میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,119
تعداد مقالات76,512
تعداد مشاهده مقاله152,912,632
تعداد دریافت فایل اصل مقاله115,034,419
رضایی, احمد, صالحی, صادق, خرمیان, زهرا. (1404). نقش حمایت از توسعه بوم گردی و اثرات آن بر جوامع محلی مطالعه موردی: نواحی روستایی شرق استان مازندران. , 57(3), 141-158. doi: 10.22059/jhgr.2025.381909.1008735
احمد رضایی; صادق صالحی; زهرا خرمیان. "نقش حمایت از توسعه بوم گردی و اثرات آن بر جوامع محلی مطالعه موردی: نواحی روستایی شرق استان مازندران". , 57, 3, 1404, 141-158. doi: 10.22059/jhgr.2025.381909.1008735
رضایی, احمد, صالحی, صادق, خرمیان, زهرا. (1404). 'نقش حمایت از توسعه بوم گردی و اثرات آن بر جوامع محلی مطالعه موردی: نواحی روستایی شرق استان مازندران', , 57(3), pp. 141-158. doi: 10.22059/jhgr.2025.381909.1008735
رضایی, احمد, صالحی, صادق, خرمیان, زهرا. نقش حمایت از توسعه بوم گردی و اثرات آن بر جوامع محلی مطالعه موردی: نواحی روستایی شرق استان مازندران. , 1404; 57(3): 141-158. doi: 10.22059/jhgr.2025.381909.1008735

نقش حمایت از توسعه بوم گردی و اثرات آن بر جوامع محلی مطالعه موردی: نواحی روستایی شرق استان مازندران

پژوهشهای جغرافیای انسانی
مقاله 8، دوره 57، شماره 3، آبان 1404، صفحه 141-158    اصل مقاله (990.2 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2025.381909.1008735
نویسندگان
احمد رضایی1؛ صادق صالحی* 1؛ زهرا خرمیان2
1گروه جامعه‌شناسی توسعه، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
چکیده
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش حمایت از توسعه بوم گردی و اثرات آن بر نواحی روستایی شرق استان مازندران است. این تحقیق در زمرة تحقیقات کمی قرارگرفته که با روش پیمایشی و با رویکرد توصیفی - تبیینی انجام‌شده است. جامعه آماری تحقیق حاضر سه دهستان بهشهر، نکا و گلوگاه در شرق استان مازندران است که بر اساس فرمول کوکران 384 نفر از آن‌ها بر اساس شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های محقق ساخته در مقیاس لیکرت گردآوری‌شده و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 22 انجام شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که نگرش جامعه محلی نسبت به بوم گردی کاملاً مثبت است؛ جامعه محلی نسبت به پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی طرح بوم گردی آگاه است و نسبت به پیامدهای مثبت و منفی شناخت دارد؛ ثالثاً، میزان حمایت جامعه محلی از طرح توسعه بوم گردی بسیار بالاست و نهایتاً، امکان توسعه بوم گردی بر اساس مدل داس در منطقه نیز قابل‌توجه است. تغییر و تحولات گردشگری این محیط‌ها را ناگزیر می‌سازد تا خود را با تغییرات وفق دهند و برای بقای خود به شیوه‌ای زیرکانه این تغییرات محیطی را شناسایی کرده و خود را با آن‌ها سازگار نمایند. این مقاصد بیش از گذشته نیازمند برنامه‌ریزی راهبردی و تعاملی کارآ با محیط پیرامون خود می‌باشند و آن دسته از مقاصد گردشگری می‌توانند به آینده خود در جذب گردشگران امیدوار باشند که بتوانند به‌خوبی از این فرصت‌های نوظهور محیطی بهره گرفته و از تهدیدهای به وجود آمده ناشی از آن پرهیز نمایند.
کلیدواژه‌ها
اکوتوریسم؛ جاذبه‌های طبیعی؛ جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی؛ اقامتگاه؛ پذیرش اجتماعی و فرهنگی
مراجع
  1. اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران. (1398). گزارش وضعیت بوم گردی در مازندران، معاونت گردشگری، گزارش منتشرنشده.
  2. بوزرجمهری، خدیجه؛ جعفری، فهیمه و معینی، علیرضا. (1400). بررسی آثار و پیامدهای اقامتگاه‌های بوم گردی بر جوامع روستایی (مطالعه موردی: روستاهای کنگ و درخت سپیدار استان خراسان رضوی). نشریه مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 16(4)، 741-760.  dor: 20.1001.1.25385968.1400.16.4.1.0
  3. چراغی، مهدی؛ اروجی، حسن و؛ حسام، مهدی. (1398). تقاضای بوم گردی استان گیلان با تأکید بر عوامل اجتماعی و اقتصادی. مطالعات اجتماعی گردشگری، 7(2)، 363-381.
  4. خواجه‌شاهکویی، علیرضا؛ خوش‌فر، غلامرضا و کریمی، لیلا. (1391). نقش گردشگری در توانمندسازی زنان روستایی (مطالعه موردی: روستای زیارت شهرستان گرگان). مجله برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 1(3)، 106-125.
  5. دهگانی، زهرا. (1389). بررسی سیستم حمل‌ونقل و تأثیر آن بر صنعت گردشگری. همایش منطقه‌ای توریسم و توسعه، یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، 11-1
  6. رئیسی‌نژاد، امیرافشین؛ جهانبخش، حیدر و حسینی، سیدمحمد. (1400). بررسی ارتباط ساختار معماری اقامتگاه‌های بوم گردی با میزان رضایتمندی گردشگران مطالعه موردی: اقامتگاه‌های بوم گردی روستای جنت رودبار، رامسر، استان مازندران. گردشگری و توسعه، 10(1)، 94-81. DOI: 10.22034/JTD.2020.215665.1941
  7. مرکز آمار ایران. (1395). سرشماری عمومی نفوس مسکن شهرستان بابلسر.
  8. مرکز آمار ایران. (1394). سرشماری عمومی نفوس مسکن شهرستان بابلسر.
  9. سپهوند، رضا؛ جعفری، محمد؛ سپهوند، لیلا و احمدی، امین. (1397). برنامه‌ریزی راهبردی توسعه اکوتوریسم روستایی (مطالعه موردی: روستای ایستگاه بیشه). فصلنامه جغرافیای انسانی، 50(2)، 276-263.  DOI: 10.22059/JHGR.2016.59770
  10. سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجـازی، الهـه. (1378). روش‌های تحقیــق در علــوم رفتاری. چاپ دوم. تهران: انتشارات آگه
  11. سقایی، مهدی و مسعودی، محمد باقر. (1393). اکوسیستم‌های طبیعی و اکوتوریسم با تأکید بر ایران. تهران: انتشارات مهکامه
  12. صالحی، صادق. (1398). تحلیل وضعیت بوم گردی در راستای توسعه گردشگری در نواحی روستایی استان مازندران (فاز 1: منطقه هزار جریب نکاء). دانشگاه مازندران و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مازندران.
  13. صالحی، صادق؛ ابراهیمی، لیلا و فتاحی، ناصر. (1397). مشارکت محلی و توسعه بوم گردی (مطالعه موردی: روستای جنت رودبار). فصلنامه آموزش محیط‌زیست و توسعه پایدار، 6(3)، 136-121.
  14. استانداری مازندران (1396)، گزارش توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان مازندران، معاونت اقتصادی، گزارش منتشرنشده.
  15. محمدی گرفمی، علیرضا؛ آمار، تیمور و قریشی میناباد. (1400). تحلیل نقش اقامتگاه‌های بوم گردی در اقتصاد روستاهای شهرستان رشت. فصلنامه مهندسی جغرافیای سرزمین، 6 (2)، 505-487.  DOr: 20.1001.1.25381490.1401.6.12.4.3
  16. میمندی، فاطمه؛ کیوان نیا، سامان و شیرمحمدی، علی. (1402). بررسی چالش‌های هوشمند سازی اقامتگاه‌های بوم گردی. مجلـه گردشگـری شهـری، (4)10، 35-17.
  17. موسوی، سیده سمیرا؛ عینالی، جمشید و جوان، فرهاد. (1404). سرمایه‌های جوامع محلی و توسعه اقتصادی گردشگرمحور (موردمطالعه روستاهای هدف گردشگری استان زنجان). فصلنامه جغرافیای انسانی، 57 (2)، 81-65. doi: 10.22059/jhgr.2024.371800.1008668
  18. Ajzen, I., & Fishbein, M. (1975). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Addison-Wesley.
  19. Bernardo, T., Lan-Hung, N. C., & Wen-Chi, H. (2008). Support networks for community-based tourism in rural Costa Rica. The Open Area Studies Journal, 1, 16–25.
  20. Bozorgmehri, Kh., Jafari, F., & Moini, A. (2021). Investigating the effects and consequences of eco-lodges on rural communities (Case study: Kong and Derakht-e Sepidar villages, Razavi Khorasan Province). Journal of Studies of Human Settlements Planning, 16(4), 741–760. https://doi.org/10.1001.1.25385968.1400.16.4.1.0 [In Persian]
  21. Chan, J. K. L., & Baum, T. (2007). Ecotourists’ perception of ecotourism experience in Lower Kinabatangan, Sabah, Malaysia. Journal of Sustainable Tourism, 15, 574–590.
  22. Cheraghi, M., Orouji, H., & Hessam, M. (2019). Ecotourism demand in Guilan province with emphasis on social and economic factors. Social Studies of Tourism, 7(2), 363–381. [In Persian]
  23. Chiutsi, S., & Saarinen, J. (2017). Local participation in transfrontier tourism: Case of Sengwe community in Great Limpopo Transfrontier Conservation Area, Zimbabwe. Development Southern Africa, 34, 1–24.
  24. Dehghani, Z. (2010). Examining the transportation system and its impact on the tourism industry. In Proceedings of the Regional Conference on Tourism and Development (pp. 1–11). Islamic Azad University, Yasuj Branch. [In Persian]
  25. Drumm, A., & Moore, A. (2005). Ecotourism development: A manual for conservation planners and managers (Vol. 1, 2nd ed.). The Nature Conservancy.
  26. Eraqi, M. I. (2007). Ecotourism resources management as a way for sustainable tourism development in Egypt. Tourism Analysis, 12, 39–49.
  27. Fennell, D. A. (2003). Ecotourism. Routledge.
  28. General Administration of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Mazandaran. (2019). Report on the status of ecotourism in Mazandaran province. Deputy of Tourism. (Unpublished report). [In Persian]
  29. Higham, J. (2007). Critical issues in ecotourism: Understanding a complex tourism phenomenon. Butterworth-Heinemann.
  30. Honey, M. (2008). Ecotourism and sustainable development: Who owns paradise? (2nd ed.). Island Press.
  31. Iran Statistical Center. (2015). General population and housing census of Babolsar County. [In Persian]
  32. Iran Statistical Center. (2016). General population and housing census of Babolsar County. [In Persian]
  33. Khajeshahkohi, A. R., Khoshfar, G., & Karimi, L. (2012). The role of tourism in empowering rural women (Case study: Ziarat village, Golestan province). Journal of Tourism Planning and Development, 1(3), 106–125. [In Persian]
  34. Mazandaran Governorate. (2017). Report on the economic, social and cultural development of Mazandaran province. Economic Deputy. (Unpublished report). [In Persian]
  35. Meymandi, F., Kivania, S., & Shirmohammadi, A. (2023). Investigating the challenges of smartening eco-lodges. Urban Tourism Journal, 10(4), 17–35. [In Persian]
  36. Moeljadi, A. S. (2015). Eco-tourism development strategy of Baluran National Park in the regency of Situbondo, East Java, Indonesia. Faculty of Economics and Business, Brawijaya University.
  37. Mohammadi Gerami, A. R., Amar, T., & Ghorayshi Minabad, M. (2021). Analyzing the role of eco-lodges in the economy of villages in Rasht County. Territorial Engineering Journal, 6(2), 487–505. https://doi.org/10.1001.1.25381490.1401.6.12.4.3 [In Persian]
  38. Moswete, N., & Thapa, B. (2015). Factors that influence support for community-based ecotourism in rural communities adjacent to the Kgalagadi Transfrontier Park, Botswana. Journal of Ecotourism, 14, 1–22.
  39. Mousavi, S. S., Einali, J., & Javan, F. (2025). Local community capitals and tourist-oriented economic development (Case study of target tourism villages in Zanjan province). Human Geography Quarterly, 57(2), 65–81. https://doi.org/10.22059/jhgr.2024.371800.1008668 [In Persian]
  40. Raeisi Nejad, A. A., Jahambakhsh, H., & Hosseini, S. M. (2021). Investigating the relationship between the architectural structure of eco-lodges and tourist satisfaction (Case study: Eco-lodges in Jannat Rudbar village, Ramsar, Mazandaran province). Tourism and Development, 10(1), 81–94. https://doi.org/10.22034/JTD.2020.215665.1941 [In Persian]
  41. Rinne, P., & Saastamoinen, O. (2005). Local economic role of nature-based tourism in Kuhmo municipality, Eastern Finland. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 5(2), 89–101.
  42. Saghai, M., & Masoudi, M. B. (2014). Natural ecosystems and ecotourism with emphasis on Iran. Mahkameh Publications. [In Persian]
  43. Salehi, S. (2019). Analysis of the ecotourism situation for tourism development in rural areas of Mazandaran province (Phase 1: Hezarjarib region of Neka). University of Mazandaran; General Administration of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Mazandaran. [In Persian]
  44. Salehi, S., Ebrahimi, L., & Fattahi, N. (2018). Local participation and ecotourism development (Case study: Jannat Rudbar village). Environmental Education and Sustainable Development Quarterly, 6(3), 121–136. [In Persian]
  45. Sarmad, Z., Bazargan, A., & Hejazi, E. (1999). Research methods in behavioral sciences (2nd ed.). Agah Publications. [In Persian]
  46. Scheyvens, R. (1999). Ecotourism and the empowerment of local communities. Tourism Management, 20(2), 245–249. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(98)00069-7
  47. Sepehvand, R., Jafari, M., Sepehvand, L., & Ahmadi, A. (2018). Strategic planning for rural ecotourism development (Case study: Istgah-e Bisheh village). Human Geography Quarterly, 50(2), 263–276. https://doi.org/10.22059/JHGR.2016.59770 [In Persian]
  48. Sharma, A., Paudel, G. S., & Tripathi, S. (2018). Ecotourism in Gaurishankar Conservation Area: Source of income, satisfaction and perception of local people. International Journal of Research in Tourism and Hospitality, 4.
  49. Shellyanne, W., Indera, S.-A., & Agustina, C. (2014). The ecotourism industry in the Caribbean: A value chain analysis. Inter-American Development Bank.
  50. Stone, M. J. (2002). Ecotourism and community development: Case studies from Hainan, China (Master’s thesis). University of Waterloo.
  51. Swarbrooke, J. (1999). Sustainable tourism management. CABI Publishing.
  52. Trejos, B. C., Lan-Hung, N., & Wen-Chi, H. (2008). Support networks for community-based tourism in rural Costa Rica. The Open Area Studies Journal, 1, 16–25.
  53. Winkler, T., & Zimmermann, F. (2014). Ecotourism as a community development tool: Development of an evaluation framework. Current Issues of Tourism Research, 4(2).
  54. Witt, L., van der Merwe, P., & Melville, S. (2011). An ecotourism model for South African national parks. North-West University.
  55. Wood, P. (2014). The implementation and sustainability of village conservation agreements around Kerinci Seblat National Park, Indonesia. Society & Natural Resources, 27(6), 602–620.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 355
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 116





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب