| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,123 |
| تعداد مقالات | 76,599 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,339,496 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,510,232 |
بررسی تأثیر هوش هیجانی بر ریسکپذیری سرمایهگذاران با نقش میانجی خُلقوخوی سرمایهگذاران | ||
| تحقیقات مالی | ||
| دوره 27، شماره 4، 1404، صفحه 931-959 اصل مقاله (719.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/frj.2025.387197.1007679 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا مهدوی* 1؛ سارا محمدی2؛ اسلام فاخر3 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه مدیریت مالی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: امروزه سرمایهگذاران در بازارهای مالی با مجموعه متنوع و گستردهای از ابزارهای مالی روبهرو هستند که هر یک، ویژگیها و مزیتهای خاص خود را دارد. این ابزارها به سرمایهگذاران این امکان را میدهند تا بر اساس اهداف مالی، سطح تحمل ریسک و بازدهی مورد انتظارشان، مناسبترین گزینهها را انتخاب کنند. در این میان، نقش شخصیت و ویژگیهای روانشناختی افراد، بهویژه هوش هیجانی، در انتخابها و تصمیمگیریهای مالی بسیار پُررنگ است. توانایی مدیریت احساسات و رفتارهای هیجانی، میتواند روی میزان ریسکپذیری و انتخاب ابزارهای مالی مناسب تأثیر شایان توجهی داشته باشد. علاوهبراین، خُلقوخوی سرمایهگذاران هنگام مواجهه با فرصتها و چالشهای مالی، در میزان ریسکپذیری سرمایهگذاران عاملی تعیینکننده است. به این سبب، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر هوش هیجانی بر ریسکپذیری سرمایهگذاران با نقش میانجی خُلقوخوی سرمایهگذاران میپردازد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع همبستگی است. در این پژوهش، از پرسشنامه برای جمعآوری دادهها بهره گرفته شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، سرمایهگذاران بورس اوراق بهادار تهران است که از میان آنها، ۳۸۲ سرمایهگذار بهطور داوطلبانه و با استفاده از روش نمونهگیری غیرتصادفی انتخاب و آزمون شدند. در این پژوهش از پرسشنامۀ هوش هیجانی سالووی و مایر (۱۹۹۰) با ۳۳ گویه، پرسشنامۀ پاناس (۱۹۸۸) برای خُلقوخوی سرمایهگذاران با ۲۰ گویه و پرسشنامۀ ریسکپذیری سرمایهگذاران گربل (۲۰۰۰) با ۱۸ گویه برای سنجش متغیرها استفاده شده است. در راستای تأیید اعتبار پرسشنامهها، علاوهبر روایی صوری و محتوایی، روایی سازه نیز ارزیابی شد. برای بررسی پایایی متغیرهای پژوهش، از شاخصهای آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراجشده استفاده شد. مقدار آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی برای همۀ متغیرها بیشتر از آستانه 7/0 و مقدار میانگین واریانس استخراجشده نیز بالاتر از 5/0 بود که این موضوع پایایی مطلوب متغیرها را نشان میدهد. همچنین فرضیههای پژوهش با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرمافزار اسمارت پیالاس آزمون شدند. یافتهها: ابتدا مدل اندازهگیری بررسی شد تا اطمینان حاصل شود که سؤالهای پرسشنامه، متغیرهای پنهان را بهدرستی اندازهگیری میکنندنتایج تحلیل عاملی نشان داد که ساختار عاملی مدل پیشنهادی، از روایی مناسبی برخوردار است. تمامی شاخصها، بار عاملی بالای 5/0 داشتند که نشاندهندۀ ارتباط قوی بین شاخصها و متغیرهای پنهان مربوطه است. براساس یافتهها، هوش هیجانی بر ریسکپذیری سرمایهگذاران با ضریب مسیر 443/0 و آمارۀ تی 661/8 تأثیر معناداری دارد. خُلقوخو بر ریسکپذیری سرمایهگذاران نیز با ضریب مسیر 217/0 و آمارۀ تی191/4 تأثیر معناداری دارد. همچنین هوش هیجانی بر خُلقوخو هم با ضریب مسیر 534/0 و آمارۀ تی 606/13 تأثیر معناداری دارد. در این پژوهش برای بررسی نقش میانجیگری متغیر خُلقوخو در رابطۀ بین متغیرهای هوش هیجانی و ریسکپذیری مالی، از آزمون سوبل