پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,846 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,477,171 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,537,103 |
قدرت و معرفت؛ ساخت حافظهی تاریخی: تبارشناسی گفتمانهای متعارض در بازنمایی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 41، اردیبهشت 1405، صفحه 1-1 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.400236.473834 | ||
| نویسنده | ||
| سجاد امیدپور* | ||
| فارق التحصیل دکتری جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی، به بررسی سازوکارهای تولید روایت تاریخی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در سه گفتمان مسلط میپردازد. چارچوب نظری بر اساس مفهوم "قدرت-معرفت" فوکو صورتبندی شده است که نشان میدهد چگونه حقیقت تاریخی در بستر روابط قدرت ساخته میشود. روش تحقیق ترکیبی است از تحلیل محتوای کیفی اسناد آرشیوی و مطالعه موردی تطبیقی. دادههای اصلی پژوهش شامل سه دسته اسناد بودهاند: 1. اسناد رسمی دوره پهلوی (دستورالعملهای سانسور، کتابهای درسی) 2. گزارشهای طبقهبندی شده آمریکایی (مدارک سیا و وزارت خارجه) 3. تولیدات گفتمان انقلابی (نوارهای سخنرانی، نشریات زیرزمینی). یافتههای مقاله نشان میدهد هر گفتمان از استراتژیهای متمایزی برای روایتسازی استفاده کرده است. گفتمان پهلوی با ایجاد نهادهای رسمی تاریخنگاری و کنترل نظاممند محتوای آموزشی، روایتی یکسانساز ارائه میداد. گفتمان آمریکایی از طریق مکانیسمهای پیچیده طبقهبندی اسناد و زمانبندی افشاگری، روایت خود را مدیریت میکرد. در مقابل، گفتمان انقلابی با استفاده از شبکههای غیررسمی اطلاعرسانی و بازتفسیر نمادین وقایع، روایت مسلط را به چالش میکشید. تحلیل مقایسهای این سه گفتمان نشان میدهد که اختلاف آنها صرفاً در جزئیات روایی نبوده، بلکه در منطق درونی تولید دانش و سازوکارهای مشروعیتبخشی به روایتها ریشه داشته است. این پژوهش به این نتیجه کلیدی میرسد که فهم دقیق رویدادهای تاریخی نیازمند بررسی همزمان هم روایتها و هم سازوکارهای تولید و توزیع آن روایتهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قدرت-معرفت؛ تحلیل گفتمان؛ کودتای ۲۸ مرداد؛ روایتسازی تاریخی؛ حافظه جمعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 156 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب