پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,529,169 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,672,718 |
ماهیت لابشرط به مثابه طبیعت مابعدالطبیعی (فوسیس متافوسیکه) در نظر ابنسینا | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 7، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 44، آذر 1404، صفحه 121-139 اصل مقاله (850 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2025.403846.1006956 | ||
| نویسنده | ||
| سیدحمید طالب زاده* | ||
| استاد گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مشهور است که ماهیت دارای اعتبارات مختلف است. ماهیت آنگاه که در خارج و مخلوط با عوارض تشخصبخش لحاظ شود ماهیت بشرط شیء خوانده میشود و چنانچه از عوارض خارجی تجرید شود و در ذهن اعتبار شود ماهیت بشرط لا نامیده میشود. ماهیت بشرط شیء مقیّد به خارج است و ماهیت بشرط لا مقیّد به ظرف ذهن است. ماهیت در ظرف خارج فرد خارجی است و ماهیت در ظرف ذهن ماهیتی است به وصف کلّی که میتواند بر افراد بسیار صدق کند. اما این دو اعتبار به اعتبار سومی نیازمند است که از قید خارجی و قید ذهنی رها باشد. اهل نظر اعتبار اخیر را ماهیت مطلقه خواندهاند و آن را در جایگاه مقسم برای دو قسم یاد شده نشاندهاند. ماهیت مطلقه، ماهیت لابشرط از ذهن و خارج است و به منزلۀ کلّی طبیعی شناخته شده است. سپس اختلاف پیش آمده است که اعتبار سوم یا اعتبار مطلق در چه حال میتواند مقسم واقع شود. زین سبب میان دو معنای از مطلق تمایز گذاشتهاند و لابشرط را به لابشرط قسمی و مقسمی تفکیک کرده و نهایتاً ماهیت لابشرط مقسمی به کلّی طبیعی تعبیر شده است. این مقاله میکوشد تا به سوءتفاهم پیشآمده در اندیشۀ ابنسینا در باب ماهیت لابشرط بپردازد و نشان دهد که ماهیت لابشرط به اعتبار مقسم و ماهیت لابشرط به معنای کلّی طبیعی نمیتوانند بر هم منطبق شوند و این که خطای پیش آمده برای اهل نظر از کجا سرچشمه میگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ ماهیت لابشرط؛ طبیعت (فوسیس فوسیکه)؛ طبیعت (فوسیس متافوسیکه)؛ کلّی طبیعی؛ اعتبار | ||
| مراجع | ||
|
References Ibn Sina (1363), Shifā Ilāhīyyāt, ed. Ibrāhīm Madkour, Tehran: Nāsir Khusraw Publication. Ibn Sinā (1433), Shifā Manṭiq, vol. 3, ed. Ibrāhīm Madkour & A. Afifi, Qom: Mar’shī Library. Gilson, Étienne (1385), Hastī dar andīshe-ye filsūfān, tr. Seyyed Hamid Talebzadeh, Tehran: Hekmat. Allama ḥellī (1407), Kashf-al-murād, interpretation by Hasan Hasan-zādeh Āmolī, Qom: Al-Nashr al-Islami Institute. Misbāh Yazdī, M.T. (1405), Ta’līqa ‘ala Nihāyat-al-Ḥikma, Qom: Fī Ṭarīq al-Ḥaq Institute. Misbāh Yazdī, M.T. (1387), šarḥ-e Ilāhīyyāt-e Shifā, Qom: Imām Khomeinī education and research Institute. Muṭṭahari, Morteza (1381), Collection of Works, vol. 10: Qom: Şadrā, Muṭṭahari, Morteza (1389), Collection of Works, vol. 7: Qom: Şadrā, Mīrdāmād (1367), al-Qabasāt, ed. Mehdi Moḥaghegh, Tehran: University of Tehran. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 380 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 213 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب