M. Mekki (Eds.), La réforme du droit des obligations en France: 5èmes journées franco-allemandes (pp. 107–137). Paris: Société de législation comparée. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 266 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 245 |
||