| تعداد نشریات | 126 |
| تعداد شمارهها | 7,094 |
| تعداد مقالات | 76,235 |
| تعداد مشاهده مقاله | 151,660,551 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 113,767,796 |
مفهومیسازی مدل سیاستگذاری بانک مرکزی در حوزۀ رمزارزها با هدف توسعۀ تجارت و بازرگانی | ||
| مدیریت بازرگانی | ||
| دوره 17، شماره 4، 1404، صفحه 1257-1273 اصل مقاله (434.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jibm.2025.396426.4992 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره ناصری طاهری* 1؛ علی دیواندری2 | ||
| 1دکتری، گروه مدیریت کسبوکار، پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران. | ||
| 2استاد، گروه استراتژی و سیاستگذاری کسبوکار، دانشکده مدیریت کسبوکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: در دهۀ اخیر، توسعۀ فناوری بلاکچین و ظهور رمزارزها تحولات چشمگیری در نظامهای مالی و بانکی جهان ایجاد کرده است. این فناوری نوین ضمن اراۀه فرصتهای اقتصادی و مالی نوآورانه، با چالشهای چشمگیری در حوزههای نظارت، ثبات اقتصادی و مدیریت ریسک همراه بوده است. از جمله فرصتهای اقتصادی، میتوان به تسهیل تراکنشهای بینالمللی، حذف واسطههای سنتی در فرایندهای پرداخت، کاهش هزینههای نقلوانتقال پول و افزایش سرعت و کارایی پرداختها اشاره کرد. همچنین، رمزارزها امکان دسترسی گستردهتر به خدمات مالی را برای افرادی که به نظام بانکی سنتی دسترسی ندارند، فراهم میآورند و میتوانند در توسعۀ اقتصادی و توانمندسازی مالی اقشار مختلف جامعه نقش مهمی ایفا کنند. در مقابل، تهدیدهایی همچون نوسانهای شدید قیمتی، امکان استفاده از رمزارزها در فعالیتهای غیرقانونی مانند پولشویی یا تأمین مالی تروریسم و فقدان چارچوبهای قانونی و نظارتی شفاف، برای ثبات نظام مالی و اعتماد عمومی خطرهای جدی ایجاد میکند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از رمزارزها در نظام بانکی ایران و بررسی چالشهای قانونی، فنی و نظارتی مرتبط، تلاش دارد تا تصویری جامع از فرصتها و محدودیتهای این فناوری ارائه دهد و راهکارهایی را برای بهرهبرداری مؤثر از آن پیشنهاد کند. روش: پژوهش حاضر از رویکرد کیفی و روش اکتشافی بهره برده است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزۀ رمزارز جمعآوری شدهاند. این افراد عبارت بودند از: سرمایهگذاران، مدیران پلتفرمهای صرافی رمزارزی، تحلیلگران سیگنالدهنده، استادان دانشگاه با حداقل مدرک دکتری و سابقۀ دهساله در حوزههای اقتصاد، مالی و سیاستگذاری و نیز، سیاستگذاران مرتبط با بانک مرکزی و نهادهای ذیربط. نمونهگیری بهروش گلولهبرفی انجام شد تا تنوع تخصصی و حرفهای مشارکتکنندگان حفظ شود. دادههای بهدستآمده با نرمافزار مکسکیودا کدگذاری و تحلیل شدند. ابتدا کدگذاری اولیه انجام گرفت و سپس با روش کدگذاری محوری، مضامین اصلی استخراج و در قالب شبکهای از روابط مفهومی سازماندهی شد. این رویکرد امکان تحلیل ساختاری و عمیق دیدگاه خبرگان و استخراج روابط میان عوامل فنی، قانونی و نهادی را فراهم کرد. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که بهرهبرداری موفق از رمزارزها، به مجموعهای از الزامات نهادی، فنی و آموزشی نیاز دارد. تدوین قوانین شفاف و قابل اجرا، تقویت زیرساختهای فنی و امنیتی، ارتقای آگاهی عمومی و سواد مالی کاربران و ایجاد سازوکارهای حمایتی در برابر کلاهبرداریهای رایج، از مهمترین الزامات شناساییشده هستند. همچنین، همکاریهای بینالمللی و ایجاد نهادهای نظارتی مستقل، در کاهش ریسکهای مالی و جذب سرمایهگذاری خارجی نقش مهمی ایفا میکنند. از سوی دیگر، نبود چارچوب مشخص مالیاتی، خلأهای قانونی در زمینۀ مالکیت دیجیتال و نبود دستورالعملهای شفاف برای فعالیت صرافیها و کیف پولهای رمزارزی، بهعنوان موانع کلیدی توسعه این حوزه در ایران شناسایی شد. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهند که برای توسعۀ پایدار و مؤثر رمزارزها در نظام بانکی ایران، لازم است سیاستگذاران و قانونگذاران و فعالان اقتصادی، رویکردی جامع و متوازن و بومیسازیشده اتخاذ کنند. مدل مفهومی ارائهشده در این پژوهش، روابط میان عوامل فنی، قانونی و آموزشی را تبیین میکند و میتواند مبنایی برای تدوین سیاستها و برنامههای کاربردی و کارآمد در حوزۀ رمزارزها باشد. در نهایت، توجه همزمان به فرصتها و تهدیدهای رمزارزها و ایجاد سازوکارهای حمایتی و نظارتی مناسب، میتواند زمینهساز افزایش اعتماد عمومی، جذب سرمایهگذاری و بهرهبرداری اقتصادی مؤثر از این فناوری نوظهور در ایران شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بانک مرکزی ایران؛ رمزارز؛ فناوری بلاکچین؛ سیاستگذاری پولی | ||
| مراجع | ||
|
رحمانی، امیر، باباجانی محمدی، سعیده (1400). تأثیر ارزهای دیجیتال بر اقتصاد ایران، فرصتها و چالشها. اکتشاف و پردازش هوشمند دانش، 1 (1)، 20-33.
رحیمی، فتحالله شریفیان، سحر (1399). موقعیت رمز ارزهای دیجیتال در نظام ملی و بینالمللی. حقوق فناوریهای نوین، 1 (1)، 1-22.
فرازمند، عاطفه، آزادوار، نجمه (1398). بررسی اثرات اقتصادی رمز ارز ملی بر سیاستهای پولی و سناریوهای جایگزینی با پول ملی. اولین کنفرانس بینالمللی مدیریت دانش، بلاکچین و اقتصاد، تهران.
فرقان دوست حقیقی، کامبیز؛ نداف، رضوانه (1397). مروری بر رمز ارزها، فرصتها و تهدیدها. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 2 (7)، 61-74.
نوری، مهدی؛ نوابپور، علیرضا (1396). طراحی چارچوب مفهومی سیاستگذاری ارزهای مجازی در اقتصاد ایران. سیاستگذاری عمومی، 3 (4)، 51-78.
References Aeem, M. A., Mbarki, I. & Shahzad, S. J. H. (2021). Predictive role of online investor sentiment for cryptocurrency market: Evidence from happiness and fears. International Review of Economics & Finance, 74, 25–38. Afolabi, J. A. & Olanrewaju, B. U. (2023). Cryptocurrencies and central banks’ monetary policy roles. International Journal of Electronic Finance, 12 (2), 97–116. https://doi.org/10.1504/IJEF.2023.129912 Afzal, M., Huang, Q., Amin, W., Umer, K., Raza, A. & Naeem, M. (2020). The challenge of cryptocurrency in the era of the digital revolution: A review of systematic literature. IEEE Access, 8, 123456–123472. Benigno, P. (2023). Monetary policy in a world of cryptocurrencies. Journal of the European Economic Association, 21 (4), 1363–1396. https://doi.org/10.1093/jeea/jvac066 Copestake, A., Furceri, D. & Gonzalez Dominguez, P. (2023). Crypto market responses to digital asset policies. Economics Letters, 214, 110–115. Da Silva, C. F. & Moro, S. (2021). Blockchain technology as an enabler of consumer trust: A text mining literature analysis. Telematics and Informatics, 60, 101593. De Vries, A. (2023). Cryptocurrencies on the road to sustainability: Ethereum paving the way for Bitcoin. Patterns, 4(1). Farazmand, A. & Azadvar, N. (2019). Economic effects of the national cryptocurrency on monetary policies and replacement scenarios with national currency. The First International Conference on Knowledge Management, Blockchain, and Economics, Tehran. Retrieved from https://civilica.com/doc/968338 (in Persian) Forghandoust Haghighi, K. & Nadaf, R. (2018). A review of cryptocurrencies: Opportunities and threats. Scientific Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 2(7), 61-74. https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/118 (in Persian) Jiang, S., Li, Y., Lu, Q., Hong, Y., Guan, D., Xiong, Y. & Wang, S. (2021). Policy assessments for the carbon emission flows and sustainability of Bitcoin blockchain operation in China. Nature Communications, 12, 7363. Jin, D. & Yu, J. (2023). Predicting cryptocurrency market volatility: Novel evidence from climate policy uncertainty. Finance Research Letters, 52, 103–112. Manimaran, A., Goundar, S., Chandramohan, D. & Arulkumar, N. (2023). Application areas, benefits, and research challenges of converging blockchain and machine learning techniques. In Integrating Blockchain and Artificial Intelligence for Industry 4.0 Innovations. (pp. 210–227). Manimuthu, A., Rejikumar, G. & Marwaha, D. (2019). A literature review on Bitcoin: Transformation of crypto currency into a global phenomenon. IEEE Engineering Management Review, 47 (1), 28–35. Noori, M. & Navabpour, A. (2017). Designing a conceptual framework for virtual currency policy-making in Iran's economy. Public Policy, 3(4), 51-78. https://doi.org/10.22059/ppolicy.2018.65591 (in Persian) Rahimi, F. & Sharifian, S. (2020). The position of digital cryptocurrencies in national and international systems. New Technologies Law, 1(1), 1-22. https://doi.org/10.22133/clj.2020.108227 (in Persian) Rahmani, A. & Babajani Mohammadi, S. (2021). The impact of digital currencies on Iran's economy: Opportunities and challenges. Knowledge Discovery and Intelligent Processing, 1(1), 20-33. https://doi.org/10.30508/kdip.2021.138776 (in Persian) Su, C. W., Song, Y., Chang, H. L., Zhang, W. & Qin, M. (2023). Could cryptocurrency policy uncertainty facilitate US carbon neutrality? Sustainability, 15 (5), 3450. Yen, K. C., Nie, W. Y., Chang, H. L. & Chang, L. H. (2023). Cryptocurrency return dependency and economic policy uncertainty. Finance Research Letters, 51, 102–110. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 210 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 141 |
||