| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,846 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,477,171 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,537,103 |
مطالعۀ تطبیقی روایت مواجهۀ شاهعبّاس و نقطویان در منابع عصر صفوی(با تأکید بر افضلالتّواریخ خوزانی) | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 41، اردیبهشت 1405، صفحه 1-1 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.401271.473839 | ||
| نویسندگان | ||
| رسول جعفریان* 1؛ عباس آداودی جلفائی2 | ||
| 1استادگروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با عنوان «مطالعۀ تطبیقی روایت مواجهۀ شاهعبّاس و نقطویان در منابع عصر عبّاسی»، درصدد است که با مقایسۀ گزارش خوزانی و سه مورّخ دیگرِ این دوره، اطلاعاتِ منحصربهفردِ موجود در گزارش این مورّخان و نیز وجوه تشابه و تمایز روایت آنان را آشکار سازد تا مشخص گردد که بررسی تطبیقی این منابع، چگونه منجر به ارائۀ دیدگاههای متنوّع در تبیین ماجرای نقطویان و شکلگیری تفسیرهای متناقض در ذهن مخاطب میشود. طریقت نقطویّه در سال ۸۰۰ق توسط محمود پسیخانی پایهگذاری شد و دامنۀ فعّالیّت آن در عصر صفویّه هم ادامه یافت؛ چنانکه میتوان در دورۀ شاهاسماعیل، نشانههایی از همکاری آنان با نزاریانِ محمّدشاهی را مشاهده کرد. دورۀ شاهطهماسب با برخوردِ خشونتآمیزِ وی در قبال نقطویان همراه بود. امّا در باب عصر سلطنت شاهعبّاس باید گفت که مورّخان این دوره هرکدام به نحوی ماجرای برخورد شاه و نقطویان را در متن خود بازتاب دادهاند که از میان آنان، روایت خوزانی در هیچیک از تحقیقات پژوهشگران مورد توجّه قرار نگرفته است. نتایج این نوشتار حاکی از آن است که خوزانی در مواردی نظیر نقش کلیدی عنایتکل صفاهانی در برخورد با نقطویان، ذکر علمای حاضر در محکمۀ درویشخسرو و بازنمایی صحنۀ قتلعامِ نقطویانِ قزوین، روایت منحصربهفردی ارائه کردهاست. از سوی دیگر، تصویرسازی از صحنۀ دستگیریِ درویشخسرو، ایرادِ اتّهام فسادِ اخلاقی به یوسفی ترکشدوز، کاربردِ ادبیاتِ طنزآلود و بازتاب عقیدۀ تناسخ در روایت، از جمله مواردی است که در نوشتۀ برخی مورّخان دیده میشود، امّا متن خوزانی فاقد آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مطالعه تطبیقی؛ خوزانی؛ شاهعبّاس؛ نقطویان؛ درویشخسرو؛ یوسفی ترکشدوز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 229 |
||