| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,848 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,508,293 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,554,804 |
تحلیل فضایی عناصر محیطزیستی مؤثر بر مکانیابی و ساخت پلهای تاریخی، مطالعة موردی: استان آذربایجان شرقی | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2025.407802.2868 | ||
| نویسندگان | ||
| طلا یعقوبی1؛ شبنم اکبری نامدار* 2؛ نسیم نجف قلیپور کلانتری2 | ||
| 1گروه معماری، واحد ارس جلفا، دانشگاه آزاد اسلامی، جلفا، ایران. | ||
| 2گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین الگوی فضایی مکانیابی پلهای تاریخی استان آذربایجانشرقی و شناسایی نقش عوامل طبیعی، زمینشناختی، انسانی، تاریخی و فرهنگی در شکلگیری این سازهها انجام شد. روش تحقیق ترکیبی و مبتنی بر تحلیلهای مکانی، مدلهای خودهمبستگی فضایی (Moran’s I و LISA)، رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) و بررسی اسنادی–تاریخی است. بدین منظور ابتدا موقعیت بیست پل تاریخی استان در محیط GIS استخراج و با متغیرهای محیطی همچون بارندگی، شیب، فاصله از رودخانه، نوع بستر، کاربری اراضی و شبکة ارتباطی تلفیق شد. نتایج آزمون موران جهانی نشان داد که توزیع پلها کاملاً غیرتصادفی بوده و در قالب خوشههای «High–High» در جنوب غربی و خوشههای «Low–Low» در شمال و شمالشرق استان ظاهر شده است. یافتههای LISA نیز این الگو را تأیید کرد. در ادامه، تحلیل GWR نشان داد که عوامل طبیعی در نواحی شمالی بیشترین اثرگذاری را دارند، در حالیکه عوامل انسانی مانند فاصله از شهر، روستا و راهها در نواحی مرکزی و جنوبی نقش تعیینکنندهتری ایفا میکنند. همچنین مشخص شد که دورههای تاریخی صفویه و قاجاریه بیشترین تأثیر را در تنوع مصالح، تعداد دهنهها و فرم سازهای پلها داشتهاند. ترکیب شواهد تاریخی با تحلیلهای مکانی نشان داد که مکانیابی پلها همواره تابع ساختارهای هیدرولوژیک، نیازهای ارتباطی و الزامات فرهنگی–امنیتی منطقه بوده است. در نهایت، مدل مفهومی پژوهش نشان میدهد که همپوشانی عوامل محیطی، انسانی و تاریخی موجب شکلگیری الگویی پایدار و هدفمند در توزیع پلهای تاریخی استان شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آذربایجان شرقی؛ پلهای تاریخی؛ تحلیل فضایی؛ عناصر محیطی؛ مکانیابی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 59 |
||