| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,529,169 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,672,718 |
موقعیت مشکوک گرایشهای گزارهای در فلسفۀ ذهن جدید (اتمیسم منطقی تا ماتریالیسم حذفگرا) | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 9، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 44، آذر 1404، صفحه 163-181 اصل مقاله (708.39 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2025.405149.1006961 | ||
| نویسنده | ||
| زهرا قزلباش* | ||
| دانشآموختۀ دکتری فلسفۀ غرب از دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گرایشهای گزارهای (باور، میل) همواره یکی از چالشهای جدی فلسفۀ ذهن جدید بودهاند و هنوز دربارۀ علمی که متکفّل بررسی آنها باشد اختلافنظر عمیق هست. دلیلش آن است که آنها به عنوان حالتهای بنیادین اندیشه و برخلاف کیفیات ذهنی یا کوالیا (درد، ادراک) به سختی تابع قوانین فیزیکی هستند، زیرا افزون بر نوعی قصدیّت به جهان، از ویژگیهای خاصی همچون هنجارمندی، کلّگرایی و برونگرایی که از مختصات عقلانیت است بهرهمند میباشند. نخستین چالش جدی این گرایشها در حوزۀ منطقی است که توسط راسل و کارنپ مطرح شد که نشان دادند این گرایشها به دلیل خصلتهای روانشناختی نمیتوانند شرایط دو اصل مهم منطق ریاضی یعنی مصداقیّت و اتمیبودن را برآورده سازند، در عین حال تجربهگرایی آن دو هرگز این اجازه را نداد تا آنها به یک "قلمرو سوم" ارجاع شوند، که این خود موجب شد تا با ظهور طبیعتگرایی افراطی کواین، علوم عصبشناسی عهدهدار آنها گردد و فیزیکباوری رایج نیز این شیفت را تماماً پذیرفته بود. اما شکافی در فیزیکباوری توسط دیویدسن رخ داد تا ظرفیتهای جدیدی در رابطه با این گرایشها ایجاد شود. دیویدسن گرایشهای ذهنی را به مثابه امارات اندیشه بنیاد اساسی نظریۀ عقلانیت خود که حدوسطی بین علمگرایی افراطی و عقلگرایی تعدیلشدۀ سنّتی بود قرار داد تا ثابت کند حوزۀ اندیشه نسبت به فیزیک فرارویدادگی دارد و جهان را با مقولات عقلانی همچون گرایش و عمل بازنمایی میکند. ولی پیشرفتهای سریع علمی سبب شده تا این نظریه پیگیری نشود و اکنون گرایشها به مثابه اساس یک علم منسوخ به نام "روانشناسی عامه" معرفی شدهاند که سرانجام همچون فلوژیستون با جایگزینی معادلهای دقیق علمی برای همیشه کنار گذاشتهخواهند شد. بنابراین فعلاً سرنوشت نهایی این گرایشها بیش از آنکه به ماهیت عقلانی آنها مربوط باشد به آیندۀ علم عصبشناسی گره خورده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گرایشهای گزارهای؛ اتمیسم منطقی؛ اصل مصداقی بودن؛ طبیعتگرایی؛ نظریۀ عقلانیت؛ مادهباوری حذفگرایانه؛ روانشناسی عامه | ||
| مراجع | ||
|
References Carnap, Rudolf (1948), Meaning and Necessity, A Study in Semantic and Modal Logic, Chicago & Illinois: The University of Chicago Press. Churchland, Paul M (1981), "Eliminative Materialism and the Propositional Attitudes", The Journal of Philosophy, Volume LXXVIII, No. 2, February 1981. Churchland, Paul M. (1999), Matter and Consciousness: Cambridge, Massachusetts: MIT Press. Davidson, Donald (2004), Problems of Rationality, Oxford: Clarendon Press. Quine, W. V. (1998), From Stimulus to Science, USA.: Harward University Press. Quine, W. V. (1951), “Main Trends in Recent Philosophy: Two Dogmas of Empiricism”, The Philosophical Reviews, Vol. 60, No. 1 (Jan. 1951), pp. 20-43. Russell, Bertrand (1995), An Inquiry into Meaning and Truth, London & New York: Routledge. Russell, Bertrand (2010), The Philosophy of Logical Atomism, London & New York: Rutledge. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 184 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 123 |
||