| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,848 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,524,323 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,565,754 |
واکاوی دلایل انفعال دولت در برخی از عرصههای عمومی: یک مطالعۀ کیفی | ||
| مدیریت دولتی | ||
| دوره 17، شماره 4، 1404، صفحه 834-871 اصل مقاله (612.33 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jipa.2025.396601.3712 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی خسروی1؛ حسن دانایی فرد* 2؛ سید حسین کاظمی3؛ جلیل دلخواه4؛ لطفالله فروزنده5 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 4استادیار، گروه برنامهریزی و مدیریت، مرکز مطالعات مدیریت و توسعه فناوری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 5دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف این پژوهش شناسایی و واکاوی دلایل انفعال دولت در برخی از عرصههای عمومی است تا به این پرسش بنیادین پاسخ داده شود که چرا دولت در ایران، در برخی حوزههای عمومی، با وجود شناسایی مسئله و وجود انتظار اجتماعی برای اقدام، راهبرد انفعال یا بیعملی را انتخاب میکند. روش: روش پژوهش این مطالعه، تحلیل محتوای کیفی بر اساس رویکرد الو و کینگاس (۲۰۰۸) است. نمونهگیری با رویکرد هدفمند صورت گرفته و در مجموع ۳۳ مصاحبۀ نیمهساختاریافته با افرادی از جمله مسئولان دولتی، نمایندگان مجلس، استادان دانشگاهی با سابقۀ اجرایی و دانشپژوهان خطمشی انجام شده است. فرایند تحلیل شامل سه مرحله آمادهسازی، سازماندهی و گزارشدهی بوده و در نهایت با استخراج چهار مقولۀ اصلی (ساختاری و نهادی، شناختی و رفتاری، سیاسی و انتخاباتی و محیطی و زمینهای) الگوهای جامع و چندبُعدی انفعال دولت تحلیل و تبیین شده است. یافتهها: دلایل انفعال دولت در ۴ مقولۀ اصلی و ۲۰ زیرمقوله شناسایی شد. در خصوص مؤلفههای ساختاری و نهادی، ناکارآمدی بوروکراسی، چسبیدگی به رویههای سنتی، وابستگی به سیستمهای تاریخی و کاغذبازی، ناهماهنگی بین نهادهای دولتی و تداخل وظایف، بهعنوان مهمترین عوامل دخیل در ایجاد شرایط انفعال مطرح شده است. همچنین، نظام انتفاعات و تعارض منافع در محیطهای دولتی، انگیزههای فردی و گروهی برای حفظ منافع خاص و جلوگیری از تحولات ساختاری را تقویت میکند. در بُعد شناختی و رفتاری، سوگیریهای روانی مانند اجتناب از سرزنش، ریسکگریزی، سوگیری خوشبینانه به وضعیت موجود، میانبُرهای شهودی و نقص در ظرفیت تحلیل مسائل، باعث تثبیت نگرش مقابل تغییر و تشکیل چرخهای از پاسکاری در میان خطمشیگذاران شده است. علاوهبراین، در سطح سیاسی و انتخاباتی، محاسبات کوتاهمدت بهدلیل فشارهای انتخاباتی، پوپولیسم، موضوعزدایی و نزدیکی سیاستی، به اتخاذ تصمیمات نمایشی وعدم ورود به عرصههای بلندمدت و اقدامات بنیادی منجر شده است. در نهایت، عوامل محیطی، از جمله بحرانها و بلایای طبیعی، شرایط اقلیمی و ژئوپلیتیکی، فشارهای بینالمللی و رسانهای، زمینهای برای ناتوانی دولت در پاسخگویی سریع به تحولات ایجاد کرده است. نتیجهگیری: انفعال خطمشی، یک پدیدۀ چندبعدی و متأثر از تعامل عوامل ساختاری/نهادی، شناختی/رفتاری، سیاسی/انتخاباتی و محیطی/زمینهای است. این انفعال نه تنها مانع پاسخگویی بهموقع به نیازهای اساسی جامعه میشود، بلکه مستلزم بررسی دقیق و بازنگری در رویهها و ساختارهای اداری، بهبود قابلیتهای تحلیلی و ارتقای هماهنگی بین نهادهای مختلف دولتی است. همچنین باید به سوگیریهای موجود در فرایند اتخاذ تصمیمها توجه ویژه شود تا سیاستمداران با بهرهگیری از دادههای دقیق و چارچوبهای تحلیلی جامع، بتوانند علاوهبر کاهش ریسکهای کوتاهمدت، چشمانداز بلندمدتی برای حل مسائل بنیادی ارائه دهند. از این رو، اصلاح روند عمل دولت و تغییر نگرش به انفعال، ضمن ایجاد فضای دانشی و فرهنگی مناسب، میتواند به ارتقای کارایی و مشروعیت نظام بینجامد. یافتهها همچنین نشان میدهد که طراحی استراتژیهای اصلاحی متکی بر تقویت هماهنگی داخلی، کاهش تضاد منافع و پذیرش ریسکهای منطقی، ضرورت دارد تا علاوهبر بهبود پاسخگویی به مسائل فوری، بتوان از بروز پیامدهای بلندمدت ناشی از انفعال جلوگیری کرد. این پژوهش در نهایت، چارچوبی تحلیلی برای درک بهتر علل بیعملی دولت ارائه میدهد که میتواند راهگشای تحول در خطمشیگذاریهای عمومی، بهویژه در کشورهایی با ساختارهای پیچیده و چالشهای چندبُعدی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انفعال خطمشی؛ کارویژههای دولت؛ خطمشی عمومی؛ حکمرانی منفعلانه؛ تحلیل محتوای کیفی | ||
| مراجع | ||
|
دانایی فرد، حسن؛ بابایی مجرد، حسین؛ عبدالحمید، مهدی؛ زینتبخش، جعفر و خسروی، مهدی (1403). واکاوی دلایل انفعال در استفاده از ابزارهای مشارکت عمومی در قانونگذاری: یک پژوهش کیفی. حکمرانی و توسعه، 4(2)، 3-18.
دانایی فرد، حسن؛ بابایی مجرد، حسین؛ خسروی، مهدی؛ مرتب، یحیی و زینتبخش، جعفر (1403). پیشایندها و پسایندهای قانون مدیریت دادهها و اطلاعات ملی (مدام): یک پژوهش کیفی، سیاستگذاری عمومی، 10(3)، 70-85.
References Alexander, M., Unruh, L., Koval, A. & Belanger, W. (2022). United States response to the COVID-19 pandemic, January–November 2020. Health Economics, Policy and Law, 17(1), 62–75. https://doi.org/10.1017/S1744133121000116 Baraybar Hidalgo, V. & Dargent, E. (2020). State Responses to the Gold Rush in the Andes (2004–2018): The Politics of State Action (and Inaction). Studies in Comparative International Development, 55(4), 516–537. https://doi.org/10.1007/s12116-020-09314-5 Barber, S. (2016). Westminster, Governance and the Politics of Policy Inaction:‘Do Nothing.’ Springer. Brown, P. R. & Stark, A. (2022). Policy inaction meets policy learning: four moments of non-implementation. Policy Sciences, 55(1), 47–63. https://doi.org/10.1007/s11077-021-09446-y Danaeefard, H., Babaee Mojarad, H. , Khosravi, M. , Morattab, Y. and Zinatbakhsh, J. (2024-b). The Antecedents and Consequences of The National Data and Information Management Law: A Qualitative Research. Iranian Journal of Public Policy, 10(3), 70-85. doi: 10.22059/jppolicy.2024.98675, (in Persian) Danaeefard, H., Babaei Mojarad, H., Abdolhamid, M., Zinatbakhsh, J. & Khosravi, M. (2024-a). Exploring the reasons for inaction in the use of public participation tools in legislation: a qualitative research. Governance and Development Journal, 4(2), 3–18, (in Persian) Dye, T. R. (2016). Understanding public policy (15th edition). Pearson. Elliott, K., Massacci, F. & Williams, J. (2016). Action, Inaction, Trust, and Cybersecurity’s Common Property Problem. IEEE Security & Privacy, 14(1), 82–86. https://doi.org/10.1109/MSP.2016.2 Elo, S. & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x Frowde, R., Dove, E. S. & Laurie, G. T. (2020). Fail to Prepare and you Prepare to Fail: the Human Rights Consequences of the UK Government’s Inaction during the COVID-19 Pandemic. Asian Bioethics Review, 12(4), 459–480. https://doi.org/10.1007/s41649-020-00151-1 Gustafsson, A. (2019). Busy doing nothing: why politicians implement inefficient policies. Constitutional Political Economy, 30(3), 282–299. https://doi.org/10.1007/s10602-019-09280-8 Head, B. (2022). Wicked Problems in Public Policy. In Wicked Problems in Public Policy. Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-030-94580-0 Hinterleitner, M., Knill, C. & Steinebach, Y. (2023). The growth of policies, rules, and regulations: A review of the literature and research agenda. Regulation & Governance. https://doi.org/10.1111/rego.12511 Howlett, M. & Cashore, B. (2020). Public policy: definitions and approaches. In A Modern Guide to Public Policy (pp. 10–21). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781789904987.00007 Kettle, L. (2025). Can Policy Succeed through Inactivity? A Case Study of UK Foreign Policy after the Gulf War. Foreign Policy Analysis, 21(1). https://doi.org/10.1093/fpa/orae036 Love, J. & Garg, A. (2014). Presidential inaction and the separation of powers. Michigan Law Review, 112(7), 1195–1250. McConnell, A. & t Hart, P. (2019). Inaction and public policy: understanding why policymakers ‘do nothing.’ Policy Sciences, 52(4), 645–661. https://doi.org/10.1007/S11077-019-09362-2 McConnell, A. & t’Hart, P. (2014). Public policy as inaction: The politics of doing nothing. Available at SSRN 2500010. McConnell, A. (2020). The use of placebo policies to escape from policy traps. Journal of European Public Policy, 27(7), 957–976. https://doi.org/10.1080/13501763.2019.1662827 Mishra, K., Neesham, C., Coghill, K. & Stubbs, W. (2020). A multilevel analysis of climate change inaction: case study of an Australian electricity company. Australasian Journal of Environmental Management, 27(2), 173–199. https://doi.org/10.1080/14486563.2020.1758806 Mourad, L. (2017). “Standoffish” Policy-making: Inaction and Change in the Lebanese Response to the Syrian Displacement Crisis. Middle East Law and Governance, 9(3), 249–266. https://doi.org/10.1163/18763375-00903005 Nair, S. (2020). Addressing uncertainty and ambiguity in policymaking: advancements and dilemmas. In A Modern Guide to Public Policy (pp. 58–77). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781789904987.00011 Olsen, A. L. (2017). Responding to problems: actions are rewarded, regardless of the outcome. Public Management Review, 19(9), 1352–1364. https://doi.org/10.1080/14719037.2017.1281998 Ramia, G., Mitchell, E., Morris, A., Wilson, S., Hastings, C. & Davies, J. (2022). Explaining Government Policy Inaction on International Student Housing in Australia: The Perspectives of Stakeholders. Higher Education Policy, 1–19. https://doi.org/10.1057/s41307-022-00288-8 Ruth, M. (2010). Economic and Social Benefits of Climate Information: Assessing the Cost of Inaction. Procedia Environmental Sciences, 1, 387–394. https://doi.org/10.1016/j.proenv.2010.09.026 Stevens, A. (2019). ‘Being human’ and the ‘moral sidestep’ in drug policy: Explaining government inaction on opioid-related deaths in the UK. Addictive Behaviors, 90, 444–450. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2018.08.036 Vij, S., Warner, J. F., Sanjeev Mehta, A. & Barua, A. (2024). Status quo in transboundary waters: Unpacking non-decision making and non-action. Global Environmental Change, 85. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2024.102821 Vis, B. (2024). Introducing a Conceptual Map of Political Elites’ Responses to Different Types of Uncertain Phenomena. Political Studies Review, 1–9. https://doi.org/10.1177/14789299231222847 Zahariadis, N., Ceccoli, S. & Petridou, E. (2021). Assessing the effects of calculated inaction on national responses to the COVID‐19 crisis. Risk, Hazards & Crisis in Public Policy, 12(3), 328–345. https://doi.org/10.1002/rhc3.12230 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 420 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 183 |
||