پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,535 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,976,074 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,146,247 |
مقایسۀ موسیقی در ایران باستان با پس از اسلام تا پایان دورۀ سلجوقیان | ||
| تاریخ علم | ||
| مقاله 11، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 38، شهریور 1404، صفحه 291-313 اصل مقاله (634.5 K) | ||
| نوع مقاله: ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2025.402808.371842 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی تهامی* ؛ رقیه ندرلو | ||
| گروه آموزشی تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف از انجام این پژوهش مقایسۀ موسیقی در دورۀ ایران باستان و اسلام است و یکی از موضوعات مهمی است که با تاریخ پیوند دارد. مهمترین پرسشهایی که در این پژوهش مطرح است عبارت اند از: ۱) در هر دوره از حکومتهای ایران باستان و اسلامی از چه نوع سازهای موسیقی استفاده میشده است؟ ۲) در چه اموری از موسیقی استفاده میشد؟ ۳) مهمترین موسیقیدانان دورۀ باستان و پس از اسلام شامل چه کسانی میشود؟ ۴) این هنر در دوره باستان و اسلام چه جایگاهی در بین حکومت و مردم داشته است؟ نتایج به دست آمده از این پژوهش بیانگر آن است که موسیقی در دوران ایران باستان و اسلام، بیشتر در دربار رایج بود و تحت سلطۀ طبقۀ فرادست جامعه بود و موسیقیدانان چیره دستی هم از طبقۀ فرودست جامعه برای نواختن به دربار میرفتند. همچنین در دورههای مختلف ایران باستان و اسلامی، سازهای موسیقی دچار تحول شده است و در هر دوره از سازهای خاصی استفاده میشد. در انجام این پژوهش از منابع موجود در کتابخانهها استفاده شده است و پژوهش ماهیتی توصیفی- تحلیلی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| موسیقی؛ خنیاگر؛ باستان؛ اسلام؛ هنر؛ ساز | ||
| مراجع | ||
|
ابن اثیر، عزالدین علی بن محمد (بی تا)، تاریخ کامل اسلام و ایران، ج دهم، مترجم: علی هاشمی، بی جا.
امان اللهی بهاروند، سکندر (۱۳۸۷)، خنیاگری و موسیقی در ایران، چ اول، تهران: آرون.
ایازی، سوری (۱۳۸۳)، نگرش بر پیشینه موسیقی در ایران به روایت آثار پیش از اسلام، تهران: میراث فرهنگی.
آثاری، مهدی (۱۳۸۱)، هویت موسیقی ملی ایران و سازها از آغاز تا امروز، تهران: دهخدا.
آزاد مشرف تهرانی، محمود (۱۳۵۷)، خاستگاه اجتماعی هنرها، تهران: فرهنگسرای نیاوران.
آزاده فر، محمدرضا (1393)، اطلاعات عمومی موسیقی، تهران: نی.
باسورث، کلیفورد ادموند (۱۳۷۱)، سلسلههای اسلامی، مترجم: فریدون بدره ای، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
بدیعی، نادر (بی تا)، تاریخچهای بر ادبیات آهنگین ایران، بی جا: روشنفکر.
برهان، محمد حسین بن خلف تبریزی(۱۳۸۰)، برهان قاطع، تهران: نیما.
بویس، مری، فارمر، هنری جورج (۱۳۶۸)، دو گفتار دربارۀ خنیاگری و موسیقی ایران، مترجم: بهزاد باشی، تهران: آگاه.
بهار، محمد تقی (۱۳۴۴)، تاریخ تطور شعر فارسی، مشهد: بی نا
بی نام (۱۳۱۸)، تاریخ سیستان، تصحیح محمد تقی بهار، تهران: کلاله خاور.
بینش، تقی (۱۳۷۴)، تاریخ مختصر موسیقی ایران، تهران: آروین.
بینش، تقی (۱۳۷۵)، تاریخ موسیقی ایران، ج اول، تهران: دانشگاه تهران.
بینش، تقی (۱۳۷۸)، تاریخ مختصر موسیقی ایران، تهران: دهستان.
بینش، تقی (۱۳۸۶)، تاریخ مختصر موسیقی ایران، چ پنجم، تهران: دهستان.
بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین (۱۳۷۴)، تاریخ بیهقی، به کوشش خلیل خطیب رهبر، ج سوم، تهران: مهتاب.
پورمندان، مهران (۱۳۷۹)، دایرةالمعارف موسیقی کهن ایران، تهران: دانشکده فرهنگ و هنر اسلامی.
پیمان، سید حسن (۱۳۷۹)، اقتصاد و مدیریت در آیینه مکتوب ایران، ج اول، تهران: وثقی.
تفضلی، احمد (۱۳۷۶)، تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن.
جبلی، عبدالواسع (۱۳۴۱)، دیوان اشعار، به کوشش ذبیح الله صفا، تهران: دانشگاه تهران.
جلیلیان، شهرام (۱۳۹۶)، «ساختار سیاسی - اجتماعی و دستگاه اداری پادشاهی ماد»، مجله جامعه شناسی تاریخی، دوره ۹، شماره ۲، پاییز و زمستان.
جنیدی، فریدون (۱۳۷۲)، زمینه شناخت موسیقی ایران، تهران: پارت.
جوادی، غلامرضا (۱۳۸۰)، موسیقی ایران از آغاز تا امروز، تهران: همشهری.
خضرائی، بابک (۱۳۹۱)، «مبانی نظری موسیقی دورۀ سلجوقی در متون قرون پنجم تا هفتم هجری»، تاریخ و تمدن اسلامی، سال هشتم، شماره ۱۵، بهار و تابستان.
خوارزمی، ابو عبدالله محمد بن احمد بن یوسف (۱۳۴۷)، مفاتیح العلوم، مترجم: حسین خدیوجم، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
دورانت، ویل (۱۹۵۹)، تاریخ تمدن (مشرق زمین گاهوارۀ تمدن)، مترجم: آریان پور، تهران: اقبال.
دهخدا، علی اکبر (۱۳۴۸)، لغتنامه، تهران: دانشگاه تهران.
دهخدا، علی اکبر (۱۳۸۵)، فرهنگ متوسط، ج دوم، تهران: دانشگاه تهران.
دیاکونوف، ایگور میخایلوویچ (۱۳۹۰)، تاریخ ماد، چ دهم، مترجم: کریم کشاورز، تهران: علمی و فرهنگی.
راهگانی، روح انگیز (۱۳۷۷)، تاریخ موسیقی ایران، تهران: پیشرو.
رایگانی، ابراهیم (۱۳۹۸)، «بررسی اهمیت و جایگاه هنر موسیقی در ایران باستان»، مجله مطالعات باستان شناسی پارسه، سال سوم، شماره ۸، تابستان.
زرین کوب، عبدالحسین(۱۳۷۸)، روزگاران تاریخ ایران، چ اول، تهران: سخن.
سامی، علی (1388)، تمدن ساسانی، تهران: سمت.
سپنتا، ساسان (۱۳۸۲)، چشم انداز موسیقی ایران، تهران: ماهور.
سرفراز، علی اکبر، فیروزمندی، بهمن (1381)، باستان شناسی و هنر ماد، هخامنشی، اشکانی، ساسانی، تهران: عفاف.
سنایی، مجدود بن آدم (۱۳۸۰)، دیوان سنایی غزنوی، به اهتمام محمد تقی مدرس رضوی، تهران: سنایی.
صارمی، کتایون، امانی، فریدون (۱۳۷۳)، ساز و موسیقی در شاهنامه فردوسی، تهران: پیشرو.
صراف، محمد رحیم (1372)، نقوش برجسته ایلامی، تهران: جهاد دانشگاهی.
صفا، ذبیح الله (۱۳۵۳)، تاریخ ادبیات در ایران، (ج ۱، ۳، ۴)، تهران: امیر کبیر.
صفوت، داریوش (۱۳۵۰)، پژوهش کوتاه دربارۀ استادان موسیقی ایران و الحان موسیقی ایرانی، تهران: چاپخانه وزارت فرهنگ و هنر.
عبدی، کامیار (۱۳۷۲)، «وارسی دورۀ ماد»، مجله باستان شناسی و تاریخ، شماره ۱، سال هشتم، پاییز و زمستان.
عوفی، محمد (۱۳۸۹)، لباب الباب، تصحیح ادوارد جی. بروان، با مقدمۀ محمد قزوینی، تصحیحات جدید و تعلیقات سعید نفیسی، تهران: هرمس.
فارابی، ابونصر محمد (۱۳۴۸)، احصاء العلوم، مترجم: حسین خدیوجم، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
فارابی، ابونصر محمد (۱۳۷۵)، موسیقی کبیر، مترجم: آذرتاش آذرنوش، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
فارابی، ابی نصر محمد بن محمد (۱۳۴۳)، موسیقی کبیر، قاهره.
فراهانی، مهشید (۱۴۰۳)، «مطالعهای در شناخت سازهای ایلام نو»، مجله پژوهشهای میان رشته ای، دوره ۲، شماره ۲، پاییز و زمستان.
فرخی سیستانی (۱۳۴۹)، دیوان حکیم فرخی سیستانی، به کوشش دکتر سید محمد حبیب سیاقی، تهران: زوّار.
فروغ، مهدی (۱۳۵۴)، نفوذ علمی موسیقی ایران در کشورهای دیگر، تهران: وزارت فرهنگ و هنر.
فرهنگدوست، هادی، کوهستانی اندرزی، حسین (۱۴۰۰)، «بررسی تاثیر عمومیت موسیقی بر جامعه ایران باستان (با تمرکز بر موسیقی ساسانی)»، فصلنامه علمی اثر، دوره ۴۲، شماره ۴، زمستان.
فغفور مغربی، حمید (۱۳۸۶)، موسیقی و معیارهای آن در اسلام، تهران: نشریه هنرهای زیبا.
کالج، مالکوم (۱۳۸۳)، اشکانیان (پارتیان)، مترجم: مسعود رجب نیا، تهران: هیرمند.
کریستن سن، آرتور (۱۳۸۸)، ایران در زمان ساسانیان، مترجم: رشید یاسمی، ویراستار: حسن رضایی باغ بیدی، تهران: صدای معاصر.
گیرشمن، رمان (۱۳۵۰)، تاریخ ایران از آغاز تا اسلام، چ سوم، مترجم: محمود بهفروزی، تهران: جامی.
گیرشمن، رمان (1370)، هنر ایران، مترجم: بهرام فره وشی، تهران: علمی فرهنگی.
مبینی، مهتاب، حق پرست، معصومه (۱۳۹۶)، «بررسی نقوش سازها در ایران باستان و شناخت جایگاه و اهمیت موسیقی در آن دوران»، فصلنامه جلوه هنر، شماره ۱.
مجید زاده، یوسف (۱۳۷۰)، تاریخ و تمدن ایلام، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
مدیر شانه چی، محسن، محمدی خشتی، حسین (۱۳۹۰)، «سیاست خارجی ایران در دوران هخامنشیان»، فصلنامه سیاست، دوره ۴۱، شماره ۱، پاییز و زمستان.
مراغی، عبدالقادر بن غیبی حافظ (۱۳۴۴)، مقاصد الحان، به اهتمام: تقی بینش، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
مراغی، عبدالقادر بن غیبی حافظ (1366)، جامع الحان، به اهتمام تقی بینش، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
مشحون، حسن (۱۳۷۳)، تاریخ موسیقی ایران، ج اول، تهران: سیمرغ.
معین، محمد (بی تا)، فرهنگ فارسی، ج چهارم، تهران: امیر کبیر.
منهاج سراج، عثمان بن محمد (۱۳۶۳)، طبقات ناصری، ج اول، به تصحیح قندهاری، دنیای کتاب.
موسوی بجنوردی، سید کاظم (۱۳۹۳)، تاریخ جامع ایران، ج هشتم، تهران: مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
میثمی، سید حسین (۱۳۹۴)، «موسیقی در دورۀ غزنویان»، نشریه هنرهای زیبا، دوره ۲۱، شماره ۲، پاییز و زمستان.
نوذری، عزتالله (۱۳۸۰)، تاریخ اجتماعی ایران از آغاز تا مشروعیت، تهران: خجسته.
نیشابوری، محمد (1374)، «رسالهی موسیقی محمدبن محمودبن محمد نیشابوری»، مصحح امیرحسین پورجوادی، معارف، دورهی دوازدهم، شمارهی 1 و 2، صفحات صص 70-32.
هرمان، جورجینا (۱۳۷۳)، تجدید حیات هنر و تمدن در ایران باستان، مترجم: مهرداد وحدتی، تهران: نشر دانشگاهی.
هرودوت (۱۳۳۶)، تاریخ هرودوت، مترجم: دکتر هادی هدایتی، تهران: دانشگاه تهران.
Farmer, H. G, Music (a survey of persian Art), vol.u, London, 1967. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 494 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 136 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب