| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,848 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,513,968 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,558,865 |
بررسی و نقد دیدگاه جرج سانتایانا در باب چیستی و کارکرد دین | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 22، شماره 4، دی 1404، صفحه 275-286 اصل مقاله (1.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2025.397430.1006129 | ||
| نویسندگان | ||
| رحیم امرایی* 1؛ اکبر امیری2 | ||
| 1گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 2گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده ادبیات، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| جرج سانتایانا، فیلسوف و نظریهپرداز غربی، دین را پدیدهای فرهنگی و نمادین میداند که عمدتاً تابع زیباییشناسی و روانشناسی است و آن را با رویکرد «واقعگرایی شاعرانه» تحلیل میکند. این رویکرد دین را مجموعهای از نمادها و اسطورههایی میبیند که معنا و آرامش روانی انسان را فراهم میکند و کمتر به جنبههای معرفتی، متافیزیکی، و تاریخی آن توجه دارد. نقدهای مطرحشده نشان میدهد این نگرش توانایی کافی برای درک تنوع و پیچیدگیهای معرفتشناختی و هستیشناختی دین را ندارد و فهمی ناقص از ماهیت دین ارائه میدهد. همچنین، تقلیل دین به نماد و اسطوره موجب نادیده گرفتن ابعاد معرفتی و حقیقتجویانة آن میشود. زیرا دین حامل ادعاهای عقلانی و تجربیاتی معنوی است که فراتر از صرف نمادند. افزون بر این، تمرکز سانتایانا بر جنبههای روانشناختی و زیباییشناسانه دین نقش بنیادین دین در ایجاد معنا، هدایت اخلاقی، و تعالی معنوی انسان را نادیده میگیرد. بنابراین، برای فهمی جامع و دقیق از دین و معنای زندگی ضروری است از تحلیل یکسویة سانتایانا فراتر برویم و تحلیلهای فرهنگی، تاریخی، معرفتی، و اخلاقی دین را همه با هم و در تعامل با یکدیگر در نظر بگیریم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دین؛ عقل؛ معناشناسی؛ نماد؛ روانشناسی؛ زیبایی شناسی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم (۱۳۷۴). ترجمة محمدمهدی فولادوند. قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
شجاعیزند، علیرضا (۱۳۸۸). جامعهشناسی دین. تهران: نی.
صدرالمتألهین، محمد بن ابراهیم (۱۳۷۵). اسفار اربعه. تهران: اسوه.
طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۶۸). تفسیر المیزان. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
علی بن ابیطالب(ع) (بیتا). نهجالبلاغه. ترجمه و شرح محمد دشتی. قم: مؤسسة تحقیقاتی امیرالمؤمنین(ع).
غزالی، محمد بن محمد (۱۳۸۴). احیاء علوم الدین. تهران: بنیاد فرهنگ اسلامی.
کلینی، محمد بن یعقوب (بیتا). الکافی. چ 4. تصحیح علیاکبر غفاری. تهران: دارالکتب الإسلامیه. ج ۱.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۷). فلسفة اخلاق. تهران: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
Holy Quran (1995). Translation by Mohammad Mahdi Fouladvand. Qom: History and Islamic Studies publications. (in Persian)
Al-Ghazali, M. M. (2005). Ihya' 'Ulum al-Din. Tehran: Islamic Culture Foundation. (in Arabic)
Ali ibn Abi Talib (n.d.). Nahj al-Balagha. trans. and commentary by Mohammad Dashti. Qom: Amir al-Mu'minin Research Institute. (in persian)
Al-Kulayni, M. Y. (n.d.). Al-Kafi. 4th ed. ed. Ali Akbar Ghafari. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiya. Vol. 1. (in Arabic)
Alston, W. (1991). Perceiving God: The Epistemology of Religious Experience. Cornell University Press.
Aquinas, T. (1974). Summa Theologica. Trans. Fathers of the English Dominican Province. New York: Benziger Bros.
Asad, T. (1993). Genealogies of Religion: Discipline and Reasons of Power in Christianity and Islam. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
Cotkin, G. (2003). Santayana: A Biography. Cambridge University Press.
Durkheim, É. (1995). The Elementary Forms of Religious Life. Translated by Karen E. Fields. New York: Free Press.
Eliade, M. (1959). The Sacred and the Profane: The Nature of Religion. New York: Harcourt, Brace & World.
Frankl, V. (1946). Man's Search for Meaning. Beacon Press.
James, W. (1902). The Varieties of Religious Experience. New York: Longmans, Green.
Kant, I. (1785). Groundwork of the Metaphysics of Morals. Translated and edited by Mary Gregor. Cambridge: Cambridge University Press.
Motahhari, M. (1998). Philosophy of Ethics. Tehran: Imam Khomeini Educational and Research Institute. (in Persian)
Mulla Sadra (Sadr al-Din Muhammad ibn Ibrahim). (1996). Al-Asfar al-Arba‘a. Tehran: Osveh Publications. (in Arabic)
Pals, D. L. (2006). Eight Theories of Religion. 2nd ed. New York: Oxford University Press.
Plantinga, A. (2000). Warranted Christian Belief. New York: Oxford University Press.
Santayana, G. (1905). The Life of Reason. New York: Scribner’s Sons.
Shujaei-Zand, A.R. (2009). Sociology of Religion. Tehran: Nashr-e Ney. (in Persian)
Tabataba'i, S. M.H. (1989). Tafsir al-Mizan. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiya. (in Arabic)
Tillich, P. (1951). Systematic Theology. Chicago: University of Chicago Press. Vol. 1.
----------. (1952). The Courage to Be. Yale University Press.
----------. (1957). Dynamics of Faith. New York: Harper & Row.
Weber, M. (1922). Economy and Society: An Outline of Interpretive Sociology. Edited by Guenther Roth and Claus Wittich. Berkeley: University of California Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 166 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 164 |
||