استحاله آیکونوگرافیک پیامآور قدسیِ مراسم قربانی در نسخههای مصور رامایانا در مکتب گورکانی (مطالعه موردی نسخه مجموعه فرییر) | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 4، دوره 31، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 37-48 اصل مقاله (1.78 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2025.396313.667494 | ||
| نویسندگان | ||
| نیما ادهم1؛ مریم دشتیزاده* 2 | ||
| 1استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران. | ||
| 2استادیار گروه موزه، دانشکده باستان شناسی و موزه، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ترجمه و تصویرگری آثار حماسی هندو، از جمله رامایانا، به دستور اکبرشاه گورکانی، در چارچوب سیاست رواداری فرهنگی این پادشاه و با هدف معرفی و انتقال میراث فرهنگی و دینی هند به جامعه مسلمانان انجام گرفت. در این میان، رامایانانگاری فارسی بهعنوان نمونهای منحصربهفرد از نگارگری هندو-ایرانی، زمینهی بروز تعامل میان هنرمندان دو فرهنگ را فراهم ساخت. نگارهی «پیامآور قدسیِ مراسم قربانی» در نسخهی فرییر، نمونهای شاخص برای بررسی آیکونوگرافیکِ این تعاملات فرهنگی است. در این میان، رامایانانگاری فارسی بهعنوان نمونهای منحصربهفرد از نگارگری هندو-ایرانی، زمینهی بروز تعامل میان هنرمندان دو فرهنگ را فراهم ساخت. نگارهی «پیامآور قدسیِ مراسم قربانی» در نسخهی فرییر، نمونهای شاخص برای بررسی آیکونوگرافیکِ این تعاملات فرهنگی است. این پژوهش با هدف تحلیل ویژگیهای بصری و فرمی «پیامآور قدسی مراسم قربانی» (از جمله رنگ پوست، زیورآلات و پوشش) در نگاره فرییر و تبیین معانی نمادین آن در بستر تعامل میان سنتهای هنری هندویی و ایرانی–اسلامی انجام شده است. پژوهش با رویکردی کیفی و به روش توصیفی–تحلیلی، مبتنی بر منابع اسنادی و با بهرهگیری از الگوی آیکونوگرافی پانوفسکی صورت گرفته است. یافتهها نشان میدهد که بازنمایی «پیامآور قدسی مراسم قربانی» در نگاره نسخه فرییر دستخوش استحالههای فرمی، محتوایی و رنگی شده است. نگارگر مسلمان در این نسخه با رویکردی تلفیقی و تفسیرگرانه، مفاهیم اسطورهای هندو را بازآفرینی کرده و از رهگذر این استحاله آیکونوگرافیک، خوانشی تازه از این شخصیت قدسی ارائه داده است. در این نسخه انتخاب رنگ زعفرانی در ترسیم پیامآور قدسی مراسم قربانی، به دلیل ناآشنایی هنرمند مسلمان با اسطورههای هندی نبوده، بلکه حاصل تفسیر او از مفاهیم قدسی و تجلی استحالهی آیکونوگرافیک در بستر چندفرهنگی گورکانی است؛ پدیدهای که به شکلگیری زبان بصری مشترک میان دو سنت هنری هندو و ایرانی-اسلامی در مکتب گورکانی انجامید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیکونوگرافی پانوفسکی؛ تعاملات بینافرهنگی؛ رامایانانگاری فارسی؛ رامایانای فرییر (نسخه خطی مکتب گورکانی)؛ نگارگری گورکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 217 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 225 |
||