میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,121
تعداد مقالات76,557
تعداد مشاهده مقاله153,190,149
تعداد دریافت فایل اصل مقاله115,393,872
نورائی, همایون, رمضانی, سارا, عسگری, علی, قلی‌پور, علیرضا, قدیری, عارف, نوری, سعید. (1404). ارزیابی اثرات مگامال سیتی‌سنتر اصفهان بر کالبد محیط پیراکلانشهری با استفاده از تحلیل فضایی زمانی. , 13(4), 43-58. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.391416.2044
همایون نورائی; سارا رمضانی; علی عسگری; علیرضا قلی‌پور; عارف قدیری; سعید نوری. "ارزیابی اثرات مگامال سیتی‌سنتر اصفهان بر کالبد محیط پیراکلانشهری با استفاده از تحلیل فضایی زمانی". , 13, 4, 1404, 43-58. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.391416.2044
نورائی, همایون, رمضانی, سارا, عسگری, علی, قلی‌پور, علیرضا, قدیری, عارف, نوری, سعید. (1404). 'ارزیابی اثرات مگامال سیتی‌سنتر اصفهان بر کالبد محیط پیراکلانشهری با استفاده از تحلیل فضایی زمانی', , 13(4), pp. 43-58. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.391416.2044
نورائی, همایون, رمضانی, سارا, عسگری, علی, قلی‌پور, علیرضا, قدیری, عارف, نوری, سعید. ارزیابی اثرات مگامال سیتی‌سنتر اصفهان بر کالبد محیط پیراکلانشهری با استفاده از تحلیل فضایی زمانی. , 1404; 13(4): 43-58. doi: 10.22059/jurbangeo.2025.391416.2044

ارزیابی اثرات مگامال سیتی‌سنتر اصفهان بر کالبد محیط پیراکلانشهری با استفاده از تحلیل فضایی زمانی

پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری
دوره 13، شماره 4، آذر 1404، صفحه 43-58    اصل مقاله (1.23 M)
نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jurbangeo.2025.391416.2044
نویسندگان
همایون نورائی* ؛ سارا رمضانی؛ علی عسگری؛ علیرضا قلی‌پور؛ عارف قدیری؛ سعید نوری
گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
در دهه‌های اخیر، به‌ویژه مگا مال‌ها، به‌عنوان کانون‌های چندمنظوره فعالیت‌های تجاری، تفریحی و اجتماعی، نقشی محوری در شکل‌دهی به فضاهای شهری و محیط پیرامونی خود ایفا کرده‌اند. این پژوهش به بررسی پیامدهای کالبدی ناشی از احداث سیتی‌سنتر اصفهان به‌عنوان یکی از کانون‌های نوین تجاری-تفریحی می‌پردازد که در پی گسترش شهرنشینی و تغییر الگوهای مصرف پدید آمده است. هدف اصلی، شناسایی و تحلیل این پیامدها بین سال‌های 1385 تا 1403 با استفاده از رویکرد تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) است. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی و بررسی‌های میدانی گردآوری‌شده و برای تحلیل کمی، از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش تصمیم‌گیری چندمعیاره ویکور بهره گرفته‌شده است. محدوده موردمطالعه در پهنه پیراکلانشهری اصفهان، با تأکید بر موقعیت مگامال سیتی‌سنتر، بر اساس پیمایش‌های میدانی پیش از آغاز پژوهش، شناخت قبلی پژوهشگران از منطقه، محدودیت‌های جغرافیایی و شبکه معابر اصلی از جمله اتوبان شهید دستجردی و بزرگراه خلیج‌فارس، و همچنین نقاط ورودی به سیتی‌سنتر، به‌طور دقیق تعیین و تثبیت شد؛ امری که در طراحی روش تحقیق و تحلیل یافته‌ها نقشی اساسی ایفا کرده است. تحلیل‌ها بر اساس پنج شاخص کلیدی صورت گرفته است: مطلوبیت کاربری اراضی (شامل تغییرات ماتریس سازگاری، وابستگی و ظرفیت)، بافت کالبدی (تغییرات الگوی بافت)، الگوی شبکه معابر (فاصله دوربرگردان‌ها، تقاطع‌ها، ورودی‌ها، سلسله‌مراتب و کیفیت روسازی معابر)، توزیع تأسیسات و زیرساخت‌های شهری (دسترسی به خدماتی نظیر آتش‌نشانی، مراکز درمانی و فضاهای سبز) و سیمای شهری (تأثیر بر دیدهای موجود و خط آسمان). یافته‌ها نشان می‌دهد که احداث سیتی‌سنتر منجر به بهبود دسترسی به خدمات شهری، ارتقای کیفیت معابر (سلسله‌مراتب و روسازی) و افزایش مطلوبیت کاربری اراضی (ظرفیت و وابستگی) شده است. این نتایج می‌تواند راهگشای برنامه‌ریزی بهتر برای توسعه مراکز مشابه در بسترهای شهری باشد.
