| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,529,169 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,672,718 |
گذار از نفس به ذهن در تأملات دکارت | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 5، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 44، آذر 1404، صفحه 87-103 اصل مقاله (1.12 M) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2025.396518.1006905 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی شهرآئینی* | ||
| عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. | ||
| چکیده | ||
| کوگیتو (Cogito) نشانویژۀ نظام فکری دکارت بهشمار میآید که با آن تحوّل بزرگی در تاریخ اندیشۀ فلسفی پدید آمد. بنمایۀ کوگیتو در معنای تازهای نهفته است که دکارت به نفس میدهد و این معنابخشی به میانجی گذار از نفس به ذهن رخ میدهد. کوگیتو در سه اثر مهم، البته به قرائتهای متفاوت، خودنمایی میکند: گفتار در روش، تأملات در فلسفۀ اولی، اصول فلسفه. اما از میان این سه، دکارت فقط تأملات را «رساله» میداند و از آن به مابعدالطبیعۀ خود نیز یاد میکند. در نوشتۀ پیشِ رو، میکوشیم با چشمدوختن بر «تأمل دوم» از تأملات ششگانه در تأملات، جایگاه کوگیتو را در نظام فکری دکارت از حیث گذار از نفس ارسطویی به ذهن دکارتی باز نماییم. پیداست که برای این مقصود، ناگزیر از طرح مقدّماتی بحث خاصّه در دورۀ نوزایی و در سدۀ هفدهم هستیم، تا روشن گردد اندیشۀ دکارت در این باره تنها تأکید بر نفی افکار پیشینیان از جمله ارسطو نیست، که جنبههای نواندیشانه و نوآورانهای نیز دارد. در این گذار، شک دکارتی نقش بسترسازی و تمهید مقدّمات را برعهده دارد که باید بدان نیز پرداخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دکارت؛ کوگیتو؛ ذهن؛ انسان دکارتی | ||
| مراجع | ||
|
منابع فارسی
ارسطو (1378). دربارۀ نفس، ترجمه و تحشیۀ علیمراد داوودی، چاپ چهارم، انتشارات حکمت.
والتر ترنس استیس (1386). تاریخ انتقادی فلسفۀ یونان، ترجمۀ یوسف شاقول، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه مفید.
کاپلستون، فردریک جیمز (1385). تاریخ فلسفۀ یونان و روم، ترجمۀ سید جلال الدین مجتبوی، چاپ پنجم، انتشارات علمی فرهنگی و انتشارات سروش.
گاتری، دبلیو. کی. سی. (a 1375). تاریخ فلسفۀ یونان، ترجمۀ مهدی قوام صفری، چاپ اول انتشارات فکر روز.
شرف، شرف الدین خراسانی (1350). نخستین فیلسوفان یونان، مرکز انتشارات علمی فرهنگی.
وال، ژان (1370). بحث در مابعدالطبیعه، ترجمۀ یحیی مهدوی، چاپ اول، انتشارات خوارزمی.
افلاطون (1380). دورۀ آثار افلاطون، ترجمۀ محمد حسن لطفی، چاپ سوم، انتشارات خوارزمی.
قوام صفری، مهدی (1382). نظریۀ صورت در فلسفۀ ارسطو، چاپ اول، انتشارات حکمت.
کویره، الکساندر (1370). گفتاری دربارۀ دکارت، ترجمۀ امیرحسین جهانبگلو، چاپ اول، نشر قطره.
ژیلسون، اتین (1402ه.ق). نقد تفکر فلسفی غرب (از قرون وسطی تا اوایل قرن حاضر)، ترجمۀ احمد احمدی، تهران، چاپ سوم، انتشارات حکمت.
کاتینگم، جان (1390). فرهنگ فلسفۀ دکارت، ترجمۀ علی افضلی، چاپ اول، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.
منابع انگلیسی Ariew, Roger, John Cottingham, & Tom Sorell (1998) ‚ Cambridge Philosophical Texts in Contexts, Descartes̛ Meditations, Background Source Materials‚ Cambridge Univ. Press. Aristotle (1928), posterior Analytics; translated by G.R.G. Mure, Clarendon Press. Curley, E. M. (1978) ‚ Descartes against the skeptics‚ Cambridge‚ Massachusetts‚ Harvard university press. Descartes, Rene (1991) & (1992) ‚ The Philosophical Writings of Descartes (2 Vol.)‚ tr‚ By: J. Cottingham and R. Stoothoff and D. Murdoch, CUP (U.S.A)‚ [CSM]. Descartes, Rene (1991) ‚ The Philosophical Writings of Descartes‚ tr‚ By: J. Cottingham and R. Stoothoff and D. Murdoch and A. Kenny‚ CUP (U.S.A)‚ [CSMK]. Frede. Michael (1995)‚ «On Aristotles Conception of the Soul»‚ Essays on Aristotles De Anima Graham, Daniel W. (2010)‚ The texts of early greekphilosophy : The complet fragments of the major presocratics, Part 1, First published, Cambridge University Press, New York. Popkin, Richard (1960)‚ The History of Scepticism from Erasmus to Descartes‚ ASSEN – MCMLX: Netherlands. Rorty, Amélie Oksenberg (1986) (edited by) Essays on Descartes Meditations, University of California Press. Wilkes, K. V. (1995)‚ «Psuche versus the Mind»‚ Essays on Aristotles De Anima. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 108 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 100 |
||