پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,922,650 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,052,395 |
فاصله سنجی با دو آینه: دستاوردی علمی از خازنی | ||
| تاریخ علم | ||
| مقاله 3، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 39، اسفند 1404، صفحه 91-104 اصل مقاله (999.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2025.406070.371861 | ||
| نویسنده | ||
| رضا کیانی موحد* | ||
| دانشجوی دکتری تاریخ علم، پژوهشکده تاریخ علم، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| بهکارگیری آینه برای اندازهگیری فاصله و ارتفاع، ریشه در سنتهای علمی یونان باستان دارد. اقلیدس در کتاب المناظر با استفاده از روش هندسیِ بازتاب نور، نشان داد چگونه میتوان با کمک آینه، ارتفاع یا فاصلهٔ اشیاء را تعیین کرد. در دوران تمدن اسلامی، دانشمندان مسلمان این روش را اقتباس و گسترش دادند. در میان آنان، عبدالرحمن خازنی (منجم و ریاضیدان معاصر با خیام در قرن پنجم قمری) در رسالهٔ خود با عنوان عنوان فی آلات العجیبة، افزون بر توضیح روش آینۀ اقلیدس، روشی جدید برای مساحی با دو آینه ابداع کرد. در این روش میتوان همزمان هم ارتفاع و هم فاصلهٔ جسم را به دست آورد. نوآوری خازنی گامی مهم در پیوند دادن هندسهٔ نظری با کاربردهای مهندسی و نقشهبرداری در جهان اسلام به شمار میآید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اپتیک اقلیدس؛ خازنی؛ فی آلات العجیبة؛ آینه؛ تخمین فاصله؛ هندسه عملی؛ مسافت یاب؛ علوم اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
Abattouy, Muhammed. (1997). “Al-Khāzinī.” Encyclopedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures, Springer.
Al-Khāzinī, ʿAbd al-Raḥmān. (n.d.). Risāla fī al-Ālāt al-ʿAjība (On Marvelous Instruments). Manuscript, Sepahsālār Mosque Library (Tehran).
Kheirandish, Elahe. (1998). The Arabic Version of Euclid’s Optics. (First edition.) Vol. 1 New York City: Springer-Verlag.
Kiani Movahed, R. (2019). “ʿAbd al-Raḥmān al-Khāzinī’s treatise Fī Ālāt al-ʿAjiba: A short Review. ”Journal for the History of Science, 187-214.
Sezgin, Fuat. (2001). Manuscript of Arabic Mathematical and Astronomical Treatises. Vol. 66. Frankfurt: Institute for the History of Arabic-Islamic Science. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 129 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 86 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب