میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,120
تعداد مقالات76,521
تعداد مشاهده مقاله152,936,359
تعداد دریافت فایل اصل مقاله115,087,342
اشکبوس, علی, صفائی پور, مسعود. (1404). آینده‌نگاری برنامه‌ریزی شهر سالم با رویکرد سناریونویسی مطالعه موردی: شهر بندر ماهشهر. , 57(3), 95-113. doi: 10.22059/jhgr.2024.356283.1008661
علی اشکبوس; مسعود صفائی پور. "آینده‌نگاری برنامه‌ریزی شهر سالم با رویکرد سناریونویسی مطالعه موردی: شهر بندر ماهشهر". , 57, 3, 1404, 95-113. doi: 10.22059/jhgr.2024.356283.1008661
اشکبوس, علی, صفائی پور, مسعود. (1404). 'آینده‌نگاری برنامه‌ریزی شهر سالم با رویکرد سناریونویسی مطالعه موردی: شهر بندر ماهشهر', , 57(3), pp. 95-113. doi: 10.22059/jhgr.2024.356283.1008661
اشکبوس, علی, صفائی پور, مسعود. آینده‌نگاری برنامه‌ریزی شهر سالم با رویکرد سناریونویسی مطالعه موردی: شهر بندر ماهشهر. , 1404; 57(3): 95-113. doi: 10.22059/jhgr.2024.356283.1008661

آینده‌نگاری برنامه‌ریزی شهر سالم با رویکرد سناریونویسی مطالعه موردی: شهر بندر ماهشهر

پژوهشهای جغرافیای انسانی
مقاله 6، دوره 57، شماره 3، آبان 1404، صفحه 95-113    اصل مقاله (1.83 M)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2024.356283.1008661
نویسندگان
علی اشکبوس* ؛ مسعود صفائی پور
گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
شهر به‌عنوان عالی‌ترین نمود تمدن بشری، نقش بنیادینی در ایجاد زنـدگی خـوب بـرای تمـام شـهروندان را دارد. امروزه با توجه به اهمیت مقوله سلامت در میان شهروندان، برنامه‌ریزان حوزه شهر، اصطلاح نسبتاً جدیدی را با عنوان شهر سالم مطرح می‌کنند که در آن، ضمن پرداختن به وضعیت موجود و بررسی مسائل و مشکلات مختلف در حوزه شهر و سلامت، ارتقای مسائلی چون رفاه اجتماعی، بهبود کیفیت زندگی و سلامت زیست شهری را دنبال می‌کنند. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر روند آینده‌نگاری برنامه‌ریزی شهر سالم با رویکرد سناریونویسی در شهر بندر ماهشهر و تهیة سناریوهای محتمل و باورکردنی برای وضعیت آینده سیستم شهری انجام‌شده است. بنابراین شناسایی عوامل کلیدی و سناریوهای مطلوب بر روند آینده سیستم شهر، محور اصلی شکل‌گیری این پژوهش می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف توسعه‌ای- کاربردی و به لحاظ ماهیت تحلیلی- اکتشافی است. برای جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های موردنیاز، از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توجه به مقوله شهروندمداری و استفاده از شهروندان در برنامه‌ریزی‌ها و سلامت شهری با نمره 87+ سناریو اول برای رسیده به شهری سالم را نشان می‌دهد. سناریو دوم ما توجه به مؤلفه امید به زندگی در بدو تولد است که نمره 85+ را به دست آورده است. سناریو سوم وضعیت برنامه آموزشی سلامت با نمره 84+، سناریو چهارم مؤلفه دسترسی به فضای سبز با نمره 83+، سناریو 5 و 6 وضعیت بهداشتی سلامت و مؤلفه حس تعلق مکان با نمره 82+ به‌عنوان سناریوهای بعدی می‌باشند.
کلیدواژه‌ها
برنامه‌ریزی؛ آینده‌نگاری؛ شهر سالم؛ سناریونویسی؛ شهر بندر ماهشهر
مراجع
  1. احمدی، محمد؛ حاتمی‌نژاد، حسین؛ پوراحمد، احمد؛ زیاری، کرامت‌اله و زنگنه شهرکی، سعید. (1399). بررسی نظری و تجربی شاخص‌های عدالت در سلامت شهری (مطالعه موردی: شهر بجنورد). مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 15(4)، 1032- 1011.
  2. اوطاری، محمدرضا؛ شمس، مجید و زیویار، پروانه. (1399). تحلیل ساختار شهر سلامت‌محور در بهبود فضاهای عمومی با تأکید بر منطقه یک تهران. جغرافیایی سرزمین، 18(70)، 120- 106.
  3. نظم فر، حسین؛ علوی، سعیده و عشقی چهاربرج، علی. (1397). تحلیل فضایی سکونتگاه‌های شهری استان گلستان از لحاظ شاخص‌های شهر سالم. آمایش جغرافیایی فضا، 8 (30)، 228-213. Doi:10.30488/gps.2019.85992
  4. حاجی‌خانی، غلامرضا و صالحی، اسماعیل. (1372). معیارهای شهرسازی برای ایده شهر سالم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه شهرسازی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران.
  5. حسنوند، مظفر؛ شاکرمی، کیان؛ چهاراهی، مسعود. (1399). ارزیابی و تحلیل وضعیت آینده حکمروایی مطلوب شهری در شهرهای ایران بر پایه فرض سناریوی مبنا (مطالعه موردی: شهر تهران). آینده‌پژوهی مدیریت، 31 (2)، 35-19.‌
  6. حیدر جماعت، فاطمه؛ شریفی، منصور و بقائی سرابی، علی. (1399). تأثیر سلامت شهری بر جابجایی شهروندان: پیمایشی در پنج منطقه منتخب شهر تهران. دو فصلنامه مطالعات جمعیتی، 6(1)، 193-159. https://doi.org/10.22034/jips.2020.115598
  7. رهنما، محمدرحیم؛ افشار، زهرا و رضوی، محمد محسن. (1390). تحلیل شاخص‌های شهر سالم در محله بهارستان شهر مشهد. سومین کنفرانس برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، مشهد.
  8. زمانزاده دربان، زمزم. (1397). تحلیل ابعاد پایداری در پروژه‌های «شهر سالم» و ارائه راهکارهای تحقق بخشی در ایران. مجله مدیریت شهری، 50، 235-215.
  9. زیاری، کرامت الله و جانبابانژاد، محمدحسین. (1391). اصول و معیارهای شهر سالم. فصلنامه سپهر،21 (82)، 56-50.
  10. Dor:20.1001.1.25883860.1391.21.82.8.2
  11. زیپارو، آلبرتو و اسدزاده، هانیه. (2020). آینده‌پژوهی ساختار فضایی منطقه‌ای در ایران (افق 2040). فصلنامه چشم‌انداز شهرهای آینده، 1 (1)، 50-33.‌
  12. دولتشاه، صدیقه. (1399). تحلیلی بر شاخص‌های زیست‌پذیری با رویکرد حق به شهر (نمونه موردی: بندر ماهشهر). رساله دکتری. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، گروه جغرافیا.
  13. سلاورزی زاده، محمد؛ شیخی، حجت و گلدوستی، زینب. (1400). شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه شهری با رویکرد آینده‌نگاری (مطالعه موردی: شهر ایلام). مجله پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 53 (4)، 1508-1491.
  14. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.303319.1008124
  15. سلیمی سبحان، محمدرضا و منصوری، کامران. (1399). تحلیلی بر رویکرد شهر سالم و شاخص‌های آن، مطالعه موردی: شهر شیراز. فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 10(38)، 469-455. Dor:20.1001.1.22286462.1399.10.38.59.4
  16. شکوهی، اجزا؛ محمد و شاکرمی، کیان. (1397). شناسایی متغیرهای مؤثر بر توسعه اقتصادی-اجتماعی آینده شهرستان‌های ایران با رویکرد برنامه‌ریزی سناریوی مبنا (نمونه موردی: شهرستان خرم‌آباد). فصل‌نامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، 10(38)، 72-49.‌
  17. صادقی، علی؛ اشکبوس، علی و ویسی نژاد، علی. (1402). سنجش و ارزیابی میزان برخورداری از شاخص‌های سلامت شهری (مطالعه موردی: شهر زابل). مجله پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 55 (2)، 212-195.
  18. https://doi.org/10.22059/jhgr.2022.333452.1008408
  19. صدری، آرش و حیدری، محمود. (1400). طراحی شهری با رویکرد شهر سالم، نمونه موردی: محله امامیه مشهد. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 21 (62)، 241-221. Dor:20.1001.1.22287736.1400.21.62.11.1
  20. ضرابی، اصغر؛ قدمی، مصطفی و کنعانی، محمدرضا. (1391) ارزیابی سکونتگاه‌های شهری با رویکرد شهر سالم. رفاه اجتماعی، ۱۲ (۴۷)، ۱۵۱-۱۳۱.
  21. علی زاده، سوده؛ نوربخش، سیدکامران و قاسمی، بهروز. (1401). طراحی مدل عوامل مؤثر بر استراتژی‌های تحقیق و توسعه در شرکت‌های خودروسازی داخلی با تأکید بر رویکرد ساختاری- تفسیری (ISM). فصلنامه علمی بهبود مدیریت، 16 (3)، 150-120. https://doi.org/10.22034/jmi.2022.357377.2825
  22. علی‌اکبری، اسماعیل و برزگر، صادق. (1389). شاخص‌های شهر سالم در الگوی توسعه پایدار شهری. سومین همایش ملی جغرافیا و رویکرد ملی به توسعه پایدار، دانشگاه پیام نور پیرانشهر.
  23. صفایی پور، مسعود و گنخکی، عقیل. (1401). سناریوهای بهینه در بهبود تاب‌آوری زیست‌محیطی شهرهای ساحلی با رویکرد آینده‌نگری مطالعه موردی: شهر ساحلی دیّر. مجله آمایش جغرافیایی فضا، 12 (2)، 29-17.
  24. https://doi.org/10.30488/gps.2021.292202.3423
  25. فرهادی، رودابه. (1389). ارزیابی پروژه شهر سالم و ارائه الگوی بهینه. به راهنمایی اکبر پرهیزگار، دانشگاه تربیت مدرس، رساله دکترا، شهریور.1389.
  26. فقهی فرهمند، ناصر. (1389). مدیریت شهر سالم با رویکرد استراتژیک برنامه‌ریزی. دومین همایش ملی شهر سالم، دانشگاه تربیت‌معلم سبزوار.
  27. لطفی، صدیقه؛ مهدی، علی ومهدیان بهنمیری، معصومه. (1391). ارزیابی شاخص‌های شهر سالم در منطقه دو شهر قم. مطالعات توسعه اجتماعی –فرهنگی، ۱ (۲)، ۷۶-۹۹.
  28. مختاری، امین و ایلانلو، مریم. (1396). تحلیلی بر شاخص‌های شهر سالم (مطالعه موردی: شهر بندر امام خمینی (ره)). جغرافیا (فصلنامه علمی ـ پژوهشی و بین‌المللی انجمن جغرافیای ایران)، 15 (55)،320-297.
  29. مرکز آمار ایران. (1395). سرشماری عمومی نفوس و مسکن.
  30. نقدی، اسدالله. (1382). درآمدی بر جامعه‌شناسی شهر، انسان و شهر. انتشارات فن‌آوران.
  31. Ahmadi, M., Hataminejad, H., Pourahmad, A., Ziari, K., & Zanganeh Shahraki, S. (2020). Theoretical and empirical study of indicators of justice in urban health (Case study: Bojnourd city). Journal of Studies of Human Settlements Planning, 15(4), 1011–1032. [in Persian]
  32. Ali Akbari, E., & Barzegar, S. (2010, December). Healthy city indicators in the model of sustainable urban development. Paper presented at The Third National Conference on Geography and National Approach to Sustainable Development, Payame Noor University, Piranshahr, Iran. [in Persian]
  33. Alizadeh, S., Nourbakhsh, S. K., & Ghasemi, B. (2022). Designing a model of factors affecting R&D strategies in domestic automotive companies with an emphasis on interpretive structural modeling (ISM) approach. Scientific Quarterly Journal of Management Improvement, 16(3), 120–150. https://doi.org/10.22034/jmi.2022.357377.2825 [in Persian]
  34. Corburn, J. (2009). Retracing the roots of city planning and public health. In: Toward the Healthy City: People, Places, and the Politics of Urban Planning. MIT Press.
    https://doi.org/10.7551/mitpress/7583.001.0001
  35. de Leeuw, E., 2017b. Engagement of sectors other than health in integrated health governance, policy, and action. Annu. Rev. Publ. Health 38 (1), 329–349.
    https://doi.org/10.1146/annurev-publhealth-031816-044309
  36. Doulatshah, S. (2020). An analysis of livability indicators with the right to the city approach (Case study: Bandar Mahshahr) [Doctoral dissertation, Islamic Azad University, Science and Research Branch]. [in Persian]
  37. Farhadi, R. (2010). Evaluation of the healthy city project and presenting an optimal model [Doctoral dissertation, Tarbiat Modares University]. [in Persian]
  38. Feghhi Farahmand, N. (2010, November). Healthy city management with a strategic planning approach. Paper presented at The Second National Healthy City Conference, Tarbiat Moallem University of Sabzevar, Sabzevar, Iran. [in Persian]
  39. Freestone, R., & Wheeler, A., (2015). Integrating health into town planning. In: The Routledge Handbook of Planning for Health and Well-Being: Shaping a Sustainable and Healthy Future, p. 20.
  40. Hassanvand, M., Shakarmi, K., & Chaharahi, M. (2020). Evaluation and analysis of the future state of good urban governance in Iranian cities based on the baseline scenario (Case study: Tehran). Management Futures Research, 31(2), 19–35. [in Persian]
  41. Heidar Jamat, F., Sharifi, M., & Baghaee Sarabi, A. (2020). The impact of urban health on citizen mobility: A survey in five selected districts of Tehran. Biannual Journal of Population Studies, 6(1), 159–193. https://doi.org/10.22034/jips.2020.115598 [in Persian]
  42. Kim, J., de Leeuw, E., Harris-Roxas, B., & Sainsbury., P. (2023). Five urban health research traditions: A meta-narrative review. Social Science & Medicine, 336, 116265.
    https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2023.116265
  43. Kokiko, N., Kuhn, M., & Mosugu, T. (2021). Save Our Cities 2021: Building sustainable, resilient, and healthy cities by 2030 through prevention of and reduction in spread of disease. University of Pittsburgh, Graduate School of Public & International Affairs, USA.
    https://www.proquest.com/scholarly-journals/save-our-cities-2021-building-sustainable/docview/2545671280/se-2
  44. Leeuw, E. (2009). Evidence for healthy cities: reflection on practice, method and theory. Health promotion international. p1.
  45. Lopez, R., (2017). Public Health and Urban Planning. Routledge Handbooks Online.
    https://doi.org/10.4324/9781315718996-28
  46. Lotfi, S., Mehdi, A., & Mahdian Bahnamiri, M. (2012). Evaluation of healthy city indicators in district 2 of Qom city. Journal of Socio-Cultural Development Studies, 1(2), 76–99. [in Persian]
  47. Mokhtari, A., & Ilanloo, M. (2017). An analysis of healthy city indicators (Case study: Bandar Imam Khomeini city). Geography (Scientific-Research and International Quarterly of the Iranian Geography Society), 15(55), 297–320. [in Persian]
  48. Naghdi, A. (2003). An introduction to urban sociology, human and city. Fan Avaran Publications. [in Persian]
  49. Nazmfar, H., Alavi, S., & Eshghi Chaharborj, A. (2018). Spatial analysis of urban settlements in Golstan province in terms of healthy city indicators. Geographical Spatial Arrangement, 8(30), 213–228. https://doi.org/10.30488/gps.2019.85992 [in Persian]
  50. Otari, M., Shams, M., & Zivyar, P. (2020). Analysis of the structure of a health-oriented city in improving public spaces with an emphasis on district one of Tehran. Geographical Territory, 18(70), 106–120. [in Persian]
  51. Rahnamā, M. R., Afshar, Z., & Razavi, M. M. (2011, May). Analysis of healthy city indicators in the Baharestan neighborhood of Mashhad. Paper presented at The Third Conference on Urban Planning and Management, Mashhad, Iran. [in Persian]
  52. Sadeghi, A., Ashkboos, A., & Veysi Nejad, A. (2023). Measurement and evaluation of the level of enjoyment of urban health indicators (Case study: Zabol city). Journal of Human Geography Research, 55(2), 195–212. https://doi.org/10.22059/jhgr.2022.333452.1008408 [in Persian]
  53. Sadri, A., & Heidari, M. (2021). Urban design with a healthy city approach, case study: Emamieh neighborhood of Mashhad. Journal of Applied Research in Geographical Sciences, 21(62), 221–241. http://dorl.net/dor/20.1001.1.22287736.1400.21.62.11.1 [in Persian]
  54. Safaeipour, M., & Gonkhaki, A. (2022). Optimal scenarios for improving the environmental resilience of coastal cities with a foresight approach case study: The coastal city of Dayyer. Geographical Spatial Arrangement Journal, 12(2), 17–29. https://doi.org/10.30488/gps.2021.292202.3423 [in Persian]
  55. Salavarzizadeh, M., Sheikhi, H., & Goldousti, Z. (2021). Identification and analysis of factors affecting urban development with a foresight approach (Case study: Ilam city). Journal of Human Geography Research, 53(4), 1491–1508. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.303319.1008124 [in Persian]
  56. Salehi, E. (1993). Urban planning criteria for the healthy city idea [Master's thesis, University of Tehran]. [in Persian]
  57. Salimi Sobhan, M., & Mansouri, K. (2020). An analysis of the healthy city approach and its indicators, case study: Shiraz city. Geography Quarterly (Regional Planning), 10(38), 455–469. http://dorl.net/dor/20.1001.1.22286462.1399.10.38.59.4 [in Persian]
  58. Shokohi, A., Mohammad, & Shakarmi, K. (2018). Identifying variables affecting the future socio-economic development of Iranian counties with a baseline scenario planning approach (Case study: Khorramabad county). Zagros Journal of Geography and Urban Planning, 10(38), 49–72. [in Persian]
  59. Statistical Center of Iran. (2016). Public census of population and housing. [in Persian]
  60. Thompson, S. (2007). Health planning Forum, premier’s Council.
  61. Wang, Q., Wu, K., Tseng, M., Zong, J., Wang, L., Lu, C., & Bing, Y. (2022). Data-driven assessment framework of healthy cities for elderly individuals in China. Sustainable Cities and Society, 80, 103782.https://doi.org/10.1016/j.scs.2022.103782
  62. Yan, D., Wu, S., Zhou, S., Li, F., & Wang, Y. (2021). Healthy city development for Chinese cities under dramatic imbalance: Evidence from 258 cities. Sustainable Cities and Society, 74, 103157.https://doi.org/10.1016/j.scs.2021.103157
  63. Zaman Zadeh Darban, Z. (2018). Analysis of sustainability dimensions in "healthy city" projects and providing realization strategies in Iran. Journal of Urban Management, 50, 215–235. [in Persian]
  64. Zarrabi, A., Ghadami, M., & Kenani, M. (2012) Evaluation of urban settlements with a healthy city approach. Social Welfare, 12(47), 131–151. [in Persian]
  65. Zhao, S., Ren, Y., Mao, C., & Yue, A. (2024). Are cities healthy? A city health diagnose framework from the perspective of living organism. Ecological Indicators, 160, 111834.
    https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2024.111834
  66. Ziari, K., & Janbabanjad, M. H. (2012). Principles and criteria of the healthy city. Sepehr Quarterly, 21(82), 50–56. http://dorl.net/dor/20.1001.1.25883860.1391.21.82.8.2 [in Persian]
  67. Zipparo, A., & Asadzadeh, H. (2020). Futures studies of the regional spatial structure in Iran (2040 horizon). Journal of Future Cities Vision, 1(1), 33–50. [in Persian]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 238
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 143





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب