| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,525 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,955,930 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,119,058 |
انتخاب محل بهینه برای پرورش آبزیان با استفاده از تحلیل مکانی دادههای ماهوارهای (مطالعه موردی: خلیجفارس و دریایعمان) | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 1، دوره 51، شماره 3، آذر 1404، صفحه 517-529 اصل مقاله (1.01 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2025.393689.1007680 | ||
| نویسندگان | ||
| ریحانه مردانی1؛ سعید فرزانه* 1؛ علی سامخانیانی2 | ||
| 1گروه ژئودزی و هیدروگرافی، دانشکده مهندسی نقشهبرداری و اطلاعات مکانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2گروه نقشهبرداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| امروزه بخش مهمی از منابع پروتئینی مصرفی از تولید آبزیان تأمین میشود. تولید آبزیان به روشهای صید و پرورش انجام میشود که پرورش در قفس با توجه به مزایایی نظیر استفاده بهینه از منابع آب، توسعه اقتصادی و کمک به حفظ گونهها مورد توجه متخصصان قرار گرفته است. این پژوهش با هدف انتخاب محل بهینه برای تأسیس قفس پرورش ماهی سیباس، به تحلیل مکانی و ارزیابی چندمعیاره دادههای ماهوارهای در منطقه خلیجفارس و دریایعمان پرداخته است. دادههای محیطی شامل عمق، سرعت باد، ارتفاع سطح آب، دما، شوری، غلظت کلروفیلآ، pH، اکسیژن محلول، نیترات و فسفات از منابع معتبر ماهوارهای مانند MODIS، SMOS، GEBCO و CMEMS برای سال 2024 تهیه شدند. دادهها پس از هممقیاسسازی زمانی، با روش درونیابی کریجینگ به نقشههای توزیع مکانی با وضوح یک کیلومتر تبدیل شدند. هر معیار بر اساس منابع علمی به سه سطح «بسیار مناسب»، «نسبتاً مناسب» و «نامناسب» طبقهبندی شد. وزن هر معیار با استفاده از روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) و بر اساس مطالعات گذشته تعیین شد. سپس نقشههای رتبهبندیشده به روش ترکیب خطی وزندار (WLC) تلفیق و نقشه نهایی پهنهبندی تهیه شد. اعتبارسنجی نتایج با استفاده از دادههای زیستگاه ماهی سیباس از پایگاه OBIS و موقعیت مزارع فعلی شیلات انجام شد که نشان داد تمام مزارع در مناطق با امتیاز بالا قرار دارند. در نهایت، 15 شهرستان جنوبی ایران بهعنوان مناطق دارای پتانسیل بالا شناسایی شدند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبزیپروری؛ ارزیابی چندمعیاره مکانی؛ دادههای ماهوارهای؛ مکانیابی | ||
| مراجع | ||
|
اسکندری، غ.؛ کوچکنژاد، ع. و جهانی، ن. (۱۳۹۳). انتخاب مکان مناسب برای توسعه پرورش ماهی دریایی در قفس در سواحل شمال غربی خلیجفارس (ایران-خوزستان). فصلنامه محیط زیست جانوری، ۶(۳)، ۹–۲۱.
اصغرپور، م.ج. (۱392). تصمیمگیریهای چندمعیاره (چاپ ۱۸، ۴۱۲ ص.). تهران: دانشگاه تهران.
ایزدی، ع. ؛ سیدیقمی، م.ک. و حقیقی، س. (1395). گونههای ماهیان دریایی قابل پرورش در قفس در کشور. تهران: وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، معاونت ترویج؛ سازمان شیلات ایران. ۴۰ ص.
حقشناس، ا. ؛ محمودی، ن. و غلامعلیفرد، م. (1400). ارزیابی مزارع موجود آبزیپروری دریایی استان مازندران بر مبنای معیارهای مکانی. مجله علوم و فنون شیلات، 10(4)، 510–495.
دانشلاری، س. م. ع. و فلاحی، غ. (1394). استفاده از فنآوری GIS در تعیین مناطق مستعد توسعه آبزیپروری (مطالعه موردی: سواحل استان هرمزگان). کنفرانس مهندسی فناوری اطلاعات مکانی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشکده مهندسی نقشهبرداری، تهران، ایران.
سید مرتضایی، س. ر. ؛ هوشمند، ح. ؛ آهنگرزاده، م. و نیلساز، م. (۱۳۹۹). امکانسنجی پرورش ماهی در قفس در سد سیمره (استان ایلام). مجله آبزیان دریای خزر، ۵، ۵۹–۶۹.
عادلی، ا. (1392). مصرف آبزیان در ایران و جهان. پژوهشهای علوم و فنون دریایی، 8(2)، 46–35.
عادلی، ا. و یوسفی سیاهکلرودی، س. (۱۴۰۰). ارزیابی پرورش ماهی سیباس در قفسهای دریایی ایران. علوم و فنون شیلات، ۱۰(۴)، ۵۱۱–۵۲۳
عوفی، ف. (۱۳۹۴). بررسی گونهشناسی و بازنگری ردهبندی ماهیان آبهای ایرانی خلیجفارس بر اساس الگوی انتشار جغرافیایی و تنوع زیستگاهی با بکارگیری سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، رساله دکتری. دانشگاه آزاد اسلامی.
فضیلتپور، ز. ؛ رنگزن، ک. ؛ اسکندری، غ. و صابری، ع. (۱۳۹۶). تعیین مناطق بالقوه صید ماهی در خلیجفارس، با استفاده از سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی. فصلنامه سنجش از دور و GIS ایران، ۹(۱)، ۳۷–۴۸.
قادری، د. ؛ سلیمانی کهنوج، ا. ؛ شمسایی، ر. ؛ راهبانی، م. و سورینژاد، ا. (1403). انتخاب مکان مکانپروری قفس در آبهای اطراف جزیره قشم (خلیجفارس شمالی). فصلنامه بومشناسی آبزیان، ۱۴(۲)، ۲۷–۴۲.
مرادیزاده، م. و هادیان، ا. (۱۴۰۲). مدلسازی توزیع غلظت آلایندههای NO₂ و O₃ با وضوح مکانی مناسب از طریق تلفیق دادههای زمینی و ماهوارهای. مجله سنجش از دور و GIS ایران، ۱۶(۲)، ۸۵–۱۰۴.
همت یار، ع. ؛ اسدی، ع. و کلانتری، خ. (1390). ارزیابی توان منابع آب زیرزمینی شهرستان سردشت برای پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان، با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و رهیافت تصمیم گیری چندمعیاره. فصلنامه پژوهش های روستایی، 2(6)، 1-30.
Akbari, E., Alavipanah, S., Jeihouni, M., Hajeb, M., Haase, D., & Alavipanah, S. (2017). A review of ocean/sea subsurface water temperature studies from remote sensing and non-remote sensing methods. Water, 9(12), 936. Alkema, D., Boerboom, L. G. J., Ferlisi, S., & Cascini, L. (2019). Spatial multi‑criteria evaluation. University of Twente. Retrieved from University of Twente repository Amrita, C. (2018). Analysing the water quality parameters from traditional to modern methods in aquaculture. International Journal of Science, Environment and Technology, 7(5), 1954–1961. Araujo, G. S., Silva, J. W. A. D., Cotas, J., & Pereira, L. (2022). Fish Farming Techniques: Current Situation and Trends. Journal of Marine Science and Engineering, 10(11), 1598. Armono, H. D., Mahaputra, B. G., & Zikra, M. (2018). The usage of geographical information system in the selection of floating cages location for aquaculture at Prigi Bay, Trenggalek Regency, East Java. Earth and Environmental Science, 135(1), Article 012023. Chegini, Vahid & Kebriaie, A. & Vafaie, Fereidoon & Soltanpour, Mohsen & Sharifi, Arash. (2009). Shorelines Management Plan of I R of Iran. Dapueto, G., Massa, F., Costa, S., Cimoli, L., Olivari, E., Chiantore, M., Federici, B., & Povero, P. (2015). A spatial multi-criteria evaluation for site selection of offshore marine fish farm in the Ligurian Sea, Italy. Ocean & Coastal Management, 116, 64–77. Dilip Kumar Jha., Rajaprabhu, G., Kirubagaran, R., Sendhil Kumar, R., Dharani, G., Das, A., Gopinath, G., & Santhanakumar, J. (2017). Estimation of potential zones for offshore mariculture in the Indian Sea using geographical information system as a management tool. Journal of Coastal Conservation, 21(6), 893–906. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2017). Guidelines and criteria on technical and environmental aspects of cage aquaculture site selection in the Kingdom of Saudi Arabia. FAO. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2020). The state of world fisheries and aquaculture 2020. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2024). Aquaculture growth potential in Iran (Islamic Republic of). FAO. Kazemi Rad, L., & Haghyghy, M. (2014). Integrated Analytical Hierarchy Process (AHP) and GIS for land use suitability analysis. World Applied Sciences Journal, 32(4), 587–594. Malczewski, J. (1999). GIS and Multicriteria Decision Analysis (1st ed., 392 pp.). New York: John Wiley & Sons. Nhhala, I., Abdeljallil, B., Nhhala, H., & Hs, H. (2022). Site selection for fish farming using integrated GIS-spatial multi-criteria evaluation and carrying capacity approaches: Case study of M'diq Bay, Morocco. Egyptian Journal of Aquatic Biology and Fisheries, 26(4), 807–841. Porporato, E. M. D., Bertoldi, W., Gristina, M., Tomei, P., Perez-Ruzafa, A., Ruffo, S., Suryan, W., & Vetrano, V. (2020). Site suitability for marine finfish aquaculture in the central Mediterranean Sea: A spatial multi-criteria evaluation. Frontiers in Marine Science, 6, Article 772. Prema, D. (2013). Site selection and water quality in mariculture. Central Marine Fisheries Research Institute (CMFRI), Cochin, India, 35–40 Radiarta, I. N., Saitoh, S.-I., & Miyazono, A. (2008). GIS-based multi‑criteria evaluation models for identifying suitable sites for Japanese scallop (Mizuhopecten yessoensis) aquaculture in Funka Bay, southwestern Hokkaido, Japan. Aquaculture, 284(1–4), 127–135. Ramkumar, S., P. A. Khandagale, Sujith, S. K. (2014). Site and species selection in sea cage aquaculture. Rasekhi, S., Sharifian, A., Shahraki, M., & Silvano, R. A. M. (2022). Indigenous fishers' knowledge on fish behavior, fishing practices and climatic conditions in a conservation priority coastal ecosystem in the Caspian Sea. Reviews in Fish Biology and Fisheries, 33(9), 629-648. Shih, Y.‑C. (2017). Integrated GIS and AHP for marine aquaculture site selection in Penghu Cove in Taiwan. Journal of Coastal Zone Management, 20(1), Article 438. Tai, H., Yang, Y., Liu, S., & Li, D. (2012). A review of measurement methods of dissolved oxygen in water. In D. Li & Y. Chen (Eds.), Computer and Computing Technologies in Agriculture V (pp. 569–576). Springer. Wölfl, A.-C., Snaith, H., Amirebrahimi, S., Devey, C. W., Dorschel, B., Ferrini, V., Huvenne, V. A. I., Jakobsson, M., Jencks, J., Johnston, G., Lamarche, G., Mayer, L., Millar, D., Pedersen, T. H., Picard, K., Reitz, A., Schmitt, T., Visbeck, M., Weatherall, P., & Wigley, R. (2019). Seafloor mapping – the challenge of a truly global ocean bathymetry. Frontiers in Marine Science, 6, Article 283. Yu, S., Bai, Y., He, X., Gong, F., & Li, T. (2023). A new merged dataset of global ocean chlorophyll-a concentration for better trend detection. Frontiers in Marine Science, 10. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11,349 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 307 |
||