استفاده شد. مقدار آزمون سوبل پس از آزمون 99/3 بهدست آمد. برای بررسی قدرت پیشبینی ریسکپذیری مالی توسط مدل نیز از شاخصهای ضریب تعیین تنظیمشده، میزان اثر، شاخص برازش و شاخص اشتراک (افزونگی) استفاده شد. ضریب تعیین تنظیم شده قدرت مدل را 342/0 (کیفیت پیشبینی قوی) برآورد کرد. میزان اثرپذیری ریسکپذیری مالی از هوش هیجانی و خُلقوخو، بهترتیب 215/0 (کیفیت پیشبینی متوسط) و 051/0 (کیفیت پیشبینی متوسط) ارزیابی شد. شاخص کلی برازش برای مدل 436/0 (کیفیتسنجی قوی) و شاخص اشتراک مدل نیز 86/0(بسیار خوب) بهدست آمد. نتیجهگیری: پژوهش حاضر به بررسی تأثیر هوش هیجانی و خُلقوخو بر ریسکپذیری مالی پرداخته است. نتایج نشان داد که هوش هیجانی با ریسکپذیری مالی رابطۀ مثبت و معناداری دارد. افراد با هوش هیجانی بیشتر، ریسکها را بهتر شناسایی میکنند و به پذیرش ریسک تمایل بیشتری دارند. همچنین، خُلقوخو بر ریسکپذیری مالی تأثیر چشمگیری دارد؛ بهویژه خُلق مثبت که میتواند ادراک ریسک را بهبود بخشد. افراد با خُلق مثبت، ریسکها را بهعنوان فرصتهای رشد میبینند و تمایل بیشتری به پذیرش آنها دارند. هوش هیجانی همچنین تأثیر معناداری بر خُلقوخو دارد؛ بهطوری که افراد با هوش هیجانی بیشتر، خلق مثبتتری از خود نشان میدهند. در نهایت یافتهها نشان میدهند که خُلقوخو بهعنوان یک عامل میانجی در تأثیر هوش هیجانی بر ریسکپذیری مالی عمل میکند. این نتایج میتوانند به بهبود تصمیمگیریهای مالی و کاهش خطاهای رفتاری در سرمایهگذاران کمک کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خُلقوخوی؛ ریسکپذیری سرمایهگذاران؛ مالی رفتاری؛ هوش هیجانی | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی سروعلیا، محمد حسن و صابونچی، امین (1398). نقش عوامل جمعیت شناختی در تبیین تحمل ریسک سرمایهگذاران حقیقی و رفتار ریسکپذیری آنان. دانش سرمایهگذاری، 8(32)، 217-234.
اشعری، الهام؛ خدابخش، روشنک و خمامی، ساناز (1401). بررسی تأثیر ویژگیهای شخصیتی و هوش هیجانی بر ریسکپذیری سرمایهگذاران. مطالعات حسابداری و حسابرسی، 11(43)، 105-120.
ایرجی زاد، مولود؛ عباسیان، عزتاله و سیدجوادین، سید رضا (1403). مدلسازی رابطه بین تواناییهای شناختی و بازده سرمایهگذاری سبدگردانان با تأکید بر ابعاد سوگیری شناختی. تحقیقات مالی، 26(3)، 651 – 674.
تقوی، رضا (1402). بررسی تأثیر اعتماد به نفس بیش ازحد مدیران بر تصمیمات ساختار سرمایه. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 7(24)، 1783-1799.
حسنی، محمد و حاجی امیری، امیرحسین (1400). تورشهای خوشبینی و بدبینی سود و انحراف در گزارشگری مالی: شواهدی از ذهنگرایی و رفتار غیراخلاقی فرصتطلبانه مدیران. مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی، 1(1)، 57-97.
شهاب لواسانی، کیوان؛ شعبانی رضوانی، لیلا و سماوی، محمد ابراهیم (1402). بررسی ارتباط نامتقارن احساسات سرمایهگذاران و نوسانهای شاخص کل بهروش مارکوف سوئیچینگ. تحقیقات مالی، 25(4)، 661-687.
صمدی، عباس؛ سهرابی، روحاله؛ رضایی، الهام و مقصود، نگین (1401). بررسی تأثیر هوش هیجانی بر تصمیمگیری مالی با نقش میانجیگری خلقوخوی سرمایهگذاران در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهشهای مالی و رفتاری در حسابداری، 2(1)، 1-22.
عین آبادی، جواد؛ خوش فطرت، نیلوفر و باباخانی قاضی جهانی، علی (1401). بررسی ریسکپذیری سرمایهگذاران بازارهای مالی و ارتباط آن با سواد مالی. چشمانداز حسابداری و مدیریت، 5(72)، 86-95.
لاری سمنانی، بهروز (1397). بررسی تأثیر حالتهای روحی در ریسکپذیری سرمایهگذاران بورس اوراق بهادار تهران. مدیریت دارایی و تأمین مالی، 6(1)، 107-120.
ندیری، محمد و پناهیان، حمیدرضا (1403). احساسات عقلانی و غیرعقلانی سرمایهگذاران و بازده بازار سهام: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات مالی، 26(3)، 614-645.
هاشمی، سیدعباس؛ رهروی دستجردی، علیرضا و حیدریان دولت آبادی، محمد (1402). تأثیر الگوهای تصمیمگیری احساسی سرمایهگذاران بر عملکرد شرکت. تحقیقات مالی، 25(2)، 205-227.
References Abdillah, W., Permatasari, R. & Hendrawaty, E. (2019). Understanding determinants of individual intention to invest in digital risky investment. JDM (Jurnal Dinamika Manajemen), 10(1), 124-137. Anand, N., Gorantla, V. R., Ranjan, R. & Morcos, H. (2023). Emotional intelligence: An important skill to learn now more than ever. F1000Research, 12, 1146. Ángeles López-Cabarcos, M., M Pérez-Pico, A. & López Perez, M. L. (2020). Investor sentiment in the theoretical field of behavioural finance. Economic research-Ekonomska istraživanja, 33(1), 2101-2228. Antunes, R., Couto, N., Vitorino, A., Monteiro, D. & Marinho, D. (2019). Physical activity and affect of the elderly: Contribution to the validation of the Positive and Negative Affect Shedule (PANAS) in the Portuguese population. Journal of Human Sport and Exercise, 1-9. Ashari, E., Khodabakhsh, R. & Khomami, S. (2022). Personality Traits, Emotional Intelligence of Investors and Their Risk Tolerance. Accounting and Auditing Studies, 11(43), 105-120. (in Persian) Bernoster, I., Mukerjee, J. & Thurik, R. (2020). The role of affect in entrepreneurial orientation. Small Business Economics, 54(1), 235-256. Bhatt, K., Shah, S. & Panchal, B. (2022). Emotional Finance: An Empirical Study on Psychology of Investors in Ahmedabad. International Journal of Management, Public Policy and Research, 1(3), 53–60. Bucciol, A., Guerrero, F. & Papadovasilaki, D. (2021). Financial risk-taking and trait emotional intelligence. Review of Behavioral Finance, 13(3), 259-275. Chen, C., Ishfaq, M., Ashraf, F., Sarfaraz, A. & Wang, K. (2022). Mediating role of optimism bias and risk perception between emotional intelligence and decision-making: A serial mediation model. Frontiers in Psychology, 13, 914649. Ebrahimi Sarv Oliya, M. H. & Sabunchi, A. (2019). The Demographical Factors Role in Explanation of Retail Investors’ Financial Risk-Tolerance and Their Risk-Taking Behavior. Journal of Investment Knowledge, 8(32), 217-234. (in Persian) Eynabadi, J., Khoshfatrat, N. & Babakhani Ghazijahani, A. (2022). Examining the Risk Tolerance of Investors in Financial Markets and Its Relationship with Financial Literacy. Accounting and Management Outlook, 5(72), 86-95. (in Persian) Grable, J. E. (2000). Financial risk tolerance and additional factors that affect risk taking in everyday money matters. Journal of business and psychology, 14, 625-630. Hashemi, S. A., Rahrovi Dastjerdi, A. & Heydarian, M. (2023). The Impact of Investors' Emotional Decision Patterns on Firm Performance. Financial Research Journal, 25(2), 205-227. Hasani, M. & Haji Amiri, A. (2021). Optimism and Pessimism Biases in Earnings and Deviations in Financial Reporting: Evidence from Subjectivity and Unethical Opportunistic Behavior of Managers. Ethics and Behavior Studies in Accounting and Auditing, 1(1): 57-97. (in Persian) Igbokwe, I. C., Egboka, P. N., Thompson, C. C., Etele, A. V., Anyanwu, A. N., Okeke-James, N. J. & Uzoekwe, H. E. (2023). Emotional intelligence: practices to manage and develop it. European Journal of Theoretical and Applied Sciences, 1(4), 42-48. Irajizad, M., Abbasian, E. & Seyed Javadin, S. R. (2024). Modeling the Relationship between Cognitive Abilities and Portfolio Managers' Investment Performance: Emphasizing Dimensions of Cognitive Bias. Financial Research Journal, 26(3), 651-674. (in Persian) Jun, S. K. & Ryue, S. H. (2023). Emotional intelligence of korean students and its recent research trends. Emotion Recognition-Recent Advances, New Perspectives and Applications. Karadencheva, A. (2019). Application of Daniel Goleman's model components for emotional intelligence in leadership training for NU Vaptsarov courses. Journal of the Union of Scientists-Varna. Maritime Sciences Series, 13-22. Lamichhane, P. & Simkhada, A. (2024). Risk Tolerance, Overconfidence and Investment Decisions in Nepal. Journal of General Education and Humanities, 3(2), 227-240. Larisemnani, B. (2018). Assessing the impact of investors mental status on risk taking behavior of Tehran Stock Exchange Investors. Journal of Asset Management and Financing, 6(1), 107-120. (in Persian) Li, C. (2023). Study Based on SNOWNLP Model Mining of Stock Bar Investors’ Emotions on Stock Prices. Modern Economy, 14(6), 778-795. Luxianto, R., Arief, U. & Prasetyo, M. B. (2020). Day-of-the-week effect and investors’ psychological mood testing in a highly mispriced capital market. Journal of Indonesian Economy and Business, 35(3), 257-269. Malandri, L., Xing, F. Z., Orsenigo, C., Vercellis, C. & Cambria, E. (2018). Public mood–driven asset allocation: The importance of financial sentiment in portfolio management. Cognitive Computation, 10(6), 1167-1176. Mantas, V., Kotoula, V., Zheng, C., Nielson, D. M. & Stringaris, A. (2023). An experimental approach to training mood for resilience. Plos one, 18(9), e0290881. Nadiri, M. & Panahian, H. R. (2024). Rational and Irrational Investor Sentiments and Stock Market Returns: Evidence from the Tehran Stock Exchange. Financial Research Journal, 26(3), 614-645. Noch, M. Y. & Rumasukun, M. R. (2024). Understanding Human Behavior in Finance: A Qualitative Study on Cognitive Biases and Decision-making in Investment Practices. Golden Ratio of Finance Management, 4(1), 24-34. Oztop, A. O. & Kuyu, E. (2020). Influence of socio-demographic characteristics, financial literacy and mood on financial risk tolerance. Journal of Business Economics and Finance, 9(3), 209-222. Panno, A., Donati, M. A., Chiesi, F. & Primi, C. (2015). Trait emotional intelligence is related to risk-taking through negative mood and anticipated fear. Social Psychology, 46(6), 361 – 367. Patras, W., Rasool, A. & Idrees, M. (2023). Assessment of Investors' Investment Behaviour: Mediating Effect of Risk Tolerance: A Case of Pakistan Stock Exchange. Journal of Social Research Development, 4(2), 305-315. Rafay, A. & Mustafa, S. (2023). Interplay Among Personality Traits and Investment Decision Making With Mediating: Role of Financial Risk Tolerance. International Journal of Social Science & Entrepreneurship, 3(2), 137-162. Raheja, S. & Dhiman, B. (2020). How do emotional intelligence and behavioral biases of investors determine their investment decisions?. Rajagiri Management Journal, 14(1), 35-47. Ramu, M. (2021). Analysing the Effect of Financial Risk Perception, Risk Tolerance on Investment Behaviour: An Empirical Analysis. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 12(3), 5511-5516. Restana, M. D. & Komalasari, P. (2023). How Demographics and General Economic Mood Affect Investor Risk Tolerance?. Southeast Asian Business Review, 1(2). Salovey, P. & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, cognition and personality, 9(3), 185-211. Samadi, A., Sohrabi, R., Rezaei, E. & Maghsoud, N. (2022). Investigating the effect of emotional intelligence on financial decision making with the mediating role of investors' mood in the stock market. Journal of Financial and Behavioral Researches in Accounting, 2(1),1-22. (in Persian) Saputra, J. (2020). Some Forms of InvestorRiskTolerance in Investing: Review Theory. International Journal of Research in Community Services, 1(3), 23-28. Shahab Lavasani, K., Shabani Rezvani, L. & Samavi, M. E. (2023). Investigating the Asymmetric Relationship between Investor Sentiments and Fluctuations in the Overall Index via the Markov Switching Method. Financial Research Journal, 25(4), 661-687. Sindhu A.N. & Dharmendra H. (2022). A Moderating Role of Risk Perception on the Relationship Between Financial Literacy and Financial Knowledge on Investment Decision. Shanlax International Journal of Management, 9(1), 20–29. Singh, Y., Adil, M. & Haque, S. I. (2023). Personality traits and behaviour biases: the moderating role of risk-tolerance. Quality & Quantity, 57(4), 3549-3573. Suherman, S., Kurniawati, H. & Mohidin, R. (2023). Determinants of financial risk tolerance: Evidence from the Indonesian millennials. Humanities and Social Sciences Letters, 11(1), 67-82. Taghavi, R. (2023). Examining the Impact of Managers' Overconfidence on Capital Structure Decisions. Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 7(24), 1783-1799. (in Persian) Tian, Y. (2024). Behavioral Finance: Loss Aversion, Market Anomalies, and Prospect Theory in Financial Decision-Making. Highlights in Business, Economics and Management, 28, 276-280. Watson, D., Clark, L. A. & Tellegen, A. (1988). Development and validation of brief measures of positive and negative affect: the PANAS scales. Journal of personality and social psychology, 54(6), 1063. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 293 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 200 |
||