| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,529,169 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,672,718 |
ناسیونالیسم ایرانی و مدرنیسم غربی در آغازین دهههای قرن چهاردهم شمسی | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 11، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 44، آذر 1404، صفحه 199-219 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2025.399010.1006926 | ||
| نویسنده | ||
| رضا ماحوزی* | ||
| دانشیار مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اگرچه برخی از مورخان و محقّقان حکایت آشنایی ایرانیان با فلسفههای مدرن را به دورۀ ناصری و آشنایی فرنگرفتگان با آن فلسفهها و گفتوگوی محصلان و استادان مدارس ایرانی اعم از مدرسۀ دارالفنون و مدرسۀ سیاسی و مدرسۀ سپهسالار و مدرسۀ مروی و غیره با برخی از فلسفهدانهای اروپایی نسبت میدهند و در این گفتوگوها از مکاتب و مباحث فلسفۀ اروپایی یاد شده است، اما واقع آن است که بهصورت مشخص، این فلسفهها بیش از ادوار قبل، در جنبش اجتماعی معطوف به ناسیونالیسم ایرانی دورۀ احمدشاهی و رضاشاهی مورد توجه ایرانیان قرار گرفتند و خط و خطوط سیر تحولات فرهنگی و اجتماعی روزگار خود را تحت تأثیر قرار دادند. اما پرسش آن است که ناسیونالیسم ایرانی اواخر قاجار و اوایل پهلوی، چه ارتباطی با مدرنیسم و فلسفههای مدرن دارد و از همه مهمتر، این همراهی، به صورت عینی خود را در کدام مصادیق به نمایش گذاشته است؟ این نوشتار درصدد است پاسخ به این پرسش را در ذیل دو کلان روایت «دولت- ملت ایرانی» و «مدرنیتۀ ایرانی» که هر دو جلوههایی از ناسیونالیسم ایرانی در بازه زمانی فوق هستند، ارائه دهد؛ دو روایتی که به مدرنیسم و فلسفههای جدید غربی نیز پیوند خورده است. این بازخوانی، خود بخشی از ایرانشناسی فلسفی برای فهم چرایی و چیستی سازمانها و سیاستهای اعمال شده در دورۀ معاصر این سرزمین نیز هست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ناسیونالیسم؛ مدرنیسم؛ قاجار؛ پهلوی؛ فلسفههای مدرن؛ آموزش؛ تحولات فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آذری شهرضایی، رضا (1374). دولت ایران و متخصصان مهاجر آلمانی (1310-1319)، انتشارات سازمان اسناد ملی ایران.
تقیزاده، سید حسن (1392). مقالات تقی زاده- تعلیم و تربیت، زیر نظر ایرج افشار، انتشارات توس.
حکمت، علیاصغر (1355). سی خاطره از عصر فراخاندان پهلوی، تهران، پارس.
فروغی، ابوالحسن (1305ب). هم تعلیم ابتدائی هم معارف عالیه، آمده در: زائری، قاسم (1398)، اقتراح تعلیم ابتدایی یا تعلیم عالیه؟، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
فروغی، محمدعلی (1387). مقالات فروغی، جلد اول، انتشارات توس.
زرگرینژاد، غلامحسین، و منصور صفتگل و محمدباقر وثوقی (1397). تاریخ دانشگاه تهران، جلد نخست، انتشارات دانشگاه تهران.
شلینگ (۱۳۹۵). ایدۀ مطلق علم، ترجمۀ عباس جنگ و امیر راقب و اباصالح تقیزاده طبری، فصلنامۀ بابل، شمارۀ ۲، پاییز.
صدیق، عیسی خان (1397). نظام آموزشی و ساختن ایران مدرن، ترجمه علینجات غلامی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
صدیق، عیسی (1336). یادگار عمر، شرکت سهامی طبع کتاب.
گوتک، جرالد ال. (1395). مکاتب فلسفی و آرای تربیتی، ترجمۀ محمدجعفر پاکسرشت، انتشارات سمت.
ماحوزی، رضا (1403). دانشگاه تهران: تیمورتاش یا فروغی؟ (به مناسبت نودمین سال تأسیس)، فصلنامۀ مطالعات فرهنگی ایران، زمستان، شماره 17 (4): 191-222.
مناشری، دیوید (1397). نظام آموزشی و ساختن ایران مدرن، ترجمۀ محمدحسین بادامچی و عرفان مصلحی، نشر سینا.
نجفزاده، رضا (1397). تجدد رمانتیک و علوم شاهی، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
نفیسی، مشرف (1305). تحصیلات عالی و تعلیمات ابتدایی؟، در: زائری، 1398، اقتراح تعلیم ابتدایی یا تعلیم عالیه؟، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
هوفستتر، میشائیل (1395). تلقی رمانتیک از دانشگاه و بنیادی نوین در برلین، ترجمۀ سید محمدعلی شامخی، در ایدۀ دانشگاه، گزینش و ویرایش میثم سفیدخوش، انتشارات حکمت.
یغمایی، اقبال (1375). وزیران علوم و معارف و فرهنگ ایران، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
References Azari Shahrzai, Reza (1994). The Iranian Government and German Immigrant Experts (1931-19), Iranian National Documents Organization Publications. Taghizadeh, Seyed Hassan (2013). Articles by Taghizadeh - Education and Training, under the supervision of Iraj Afshar, Toos Publications. Hekmat, Ali Asghar (1976). Thirty Memories from the Era of the Pahlavi Dynasty, Tehran, Pars. Fichte. (1979). Addresses to the German Nation, (Trans. by R. F. Jones and G. H. Turnbull), Westport: Greenwood press. Foroughi, Abolhassan (1986). Both Primary and Higher Education, as cited in Zaeri, Ghasem (2019), Suggestion of Primary or Higher Education? Cultural and Social Studies Research Institute. Foroughi, Mohammad Ali (2008). Foroughi's Articles, Volume One, Toos Publications. Zargarinejad, Gholamhossein, and Mansour Sefatgol and Mohammad Bagher Vosoughi (2018). History of Tehran University, Volume One, Tehran University Publications. Schelling (2016). The Absolute Idea of Science, translated by Abbas Jang and Amir Raqeb and Abasaleh Taghizadeh Tabari, Babol Quarterly, No. 2, Autumn. Seddigh, Isa Khan (2018). The Educational System and the Making of Modern Iran, translated by Alinejat Gholami, Cultural and Social Studies Research Institute. Seddigh, Isa (1957). Yadgar Omar, Tabeeb Book Publishing Company. Gotak, Gerald L. (2016). Philosophical Schools and Educational Ideas, translated by Mohammad Jafar Pakserasht, Samt Publications. Mahouzi, Reza (2014). University of Tehran: Timurtash or Foroughi? (On the Occasion of the 90th Anniversary of its Establishment), Iranian Cultural Studies Quarterly, Winter, No. 17 (4): 191-222. Manashri, David (2018). The Educational System and the Making of Modern Iran, translated by Mohammad Hossein Badamchi and Erfan Moslehi, Sina Publications. Najafzadeh, Reza (2018). Romantic Modernism and Royal Sciences, Institute for Cultural and Social Studies. Nafisi, Musharraf (1926). Higher Education and Primary Education? in: Zaeri, 2019, Suggestion of Primary Education or Higher Education? Institute for Cultural and Social Studies. Hofstetter, Michael (1996). Romantic Perception of the University and the New Foundation in Berlin, translated by Seyyed Mohammad Ali Shamekhi, in The Idea of the University, selected and edited by Meysam Sefidkhosh, Hekmat Publications. Yaghmaei, Eqbal (1996). Ministers of Science, Education and Culture of Iran, Tehran: University Publishing Center. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 151 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||