کلیدواژه‌ها
ارزیابی اثرات؛ توسعه شهری؛ روش ویکور؛ محیط کالبدی؛ مگامال
مراجع
  1. ابراهیم‌نیا، وحیده و اسدی، شهاب‌الدین. (۱۳۹۹). ارزیابی اثرات اجرای ابر پروژه بین‌الحرمین شیراز بر اجتماع محلی پیرامونی آن. مسکن و محیط روستا، ۳۹ (۱۷۲)، ۹۰-۷۷. https://doi.org/10.22034/39.172.77
  2. ایمانی شاملو، جواد و عزتی‌مهر، محمدرضا. (1401). بررسی تأثیرات مگا مال‌ها بر روی محدوده‌های پیرامونی (نمونه موردی: لاله پارک، ستاره‌باران و ایپک پالاس شهر تبریز). اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۳ (۴)، ۹۸-۱۱۳. https://doi.org/10.22034/uep.2022.365581.1289
  3. حبیبی، لیلا و محمودی پاتی، فرزین. (۱۳۹۶). از بازار تا پاساژ: تحلیلی بر سیر تحولات فضاهای تجاری مدرن در شهر تهران. باغ نظر، ۱۴ (۴۹)، ۴۳-۵۲.
  4. دیاریان، نیره و نوریان، فرشاد. (۱۴۰۱). جایگاه مفهوم منفعت عمومی در فرایند شکل‌گیری مگامال: یک نظریه زمینه‌ای در خصوص تجربه ساکنین بافت‌های پیرامونی. پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، ۱۰ (۱)، ۱۲۱–۱۴۲. https://doi.org/10.22059/jurbangeo.2021.324419.1528
  5. زنگانه، احمد؛ کرمی، تاج‌الدین و یدالهی صابر، رقیه. (1400). ارزیابی اثرات زیست‌محیطی بزرگراه طبقاتی صدر تهران بر محله‌های پیرامون. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۲۱ (۶۲)، ۳۱۹-۳۳۸.
  6. ساسانپور، فرزانه؛ موحد، علی؛ سلیمانی مهرنجانی، محمد و دلفان آذری، زهرا. (1401). تحلیل اثرات مگا مال‌ها بر پایداری جوامع محلی (مطالعه موردی: شهرهای شهرستان عباس‌آباد). جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، ۲۰ (۳)، ۱-۳۳. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.69315.1024
  7. شیرودی، مرتضی. (۱۳۸۳). ایران: تلاشی طولانی برای الحاق به سازمان تجارت جهانی. پژوهشنامه اقتصادی، ۴ (۱۲)، ۱۸۷–۲۰۳.
  8. شیعه، اسماعیل و حاجیانی، مهسا. (۱۳۹۸). تأثیرات مگا مال‌ها بر هویت محله‌ای در شهر تهران؛ مطالعه موردی: اطلس مال نیاوران. مطالعات شهر ایرانی اسلامی، ۹ (۳۶)، ۶۹–۷۹. https://doi.org/20.1001.1.2228639.1398.9.36.6.5
  9. فعال، احمد؛ زیباکلام، صادق و توحیدفام، محمد. (۱۴۰۲). تبارشناسی توسعه در ایران معاصر با تکیه بر تحلیل ناپیوستگی مدرنیته و مدرنیزاسیون. مطالعات اجتماعی ایران، ۱۷ (۲)، ۵۷–۷۹. https://doi.org/10.22034/jss.2024.2010279.1794
  10. قاسمی، یارمحمد. (۱۳۸۷). ارزیابی نحوه مدیریت توسعه در ایران. نامه علوم اجتماعی، ۱۶ (۱).
  11. معاونت حمل‌ونقل وزارت راه و شهرسازی. (۱۳۹۹). تند راه‌ها و تبادل‌های شهری: آیین‌نامه طراحی معابر شهری. معاونت پژوهشی دانشگاه تهران.
  12. نوری، شیوا و رفیعیان، مجتبی. (۱۳۹۵). سنجش اثرات کیفی ناشی از اجرای مگا پروژه‌های شهری بر ارتقای اقتصاد محلی (مورد پژوهی: دریاچه شهدای خلیج‌فارس واقع در منطقه ۲۲ شهر تهران). صفه، ۲۶ (۷۳)، ۱۰۵–۱۲۲. https://doi.org/20.1001.1.1683870.1395.26.2.6.1
  13. یوسفی، علی؛ مولایی هشجین، نصرالله و رضایی، پرویز. (۱۴۰۱). تبیین عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی روستاهای پیراشهری رشت. توسعه فضاهای پیراشهری، ۴ (۱)، ۴۷-۶۶. https://doi.org/20.1001.1.26764164.1401.4.1.3.4
  14. Abutaleb, A., McDougall, K., Basson, M., & Al-Ameri, M. (2020). The Impact of Transit-Oriented Shopping Mall Developments (TOSMDs) on Metro Station Ridership: Dubai Metro Redline. Urban Rail Transit, 6, 157–170. https://doi.org/10.1007/s40864-020-00129-0
  15. Almeida, R., Brandão, M., Torres, R., Patrício, P., & Amaral, P. (2021). An assessment of the impacts of large‐scale urban projects on land values: The case of Belo Horizonte, Brazil. Papers in Regional Science, 100(2), 517-560. https://doi.org/10.1111/pirs.12572
  16. Brynhildsen, M. (2021). The retail evolution and urban transformation: An analysis of challenges, social implications, and municipal adaptation in Malmö City. Thesis for master's degree, Department of Human Geography, Lund University. http://lup.lub.lu.se/student-papers/record/9048164
  17. Chan, E. (2023). Take back our city: reclaiming shopping malls in Hong Kong. City, 27(5–6), 778–794. https://doi.org/10.1080/13604813.2023.2256527
  18. Chapple, K., & Loukaitou-Sideris, A. (2019). Transit-oriented displacement or community dividends? Understanding the effects of smarter growth on communities. MIT Press.
  19. Chen, D., Xiang, P., Jia, F., Zhang, J., & Liu, Z. (2020). An Indicator System for Evaluating Operation and Maintenance Management of Mega Infrastructure Projects in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(24), 9589. https://doi.org/10.3390/ijerph17249589
  20. Daunfeldt, S. O., Mihaescu, O., & Rudholm, N. (2021). The Decline of Small Cities: Increased Competition from External Shopping Malls or Long-Term Negative Trends? International Regional Science Review, 45(2), 225-257. https://doi.org/10.1177/01600176211034133
  21. Dayarian, N., & Nourian, F. (2022). The role of public interest in megamall formation: A constructivist grounded theory of the neighboring residents’ experiences. Geographical Urban Planning Research, 10(1), 121-142. https://doi.org/10.22059/jurbangeo.2021.324419.1528 [In Persian]
  22. del Cerro Santamaría, G. (2021). Megaprojects, infrastructure, and sustainability in emerging markets. In S. Rana & A. K. Shrivastava (Eds.), Doing Business in Emerging Markets. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003199168-1
  23. Ebrahimnia, V., & Asadi, S. (2021). Assessment of the Impact of Beinolharamein Megaproject on the Neighboring Community in Shiraz. Journal of Housing and Rural Environment, 39(172), 77-90. https://doi.org/10.22034/39.172.77 [In Persian]
  24. Faal Mohamadali, A., Zibakalam, S., & Tohidfam, M. (2023). Genealogy of Development in Contemporary Iran: Relying on the Discontinuity Analysis of Modernity and Modernization. Iranian Social Studies, 17(2), 57-79. https://doi.org/10.22034/jss.2024.2010279.1794. [In Persian]
  25. Garau, C., & Pavan, V. M. (2018). Evaluating Urban Quality: Indicators and Assessment Tools for Smart Sustainable Cities. Sustainability, 10(3), 575. https://doi.org/10.3390/su10030575
  26. Ghasemi, Y. (2008). The Pathology of Development Management in Iran. Sociological Review, 16(1). [In Persian]
  27. Goodman, R., & Kroen, A. (2019). Assessment of retail model in greenfield development settings: The social and health impacts of the form of shopping centres in new suburbs. Department of Environment, Land, Water and Planning, Victoria State Government.
  28. Goworek, H., & McGoldrick, P. (2015). Retail Marketing Management: Principles and Practice. Pearson Education. https://durham-repository.worktribe.com/output/1121647
  29. Habibi, L. and Mahmoudi Paty, F. (2017). From Bazaar to Shopping Centers: Analysis of the Evolution of Modern Commercial Spaces in Tehran. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 14(49), 45-56. [In Persian]
  30. Hardaker, S., Appel, A., & Rauch, S. (2022). Reconsidering retailers' resilience and the city: A mixed method case study. Cities, 128, 103796. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.103796
  31. Hart, J.F. (1991). The perimetropolitan bow wave. Geographical Review, 81(1), 35-51. https://doi.org/10.2307/215175
  32. Healey, P. (1997). Collaborative Planning: Shaping Places in Fragmented Societies. Macmillan Press Ltd. https://doi.org/10.1007/978-1-349-25538-2
  33. Imani Shamloo, J., & Ezzati Mehr, M. R. (2022). Examining The Effects Of Megamalls On The Surrounding Areas (Case Study: Laleh Park, Setareh Baran & Ipak Palace in Tabriz). Urban Economics And Planning, 3(4), 98-113. [In Persian]
  34. Leyzerova, A., Sharovarova, E., & Alekhin, V. (2015). Sustainable strategies of urban planning. Procedia Engineering, 150, 2055-2061. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2016.07.299
  35. Metaxas, T. (2024). Mega projects and sustainable city image: evidence from Nuevo Norte Project of Madrid. International Journal of Urban Sustainable Development, 16(1), 108–128. https://doi.org/10.1080/19463138.2024.2327318
  36. Mitoula, R., & Papavasileiou, A. (2023). Mega infrastructure projects and their contribution to sustainable development: the case of the Athens Metro. Economic Change and Restructuring, 56, 1943–1969. https://doi.org/10.1007/s10644-023-09493-w
  37. Müller, R., Drouin, N., & Sankaran, S. (2019). Modeling Organizational Project Management. Project Management Journal. https://doi.org/10.1177/8756972819847876
  38. Mylonas, C., & Xenidis, Y. (2018). Megaproject development in the context of sustainable urban regeneration. International Journal Of Real Estate And Land Planning, 1, 377-384.
  39. Nefs, M., & Daamen, T. (2022). Behind the Big Box: understanding the planning-development dialectic of large distribution centres in Europe. European Planning Studies, 31(5), 1007–1028. https://doi.org/10.1080/09654313.2022.2057792
  40. Neiva, S., Prasath, R. A., Lima, A., Barbosa, S. B., Ribeiro, J. M. P., Ceci, F., Schneider, J., Deggau, A. B., & Guerra, A. (2021). Sustainable urban development: Can the balanced scorecard contribute to the strategic management of sustainable cities? Sustainable Development, 29(6), 1155-1172. https://doi.org/10.1002/sd.2215
  41. Noori, S., & Rafieian, M. (2016). Assessing the Impacts of Urban Megaprojects on Local Economy: the Case of the Persian Gulf Martyrs Lake, Tehran. Soffeh, 26(2), 105-122. https://doi.org/20.1001.1.1683870.1395.26.2.6.1 [In Persian]
  42. Opricovic, S., & Tzeng, G. (2007). Extended VIKOR method in comparison with outranking methods. European Journal of Operational Research, 178(2), 514-529. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2006.01.020
  43. Ortuño Padilla, A., Alarcón Hermosilla, A., & Tomás Ozores, O. (2017). The impact of out-of-town shopping centres on town-centre retailers and employment: The case of the Region of Murcia. Land Use Policy, 65, 277-286. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.04.014
  44. Sasanpour, F., Movahed, A., Soleimani Mehranjani, M., & Delfan Azari, Z. (2022). The Analysis of the Impacts of Megamalls on the Sustainability of Local Communities (Case Study: Towns of Abbasabad County). Journal of Geography and Regional Development, 20(3), 33-1. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.69315.1024 [In Persian]
  45. Shieh, E., & Hajiani, M. (2019). The Impact of Megamalls on the Neighborhood Identity in Tehran Case Study: Atlas Mall. Studies On Iranian Islamic City, 9(36), 69-79. https://doi.org/20.1001.1.2228639.1398.9.36.6.5 [In Persian]
  46. Shin, H. B., & Gimm, D. W. (2025). Situating megaprojects in Asia's political economy of urbanization. In H. B. Shin & D. W. Gimm (Eds.), The political economy of megaprojects in Asia: State power, land control, financial flows, and dispossession (pp. 1-13). Routledge, Taylor & Francis Group. https://doi.org/10.4324/9781315115078-1
  47. Shiroudi, M. (2004). Iran: A long effort for accession to the World Trade Organization. Economics Research, 4(12), 187-203. [In Persian]
  48. Sorkin, M. (2011). All over the map: Writing on buildings and cities. Verso.
  49. Vice-Presidency for Transportation, Ministry of Roads and Urban Development. (2020). Expressways and urban interchanges: Urban thoroughfare design guidelines. Research Vice-Presidency of University of Tehran. [In Persian]
  50. Wu, G., Qiang, G., Zuo, J., Zhao, X., & Chang, R. (2018). What are the Key Indicators of Mega Sustainable Construction Projects?—A Stakeholder-Network Perspective. Sustainability, 10(8), 2939. https://doi.org/10.3390/su10082939
  51. Wu, S., & Lo, S. (2018). Events as community function of shopping centers: A case study of Hong Kong. Cities, 72, 130-140. https://doi.org/10.1016/j.cities.2017.08.017
  52. Yosefi, A., Molaeih, N., & Rezaei, P. (2022). Explaining the factors affecting land use changes in suburban villages of Rasht. Peripheral Urban Spaces Development, 4(1), 47-66. [In Persian]
  53. Zanganeh, A., Karami, T., & Yadollahi Saber, R. (2021). Environmental impact assessment of Tehran's Sadr Elevated Highway on surrounding neighborhoods. Applied Research in Geographical Sciences, 21(62), 319-338. [In Persian]
  54. Zhang, L., Zhou, J., & Hui, E. C. M. (2020). Which types of shopping malls affect housing prices? From the perspective of spatial accessibility. Habitat International, 96, 102118. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2020.102118
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 766
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 118





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب