| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,123 |
| تعداد مقالات | 76,599 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,339,496 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,510,232 |
مدلسازی ارتباط مابین بحرانهای سهقلو و کسری بودجه: (بررسی اثرهای مقیاس ـ زمان): رویکرود (TVPFAVAR و TVP-Quantile VAR) | ||
| تحقیقات مالی | ||
| دوره 27، شماره 4، 1404، صفحه 827-847 اصل مقاله (795.21 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/frj.2025.352194.1007421 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی شیرافکن لمسو* 1؛ یاسر سیستانی بندویی2؛ فاطمه سید هاشمی3 | ||
| 1استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران. | ||
| 2مربی، گروه اقتصاد، مجتمع آموزش عالی بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. | ||
| 3دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: نکول بدهیهای دولتی، همیشه بخشی از تاریخ اقتصادها بوده و در ادبیات بحرانهای مالی، بهویژه در تحلیل عوامل تعیینکنندۀ این نکولها، همواره در کانون توجه قرار گرفته است. با این حال، اگر به موارد قبلی نکول بدهیهای دولتی در اقتصادها نگاهی بیندازیم، عموماً آنها با بحرانهای بانکی یا ارزی همراه بودهاند. در واقع، در برخی موارد، هر سه بحران در یک بازۀ زمانی رخ دادهاند. هدف اصلی این مقاله، بررسی نحوۀ اثرگذاری و علیت میان بحرانهای سهگانه در اقتصاد ایران با کسری بودجه است؛ بهطوری که شناسایی نحوۀ اثرگذاری بحرانهای سهقلو بر کسری بودجه و تعیین جهت سرریزشوندگی از بحرانهای سهقلو بر کسری بودجه، موجب میشود که بودجۀ دولت، به تغییرات شرایط انعطافپذیری زیادی از خود نمایش دهد. به عبارتی، تعیین جهت علیت بحرانهای سهقلو بهسمت کسری بودجه، بهعنوان یک سیستم هشدار برای دولت عمل خواهد کرد؛ از این رو هدف پژوهش حاضر، بررسی ارتباط میان بحرانهای سهقلو و کسری بودجه در سطوح مختلف بحران در گذر زمان است. روش: این پژوهش از نظر ماهیت کاربردی و از لحاظ هدف اکتشافی است. دادهها بهصورت کتابخانهای اسنادی جمعآوری شده است. بازۀ زمانی پژوهش حاضر از سال ۱۳۷۰ تا سال ۱۴۰۱ (۳۲ سال) بوده است. برای برآورد مدل، از نرمافرازهای متلب و R بهره گرفته شده است. با استفاده از رویکرد TVPFAVAR به بررسی نحوۀ اثرگذاری بحرانهای سهقلو بر کسری بودجه، در سه بازۀ زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت اقدام شد. با استفاده از رویکرد TVP-Quantile VAR علیت میان بحرانهای سهقلو با کسری بودجه بررسی شد. متغیرهای پژوهش و نحوۀ محاسبۀ آنها عبارتاند از: کسری بودجه (تفاوت هزینهها از درآمدهای دولت بهعنوان کسری بودجه)، بحران بدهی دولت (شاخص نسبت بدهی کل به تولید ناخالص داخلی)، بحران ارزی (شاخص فشار نرخ ارز) و بحران بانکی (شاخص فشار بازار پول). یافتهها: با استفاده از تخمین مدل TVP-FAVAR در نرمافزار متلب، نتایج تحلیل واکنش آنی متغیرهای مدل روی کسری بودجه در گذر زمان ارائه شده است. در مدلهای TVP-FA-VAR شوک متغیرهای توضیحی، زمانی بر متغیر وابسته (در پژوهش حاضر بحرانهای سهگانه)، تأثیر معناداری دارد که نمودار شوک آنی متغیر غیرشکنندۀ مذکور یا در زیر نقطۀ تعادلی (نقطه تعادلی عدد صفر است) یا در روی نقطۀ تعادلی باشد. نتایج مدل TVPFAVAR بیانگر این واقعیت بود که بحرانهای سهقلو در طول زمان، موجب افزایش کسری بودجه شدهاند. بر اساس نتایج، بحران بدهی دولت با میانگین ضریب اثرگذاری 36/1 درصد سالانه، بحران بدهی ارزی با ضریب 049/0 درصد سالانه و بحران بانکی با ضریب اثرگذار 7813/0 درصد سالانه، موجب بدتر شدن سطح کسری بودجۀ دولت شدهاند. بر اساس نتایج، بحران بدهی دولت، بیش از سایر بحرانها بر کسری بودجۀ دولت اثرگذار است. نتیجهگیری: برای بررسی ارتباط بین متغیرها، از رویکرد الگوی TVP-Quantile VAR بهره گرفته شد. بر اساس نتایج، در شرایطی که سطوح نااطمینانی پایین (صدک ۵ نااطمینانی) باشد، جهت علیت از سوی بحرانهای سهقلو، بهسمت کسری بودجه است. در شرایطی که سطوح نااطمینانی متوسط (صدک ۵۰ نااطمینانی) باشد، جهت علیت از سمت بحران بدهی دولت و ارزی، بهسمت کسری بودجه و بحران بانکی است. در شرایطی که سطوح نااطمینانی بالا (صدک ۹۵ نااطمینانی) باشد، برخلاف حالات پیشین، جهت علیت تغییر میکند و از کسری بودجه و بحران بدهی دولت، بهسمت بحران ارزی و بانکی میرود. مدل TVPFAVAR سه سطح تجزیه و تفکیک به دورههای زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت را نشان داد. همچنین، همحرکتی و همبستگی میان بحرانهای سهقلو در بازههای زمانی مختلف بررسی شد. نتایج نشان داد که هرچه بهسمت دورۀ زمانی بلندمدت حرکت کنیم، وابستگی میان بحرانهای سهقلو و کسری بودجه بیشتر میشود و این وابستگی و همحرکتی در نوسانهای بحران بدهی دولت شدیدتر است. بر اساس نتایج پژوهش، میان نوسانهای نرخ ارز و بودجۀ دولت، همبستگی مثبت وجود دارد و این همبستگی در بلندمدت افزایش مییابد. بر همین اساس، نوسانهای نرخ ارز میتواند از طریق تغییر در مخارج جاری دولت، نوسانهای بدهی دولت به شبکۀ بانکی را توضیح دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران ارزی؛ بحران بانکی؛ بحران بدهی؛ کسری بودجه | ||
| مراجع | ||
|
باقرپور اسکویی، الناز و شاکری، عباس (1402). تحلیل رابطه تورم و کسری بودجۀ دولت در اقتصاد ایران: رویکرد همدوسی موجکی. دو فصلنامه توسعۀ علوم انسانی، 4(8)، 27- 44.
تهرانی، رضا؛ سراج، مصطفی؛ فروش باستانی، علی و فلاح پور، سعید (1399). ارزیابی اثر ریسک سیستمی بخش بانکی بر عملکرد اقتصاد کلان ایران. تحقیقات مالی، 22(3)، 297-319.
رودری، سهیل؛ همایونیفر، مسعود و سلیمیفر، مصطفی (1399). بررسی همبستگی میان نوسانهای نرخ ارز، نوسانات مخارج جاری دولت و بدهی دولت به شبکۀ بانکی با تأکید بر مقیاس ـ زمان. اقتصاد پولی مالی، 27(19)، 1-28.
سلیمانی امیرى، غلامرضا (1382). نسبتهای مالی و پیشبینی بحران مالی شرکتها در بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات مالی، 5 (15)، 121- 136.
شیخلی، سمانه؛ نصیریاقدم، علی؛ آماده، حمید و درودیان، حسین (1401). مدلسازی پیشبینی بحران بانکی ایران با رویکرد مدلهای میانگینگیری بیزین. فصلنامه علمی نظریههای کاربردی اقتصاد، 9(4)، 1-36.
طالبنیا، قدرتالله؛ ملکپور، سیاوش؛ وکیلی فرد، حمیدرضا و رنجبر، محمدحسین (1402)، شناسایی و بررسی فرایند اثرگذاری مهمترین متغیرهای مؤثر بر بحران بانکی در طی زمان، دانش سرمایهگذاری، 12(47)، 379-410.
عباسی، ابراهیم؛ محمدی مقدم، فاطمه و قالیباف اصل، حسن (1403). ارتباط بین اهرم مالی با عملکرد مالی با تأکید بر درماندگی مالی و بحران ارزی در بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات مالی، 26(4)، 880-903.
محمدی اقدم، سعید؛ قوام، محمدحسین و فلاح شمس، میرفیض (1396). سنجش ریسک سیستمی ناشی از شوک ارزی در بازارهای مالی ایران. تحقیقات مالی، 19(3)، 475-504.
References Abbasi, E., Mohammadi Moghadam, F. & Ghalibaf Asl, H. (2003). The relationship between financial leverage and financial performance with emphasis on financial distress and currency crisis in Tehran Stock Exchange. Financial Research, 26(4), 880-903. doi: 10.22059/frj.2023.366503.1007521. (in Persian) Andreou, P., Karasamani, I., Louca,Ch. & Ehrlich, D. (2018). The impact of managerial ability on crisis-period corporate investment. Journal of Business Research, 79, 107-122. Babecký, J., Havránek, T., Matějů, J., Rusnák, M., Šmídková, K., & Vašíček, B. (2014). Banking, debt, and currency crises in developed countries: Stylized facts and early warning indicators. Journal of Financial Stability, 15, 1-17. Bagherpur Oskouie, E. & Shakeri, A. (2024). Analysis of the relationship between inflation and the government budget deficit in Iran's economy: a wavelet coherence approach. Development of humanities, 4(8), 27-44. doi: 10.22047/hsd.2024.433334.1007 (in Persian) Bordo, M. D., & Meissner, C. M. (2006). The role of foreign currency debt in financial crises: 1880–1913 versus 1972–1997. Journal of Banking & Finance, 30(12), 3299-3329. Dreher, A., Herz, B., & Karb, V. (2006). Is there a causal link between currency and debt crises? International Journal of Finance & Economics, 11(4), 305-325. Eijffinger, S. C., & Karataş, B. (2020). Together or apart? The relationship between currency and banking crises. Journal of Banking & Finance, 119, 105631. Gennaioli, N., Martin, A., & Rossi, S. (2014). Sovereign default, domestic banks, and financial institutions. The Journal of Finance, 69(2), 819-866. Herz, B., & Tong, H. (2008). Debt and Currency Crises—Complements or Substitutes?. Review of International Economics, 16(5), 955-970. Koop, G., & Korobilis, D. (2023). Bayesian dynamic variable selection in high dimensions. International Economic Review, 64(3), 1047-1074. Lee, H., Tang, C., Yang, S. A. & Zhang, Y. (2023). Dynamic trade finance in the presence of information frictions and fintech. Manufacturing & Service Operations Management, 25(6), 2038-2055. Lee, P. L., Lye, C. T. & Lee, C. (2022). Is bank risk appetite relevant to bank default in times of Covid-19? Central Bank Review, 22(3), 109-117. Metin, K. (1998). The relationship between inflation and the budget deficit in Turkey. Journal of Business & Economic Statistics, 16(4), 412-422. Mohammadi Aghdam, S., Ghavam, M.H. & Fallah Shams, M. (2017). Measuring Systemic Risk from Currency Shocks in Iranian Financial Markets. Financial Research, 19(3), 475-504, doi: 10.22059/jfr.2018.246456.1006557. (in Persian) Reinhart, C. M., Rogoff, K. S., & Savastano, M. (2003). Debt intolerance. Brookings Papers on Economic Activity, 34(1), 1-74. Roudari, S., Homayonifar, M. & Salimifar, M. (2019). Investigating the correlation between exchange rate fluctuations, government current expenditure fluctuations and government debt to the banking network with an emphasis on time-scale. Financial Monetary Economy, 27(19), 1-28. doi: 10.22067/pm.v27i19.82009 (in Persian) Sheikhli, S., Nasiri Aqhdam, A., Amadeh, H. & Doroodian, H. (2023). Modelling of Banking Crisis Forecasting in Iran by BMA. Applied Theories of Economics, 9(4), 1-36. doi: 10.22034/ecoj.2022.53817.3125 (in Persian) Soleimani Amiri, Gh. (2003). Financial ratios and prediction of financial crisis of companies in Tehran Stock Exchange. Financial Research, 5 (15), 121-136. (in Persian) Talebnia, Gh., Malekpour, S., Vakilifard, H. & Ranjbar, M.H. (2023). Identify and examine the process of impact of the most important variables affecting the banking crisis over time. Journal of Investment Knowledge, 12(47), 379-410. (in Persian) Tehrani, R., Seraj, M., Forosh Bastani, A. & Fallahpour, S. (2019). Assessing the Impact of Systemic Risk in the Banking Sector on the Performance of the Iranian Macroeconomy. Financial Research, 22(3), 297-319. doi: 10.22059/frj.2019.276790.1006830 (in Persian) Tiwari, R., Vidyarthi, H. & Kumar, A. (2023). Nexus between intellectual capital and bank productivity in India. Journal of Risk and Financial Management, 16(1), 54. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 175 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 171 |
||